TarġXĠ 1941-2002-ci illər yeddġ CĠlddə



Yüklə 5,12 Mb.

səhifə156/219
tarix14.09.2018
ölçüsü5,12 Mb.
1   ...   152   153   154   155   156   157   158   159   ...   219

325 

 

keçirilmişdi.



220

  Şahbuz  rayonunun  Badamlı  kəndində  "Mineral  suların  fərdi 

qaydada  qablaşdırılması"  ixtisası  üzrə  kurs  təşkil  olunmuş,  sex  açılmışdı.  İslam 

İnkişaf Bankının vəsaiti ilə 10 rayonda insanları işlə təmin etmək üçün müəssisələr 

yaradılmışdı.

221


 Qatar Əmirliyi Xeyriyyə Cəmiyyəti Qax rayonunda tikiş sexi təşkil 

etmişdi.


222 

Avropa  Birliyi  Fermer  təsərrüfatlarına  kömək  etmək  üçün  1996-cı  ilin 

əvvəllərində  Avropa  İttifaqı  Partnyorluq  Fondu  yaratmışdı.

223 


BMT  İnkişaf 

Proqramı yoxsulluq səviyyəsi daha yüksək olan Naxçıvan MR-ə kömək etmək, iş 

yerləri açmaq üçün xüsusi proqram hazırlamış, bu məqsədlə 1200 min dollar vəsait 

ayırmışdı.

224

 

Dövlət işsiz insanların, qaçqın və köçkünlərin xırda, səyyar ticarətlə məşğul 



olmaları üçün münasib imkanlar yaradır, yeni ticarət mərkəzləri, yarmarkalar açır, 

satış yerləri təşkil edirdi.

225

 

Ölkədə iqtisadi tənəzzülün qarşısının alınması, istehsalın genişlənməsi, yeni 



müəssisələr,  iş  yerləri  açılması,  sosial  inkişaf  proqramları  hazırlanması  və  həyata 

keçirilməyə başlanması yoxsulluğun aradan qaldırılması üçün imkanlar açırdı. 

Əhalinin gəlirinin, alıcılıq qabiliyyətinin artması ticarətin, pullu xidmətlərin 

inkişafına  səbəb  olmuşdu.  Ölkədə  pərakəndə  əmtəə  dövriyyəsi  1995-2000-ci 

illərdə iki dəfədən çox artmış, əhaliyə 2000-ci ildə 10,6 trilyon manat mal (onun 68 

faizi ərzaq, 32 faizi isə qeyri-ərzaq malları olub) satılmışdı.

226

 Mal satışının 72 faizi 



yarmarka, bazar və küçələrdə, fiziki şəxslərin ticarət şəbəkəsində reallaşdırılmışdı. 

Bu illərdə əhaliyə göstərilən pullu xidmətlərin həcmi üç dəfəyə qədər artmış, 2000-

ci  ildə  2,4  trilyon  manata  çatmışdı.  Yüzlərlə  iri  ticarət  mərkəzi,  məişət  xidməti 

müəssisəsi  təşkil  olunmuşdu.  "Sədərək"  yarmarkasında,  "Şərq  bazarı"  və  başqa 

ticarət  mərkəzlərində  hər  gün  gur  alver  gedirdi.  2001-ci  il  avqustun  30-da 

Biləsuvarda iki qonşu dövlətin müştərək "Muğan" sərhəd bazarı açılmışdı.

228

 

80-ci  illərin  axırları  -  90-cı  illərin  əvvəllərində  respublikanın  yaşayış 



məntəqələri  əvvəlki  səliqə-sahmanını,  yaraşığını  itirməyə  başlamışdı.  Mitinqlər 

vaxtı, 1990-cı ilin Qanlı Yanvar günlərində sovet ordusu Bakıya və başqa yaşayış 

məntəqələrinə soxularkən çoxlu dağıntı törətmişdi. 

Erməni  işğalçıları  Dağlıq  Qarabağda,  ona  ətraf  bölgələrdə  730  yaşayış 

məntəqəsini,  o  cümlədən  Şuşa,  Laçın,  Xocalı,  Kəlbəcər,  Ağdam,  Füzuli,  Qubadlı 

və  Zəngilanı  ələ  keçirib  darmadağın  etmiş,  102  mindən  çox  evi,  o  cümlədən 

əhalinin  şəxsi  istifadəsində  olan  9099  min  kv.m  mənzil  sahəsini,  4366  sosial 

obyekti  qarət  edərək  söküb  aparmış,  yandırmışdılar.  800  km  yol,  15  min  km 

elektrik  və  qaz  xətləri,  2300 km  su-kommunikasiya  sistemləri,  160  körpü  bərbad 

hala salınmışdı.

229

 Xəzər dənizi səviyyəsinin qalxması ilə əlaqədar sahildə yerləşən 



yaşayış  məntəqələrini  su  basmışdı.  Bakının  gözəlliyi  ilə  məşhur  Dənizkənarı 

parkında (Bulvar) aşağı yarus su altında qalmış, yaşıllıqlar məhv olmuşdu. 




326 

 

Şəhər  və  kəndlərdə  mövcud  ictimai  nəqliyyat  vasitələri  tam  köhnəlmişdi. 



Rayonlara  qaz  yanacağı  verilməsi,  demək  olar  ki,  dayandırılmışdı.  Əhaliyə  su, 

elektrik  enerjisi  verilməsində  tez-tez  uzun  fasilələr  olurdu.  İstirahət  evləri, 

yataqxanalar  qaçqın  və  köçkünlərlə  dolu  idi.  Paytaxtda  iki  milyondan  çox  insan 

yaşayırdı.

230

  Şəhər  yaşayış  məntəqələrində,  əsasən  Bakıda  əhalinin  sayının  kəskin 



surətdə  artması  xidmət,  təminat,  sanitariya  işlərini  xeyli  çətinləşdirmişdi.  Mənzil 

fondu təmir olunmur, köhnə binalar sökülüb dağılırdı. 

Bakının  İçərişəhərində  100-dən  çox  abidə  sökülüb  məhv  edilmişdi.  Zığ 

qəsəbəsində XVIII əsr abidəsi həyətyanı sahəyə salınmışdı. Tovuz rayonunda XIX 

əsr memarlıq abidəsi şəxsi mülkiyyətə verilmişdi.

231


 

Yeni  yaşayış  massivləri  salınması  işi  dayandırılmışdı.  İctimai  mənzil 

tikintisi  kəskin  şəkildə  azalmışdı.  Dövlət  mənzil  fondunun  özəlləşdirilməsinə 

başlanmışdı. 

1991-2000-ci  illərdə  respublikada  10  milyon  kv.m-dən  artıq,  o  cümlədən 

əhalinin şəxsi vəsaiti hesabına 7,4 milyon kv.m ümumi sahəsi olan yaşayış evləri 

tikilmişdi.

232


 Fərdi tikintilərin böyük əksəriyyəti layihəsiz, nizamsız aparılırdı. Bu, 

yaşayış məntəqələrinin memarlığını pozur, simasını pisləşdirirdi. 

Heydər  Əliyevin  rəhbərliyə  qayıtması  ilə  respublika  əsl  tikinti  meydanına 

çevrildi.  Şəhər  və  kəndlərin  ən  yaxşı  yerlərində  işgüzar  adamlar  müasir,  milli  və 

klassik  üslublarda  yaraşıqlı  imarətlər  ucaltmağa  başladılar.  "Xəzərinşaat", 

"Bayraqdar  Holdinq",  "Sarna"  (İstanbul  evləri),  "Star",  "Şibarra"  və  başqa  xarici 

firmalar  müasir  tikinti  texnologiyası  ilə  onlarla  gözəl  bina-ticarət  mərkəzləri, 

yaşayış  evləri,  mehmanxanalar,  mədəni-əyləncə  mərkəzləri  və  s.  inşa  etdilər. 

Paytaxtda Beynəlxalq Bank və Milli Bank üçün yaraşıqlı göydələnlər, onlarla yeni 

çoxmərtəbəli bina tikilmişdi. "Naxçıvan" mehmanxanası yenidən qurulub "Həyat-

Recensi-Naxçıvan"  otelinə  çevrilmişdi,  onun  yeni  korpusu,  "Avropa"  oteli, 

"Azərturizm" şirkətinin "Bakı İstirahət Mərkəzi" və başqa ictimai mərkəzlər tikilib 

istifadəyə  verilmişdi.  "Super  market"lər,  ticarət  mərkəzləri,  yarmarkalar,  məişət 

xidməti  obyektləri  yan-yana  düzülmüşdü.  Xüsusi  "Ət  və  ət  məhsulları  bazarı" 

açılmışdı.

233


  2000-ci  ildə  professor  Hacıbala  Abutalıbov  Şəhər  İcra  Hakimiyyəti 

başçısı  təyin  edildikdən  sonra  Bakıda  abadlıq,  təmizlik,  yenidənqurma  işləri 

xüsusən  genişləndi.  2001-ci  ilin  əvvəllərində  şəhərdə  25  mindən  çox  qanunsuz 

tikilmiş,  paytaxtın  simasını  korlayan  köşklər,  çayxanalar  və  başqa  tikililər 

söküldü.

234


  Bakı  milli,  Şərq  və  müasir  Avropa  memarlığı  ilə  bəzənmiş  unikal, 

modern bir şəhərə çevrildi. 

Prezident  əvvəllər  bir  çox  işbazın  müxtəlif  yollarla  ələ  keçirdiyi  ictimai 

binaların  xalqa  qaytarılmasına  xüsusi  diqqət  yetirdi.  Azərbaycan  Musiqili 

Komediya  Teatrının  yararsız  hala  düşmüş  köhnə  binası  yerində  yeni  teatr  binası 

tikildi. Milli Akademik Dram Teatrının binası yenidən quruldu. İçərişəhərdə qədim 






Dostları ilə paylaş:
1   ...   152   153   154   155   156   157   158   159   ...   219


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə