TarġXĠ 1941-2002-ci illər yeddġ CĠlddə



Yüklə 5,12 Mb.

səhifə173/219
tarix14.09.2018
ölçüsü5,12 Mb.
1   ...   169   170   171   172   173   174   175   176   ...   219

360 

 

Vicdan  azadlığı,  başqa  dinlərə  hörmət  hissləri  hakim  olduğu  respublikada 



37  xristian  təşkilatı  qeydə  alınmışdı.  Lakin  çoxları  da  qeydiyyatsız,  xeyriyyə 

cəmiyyətləri  adı  altında  fəaliyyət  göstərirdi.  Xristian  missionerlərinin  "Bakı 

Bibliya  İnstitutu",  "Löninq  sentə"  və  digər  tədris  müəssisələri,  "Həyat  sözü", 

"Həyatverici  lütf",  "Yeni  Apostol",  "Yevangelçi  xristian  baptistləri",  "Yeddinci 

günün şahidləri" və başqa icmalar təşkil edilmişdi. Bakıda "Krişna şüuru"nu yayan 

icma  fəaliyyət  göstərirdi.  Yüz  minlərlə  nüsxə,  o  cümlədən  Azərbaycan  dilində, 

pulsuz dini ədəbiyyat yayılırdı.

150


 

Missionerlər çox vaxt Azərbaycan Konstitusiyasını pozur, zorakı tədbirlərə 

əl  atır,  fırıldaqçılıq  edir,  orduda,  qaçqın  və  köçkünlərin  məskunlaşdığı  yerlərdə, 

xüsusən  çadır  şəhərciklərində,  azsaylı  xalqlar  arasında  təbliğat  işi  aparır,  islam 

ənənələrini təhqir edir, fatalist fikirlər yayırdılar.

151


 

Qeyri-islam  dini  icmaların  zorakı,  təhqiredici  əməlləri  islam  təəssübkeşləri 

arasında  əks  reaksiya  doğururdu.  1990-cı  illərin  ortalarında  "Ceyşüllah"  (Allah 

Ordusu  təşkilatı)  aşkar  edilib  zərərsizləşdirilmişdi.

152

  Prezident  Heydər  Əliyevin 



1997-ci  il  8  yanvar  tarixli  xüsusi  sərəncamı  ilə  Azərbaycanda  xarici  dini 

missionerlərin pozuculuq fəaliyyəti qadağan edildi.

153

 

Humanist  islam  dəyərlərinə  sadiq  olan  dini  icmalar,  Qafqaz  Müsəlmanları 



Ruhani İdarəsi əhalinin mənəvi birliyi, müxtəlif dünyagörüşlərinə, dinlərə mənsub 

insanlar  arasında  qarşılıqlı  tolerant  yaranması  işində,  dindarlar  tərəfindən 

dövlətçiliyin və müstəqilliyin müdafiə olunmasında fəal mövqe tuturdular. 1995-ci 

ildə  "Avrasiya  İslam  Şurası"  təşkil  edilmişdi.  1997-ci  ildə  təbliğat  vasitələri  ilə 

islam  dəyərlərini  qoruyub  saxlamaq,  missionerlərin  pozucu  fəaliyyətinə  qarşı 

mübarizə aparmaq məqsədilə Qafqaz Müsəlmanları Ruhani İdarəsində tanınmış din 

və  elm  xadimlərinin  "Elmi-Dini  Məsləhət  Şurası"  yaradılmışdı.

154


  2001-ci  il 

iyunun 21-də "Dini Qurumlarla İş Üzrə Dövlət Komitəsi" təsis edilmişdi.

155

 

Azərbaycan  açıq,  dünyəvi  cəmiyyət  idi.  Əhalinin  həyat  tərzinə  bəşər 



mədəniyyətinin  ən  yüksək  dəyərləri  ilə  yanaşı,  xalqın  mənəviyyatına,  milli 

psixologiyasına,  dininə  yad  olan  cəhətlər  də  təsir  göstərirdi.  Çoxlu  kazino,  gecə 

barı, oyun totalizatoru peyda olmuşdu. Bəzi gecə klublarında səhərə qədər müxtəlif 

oyunlar,  əyləncələr  təşkil  edilir,  çox  vaxt  bu  əyləncələr  ifrat  dərəcəyə  çataraq, 

xalqın mənəviyyatına zidd forma alır, gənclərin əxlaqını pozurdu. "Sarı mətbuat", 

"bulvar ədəbiyyatı" insanlar arasında mənəvi pozuculuq işləri aparırdı.

156

 Prezident 



Heydər Əliyev 1998-ci ilin yanvarında xalqın mentalitetinə zidd müəssisələrin ləğv 

edilməsi  haqqında  sərəncam  verdi.  Prezident  2001-ci  il  avqustun  13-də  verdiyi 

bəyanatda  "əxlaqsızlıq  biznesi"nə,  "harınlamış  zənginlər"in  alçaq  hərəkətlərinə 

qarşı  qanun  çərçivəsində  mübarizəni  gücləndirmək  üçün  xalqın  bütün  sağlam 

mənəvi qüvvələrini səfərbər olmağa çağırdı.

157


 


361 

 

Xalqda öz tarixi və mədəniyyəti üçün qürur hissinin inkişaf etdirilməsi milli 



ideologiyanın mühüm qaynaqlarından idi. Prezident Heydər Əliyev qeyd edirdi ki, 

"Müstəqil dövlətimiz üçün taleyüklü məsələlərin həyata keçirilməsi tariximizin bir 

çox  qaranlıq  səhifələrini  açmaqla  kimliyimizi  tam  müəyyən  etməyi,  milli  kökləri 

ilə  bağlı  yeni  təfəkkürlü  gənc  nəsil  yetişdirilməsini  zəruri  edir".

158

  Bu  sahədə 



respublikanın tarixçi alimləri, yazıçıları çox faydalı işlər  görürdü. Xalqı özünə və 

başqalarına  daha  yaxşı  tanıtmaq  üçün  görkəmli  tarixi  hadisələrin,  siyasət,  elm  və 

mədəniyyət xadimlərinin yubileyləri geniş qeyd edilirdi. 

1996-cı ilin payızında Füzulinin 500 illik yubileyi təntənə ilə qeyd olundu. 

Bakıya  xarici  ölkələrdən  ədəbiyyatşünas,  dilşünas  alimlər,  yazıçılar  gəlmişdi. 

1998-ci ildə Azərbaycan teatrının, 2000-ci ildə Azərbaycan mətbuatının 125 illiyi, 

2001-ci ildə dünya şöhrətli alim və mütəfəkkir Nəsirəddin Tusinin yubileyi,  2002-

ci  ildə  Bakı  Bələdiyyə  Teatrının  10  illiyi  geniş  qeyd  olundu.  Görkəmli  dövlət 

xadimlərinin,  alim  və  yazıçıların,  musiqiçilərin  və  aktyorların  yubileylərinin  qeyd 

olunması ənənəyə çevrilmişdi. Şairlər Bəxtiyar Vahabzadənin, Xəlil Rza (Ulutürk), 

Məmməd  Araz,  Mirvarid  Dilbazi  yazıçı  Əkrəm  Əylisli,  rəssam  Mikayıl 

Abdullayev,  heykəltəraş  Ömər  Eldarov,  alim  Azad  Mirzəcanzadə,  xalq  artistləri 

Lütfiyar  İmanov  Əminə  Dilbazi,  bəstəkar  Tofiq  Quliyev  ölkənin  ən  yüksək 

mükafatı  -İstiqlal  ordeni  ilə  təltif  edildilər.  Onlarla  görkəmli  alim,  yazıçı,  artist 

Şöhrət ordeni ilə təltif olundu. 

ABŞ-da  yaşayan  dünya  şöhrətli  alim  Lütfi  Zadə,  Rusiyada  yaşayan,  uzun 

illər SSRİ-də pilotlu kosmik uçuşlara rəhbərlik edən Dövlət Komissiyasının sədri 

olmuş  general,  AMEA-nın  fəxri  akademiki  Kərim  Kərimov  kimi  görkəmli 

azərbaycanlıların  xalqa  tanıdılması  üçün  təbliğat  işləri  aparılırdı.  2002-ci  ilin 

oktyabrında  İran  rəssamı,  azərbaycanlı  Vədud  Müəzzinin  Bakıda  düzənlənmiş 

fərdi sərgisi ictimaiyyətin böyük marağına səbəb olmuşdu.

159


 

Azərbaycan  xalqı  dünya  şöhrətli  alim  Landaunun,  musiqiçi  Rostropoviçin, 

təyyarəçi-kosmonavt Musa Manarovun bakılı olması ilə fəxr edirdilər. 

Paytaxtda  600-dən  çox  küçəyə  Azərbaycanın  görkəmli  şəxsiyyətlərinin  - 

siyasi  xadimlərin,  milli  qəhrəmanların,  alim  və  yazıçıların,  mədəniyyət 

xadimlərinin adı verilmişdi.

160

 

1995-ci  ilin  mayında  İkinci  dünya  müharibəsində  faşizm  üzərində 



Azərbaycanın, Bakının, xüsusən onun neftinin həlledici rol oynadığı qələbənin 50 

illik yubileyi geniş qeyd edildi.

161

 

1998-ci  ildə  Azərbaycan  Xalq  Cümhuriyyətinin  80  illiyi,  1999-cu  ildə 



Naxçıvan Muxtar Respublikasının 75 illiyi yüksək səviyyədə keçirildi. 

Hər il 28 May - Respublika Günü (1992-ci ildən), 15 İyun -Qurtuluş Günü 

(1997-ci  ildən),  26  İyun  -  Silahlı  Qüvvələr  Günü  (1997-ci  ildən),  18  Oktyabr  - 

Dövlət Müstəqilliyi Günü (1992-ci ildən), 12 Noyabr - Konstitusiya Günü (1996-cı 






Dostları ilə paylaş:
1   ...   169   170   171   172   173   174   175   176   ...   219


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə