TarġXĠ 1941-2002-ci illər yeddġ CĠlddə



Yüklə 5,12 Mb.

səhifə171/219
tarix14.09.2018
ölçüsü5,12 Mb.
1   ...   167   168   169   170   171   172   173   174   ...   219

356 

 

məhəbbət  haqqında"  sənədli  film  (rejissor  V.Mustafayev)  üç  mükafata,  2002-ci 



ildə "Bir həsədin tarixi" filmi (rejissor V.Mustafayev) "Qran-Pri" mükafatına layiq 

görüldü. İkinci film 2002-ci ildə Rusiyada keçirilmiş XIII sənədli kinofestivalının 

"Dünyanın  qüdrətli  şəxsiyyətlərinin  inandırıcı  və  parlaq  portretinə  görə"  xüsusi 

mükafatını almışdı.

128

 

90-cı  illərin  əvvəllərində  respublikanın  şəhər  və  qəsəbələrində  meydanlar, 



parklar  "monumental  kommunist  təbliğatı"na  xidmət  edən  heykəl  və  abidələrdən 

təmizlənirdi. Dağüstü parkda Şəhidlər Xiyabanı salındı. Prezident Heydər Əliyevin 

təşəbbüsü ilə 1998-ci ildə burada şəhidlərə 21 metr hündürlüyü olan möhtəşəm bir 

abidə  və  əbədi  məşəl  (müəllifləri  -  Ö.Eldarov,  E.Qasımzadə,  A.Abdullayev  və 

N.Vəliyev)  qoyuldu.  Paytaxtda  Hüseyn  Cavidin  (1994-cü  il,  heykəltəraş 

Ö.Eldarov),  Şah  İsmayıl  Xətainin  (1993-cü  il,  heykəltəraşlar  İ.Zeynalov  və 

Z.Mehdiyev),  akademik  Yusif  Məmmədəliyevin  (1998-ci  il,  heykəltəraş 

A.Ələsgərov),  Xızıda  Cəfər  Cabbarlının  (1999-cu  il,  heykəltəraş  C.Qaryağdı) 

yüksək  bədii  dəyərli  heykəlləri  ucaldıldı.  1996-cı  ildə  Naxçıvanda  möhtəşəm 

Hüseyn Cavid məqbərəsi (müəlliflər - Ö.Eldarov və R.Əliyev) tikildi. 1997-ci ilin 

baharında  görkəmli  heykəltəraş  Ömər  Eldarov  akademik  Zərifə  Əliyevanın 

xatirəsinə həsr etdiyi məşhur "Elegiya" əsərini tamamladı. 

Azərbaycanın fırça ustaları da gözəl sənət əsərləri yaradırdılar. Azərbaycan 

rəssamlarının əsərləri dünyanın sərgi salonlarında böyük uğurla nümayiş olunurdu. 

1995-ci ildə ABŞ-da, 1996-cı ildə Almaniyada Səttar Bəhlulzadənin əsərləri sərgisi 

təşkil  olunmuşdu.

129 

1996-cı  ildə  Parisdə  dünya  rəssamları  sərgisində  Toğrul 



Nərimanbəyovun,  1997-ci  ildə  Vaşinqton,  Nyu-York  və  Çikaqoda  Kamil 

Nəsibzadənin əsərləri nümayiş etdirilmişdi.

130

 

Xalça  rəssamları  Kamil  Əliyevin  və  Eldar  Mikayılovun  əsərləri  yüksək 



bədii  sənətkarlıq  nümunələri  idi.  K.Əliyevin  Atatürkün,  Heydər  Əliyevin 

portretləri  toxunmuş  xalçalarında  Azərbaycan  xalçaçılıq  sənətinin  ən  yaxşı 

ənənələri  yaradıcılıqla  inkişaf  etdirilmişdi.  1996-cı  ildə  Brüsseldə  E.Mikayılovun 

bənzərsiz gözəlliyə malik xalçaları böyük müvəffəqiyyətlə nümayiş etdirilmişdi.

131

 

Xalça  rəssamı  Tahir  Məcidovun  Heydər  Əliyevə  həsr  etdiyi  "Qayıdış"  xalçası 



yüksək sənətkarlığı ilə diqqəti cəlb edirdi.

132


 

Respublikanın  fırça  və  tişə  ustaları  bu  illərdə  müharibə,  qəhrəmanlıq, 

vətənpərvərlik mövzularına tez-tez müraciət edirdilər, xalqı birliyə, düşmənə qarşı 

döyüşə,  qələbəyə  çağıran  əsərlər  yaranırdı.  C.Qasımovun,  F.Hüseynovun, 

K.Əlizadənin  və  başqalarının  bu  mövzularda  plakatları  xüsusən  maraqlı və təsirli 

idi. 


Müstəqillik illərində Azərbaycan incəsənətində formaca ənənəyə bağlılıq və 

müasirlik,  məzmunca  özəl  milli  və  bəşəri  dəyərlərin  tərənnümü  üstünlük  təşkil 

edirdi. 



357 

 

Azərbaycan  cəmiyyətinin  mədəni,  mənəvi  həyatında  mühüm  dəyişikliklər 



baş  verdi.  Müharibəyə,  erməni  işğalçıları  tərəfindən  minlərlə  sosial-mədəni 

obyektin  məhv  edilməsinə,  postsovet  respublikaları  ilə  mədəni  əlaqələrin 

zəifləməsinə  və  bir  çox  sahələrdə  tam  qırılmasına,  vəsait  çatışmazlığına, 

təxribatçıların  törətdiyi  çətinliklərə  baxmayaraq,  bu  dövrdə  Azərbaycan 

mədəniyyəti  mübarizliyi,  mənəvi  qüvvələrin  öz  kökünə  və  bəşəri  dəyərlərə  daha 

möhkəm bağlılığı ilə səciyyələnirdi. 

 

§4. MĠLLĠ ĠDEOLOGĠYANIN FORMALAġMASI 

 

Respublikanın  dövlət  müstəqilliyinin  bərqərarlaşması,  ölkədə  siyasi  və 

iqtisadi  sabitlik,  beynəlxalq  əlaqələrin  genişlənməsi,  iqtidar  tərəfindən  ardıcıl 

həyata  keçirilən  əməli  tədbirlər  azərbaycançılıq  məfkurəsinin-milli  və  bəşəri 

dəyərlərə  əsaslanan  suveren,  dünyəvi  dövlətçilik,  mədəni  və  iqtisadi  yüksəliş 

ideologiyasının formalaşması, inkişaf etməsi üçün zəmin yaratmışdı. 

Vətənpərvərlik,  öz  xalqı,  dili,  dini,  zəngin  mədəniyyəti,  keçdiyi  tarixi  yol 

üçün  milli qürur, humanizm  kimi  Azərbaycan  xalqının ən səciyyəvi  milli-mənəvi 

dəyərlərini inkişaf etdirmək, gənc nəsli bu dəyərlər ruhunda tərbiyə etmək ideoloji 

fəaliyyətin  əsas  meyarı  idi.  Prezident  Heydər  Əliyev  qeyd  edirdi:  "Milli 

vətənpərvərlik,  milli  qürur  hissi  bizim  dövlətçiliyimizin  yaşaması  üçün  ən  böyük 

amillərdən biridir".

133

 

Milli  özünəməxsusluğun  ən  mühüm  təzahürü  olan  Azərbaycan  dilinin 



inkişafı,  təmizliyinin  qorunması,  dövlət  dili  statusunun  tətbiqi  sahəsində  mühüm 

addımlar  atıldı.  Prezident  Heydər  Əliyev  2001-ci  il  iyunun  18-də  "Dövlət  dilinin 

tətbiqinin  təkmilləşdirilməsi  haqqında"  Fərman  verdi.  Dövlət  başçısı  yanında 

"Dövlət  Dil  Komissiyası"  yaradıldı.

134

  2002-ci  il  sentyabrın  30-da  "Azərbaycan 



Respublikasında dövlət dili haqqında" Qanun qəbul edildi. Bu Qanun Azərbaycan 

Prezidentinin 2003-cü il 2 yanvar tarixli Fərmanı ilə qüvvəyə mindi.

138a

 

Xalqın  ümumtürk  mədəniyyətinə  qovuşmasında  önəmli  əhəmiyyəti 



olduğunu nəzərə alaraq, hələ 1991-ci il dekabrın 24-də latın qrafikalı Azərbaycan 

əlifbasının bərpa olunması haqqında Qanun qəbul edilmişdi. 1992-ci ilin sentyabr 

ayından  orta  məktəblərin  birinci  sinfində  dərslər  bu  qrafika  üzrə  keçirilməyə 

başlanmışdı, lakin texniki çətinliklərə görə qəzet və jurnallar hələlik kiril qrafikası 

ilə çap olunur, kargüzarlıq işləri əsasən bu qrafika ilə aparılırdı. Prezident Heydər 

Əliyevin 2001-ci il 18 iyun tarixli Fərmanına əsasən həmin il avqust ayının 1-dən 

latın qrafikalı əlifba qəti tətbiq edildi. Bu gün "Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan 

dili günü" elan olundu.

135

 

Ölkədə  aparılan  demokratik  islahatlar  milli  ideologiyanın  humanist, 



demokratik xarakterini daha da dərinləşdirirdi. 




Dostları ilə paylaş:
1   ...   167   168   169   170   171   172   173   174   ...   219


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə