TarġXĠ 1941-2002-ci illər yeddġ CĠlddə



Yüklə 5,12 Mb.

səhifə174/219
tarix14.09.2018
ölçüsü5,12 Mb.
1   ...   170   171   172   173   174   175   176   177   ...   219

362 

 

ildən),  17  Noyabr-Milli  Dirçəliş  Günü  (1992-ci  ildən),  31  Dekabr-Dünya 



Azərbaycanlıları Günü (1990-cı ildən) bayram kimi qeyd olunurdu.

162


 20 Yanvar -

 

Matəm  Günü  Bakıdakı  və  başqa  şəhərlərdəki  Şəhidlər  xiyabanlarını  yüz 



minlərlə  insan  ziyarət  edirdi.  1997-ci  ildən  Xocalıda  azərbaycanlıların  soyqırımı 

qurbanları  xatirəsinə  ehtiram  əlaməti  olaraq  fevralın  26-da  saat  17-də  Sükut 

dəqiqəsi elan olunmuşdu.

163


 

Xalqın  mənəvi  gücünün  artmasına  erməni-azərbaycanlı  münaqişəsi 

haqqında həqiqətlərin öyrənilməsi mühüm təsir göstərirdi. Ermənilərin Azərbaycan 

torpaqlarını  ələ  keçirmək  üçün  azərbaycanlılara  qarşı  apardıqları  siyasətin 

mahiyyətinin  açılmasına,  tarixi  yaddaşın  möhkəmlənməsinə  xüsusi  diqqət 

yetirilirdi.  Prezident  Heydər  Əliyev  qeyd  edirdi:  "Xalqımız...  daim  bilməlidir  ki, 

bizim  tarixi  torpaqlarımız  hansılar  olubdur.  Hansılar,  nə  vaxt  əlimizdən  gedibdir, 

niyə  görə  əlimizdən  gedibdir  və  şübhəsiz  ki,  bunlar  qayıtmalıdır.  Biz  də  qaytara 

bilməsək,  gələcək  nəsillər  bunları  qaytaracaqlar".

164


  Onun  "1948-1953-cü  illərdə 

azərbaycanlıların  Ermənistan  SSR  ərazisindən,  tarixi  etnik  torpaqlarından  kütləvi 

surətdə  deportasiyası  haqqında"  1997-ci  il  17  dekabr,

165


  "Azərbaycanlıların 

soyqırımı  haqqında"  1998-ci  il  26  mart

166

  tarixli  fərmanlarında  son  iki  əsrdə 



Qafqazda  azərbaycanlılara  qarşı  məqsədyönlü  şəkildə  həyata  keçirilən  etnik 

təmizləmə, soyqırımı siyasəti ifşa olunmuşdu. Bu tarixi cinayətlərə ilk dəfə hüquqi-

siyasi qiymət verilmişdi. Onların xalqa, beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması üçün 

konkret tədbirlər görülməyə başlanmışdı. 

Prezident Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə Azərbaycan Respublikasının Milli 

Məclisi 1994-cü il martın 29-da 1990-cı il 20 Yanvar hadisəsinə obyektiv hüquqi-

siyasi qiymət verdi, onun səbəbləri, mahiyyəti təhlil olundu və xalqa çatdırıldı. 

Dövlətçilik  rəmzlərinin,  1993-cü  ildən  sonra  iqtidarın  çoxcəhətli  siyasəti 

sayəsində bütün sahələrdə əldə olunan uğurların geniş təbliğ edilməsi xalqda özünə 

inam,  nikbinlik,  qürur  hissi  doğururdu.  Prezident  1998-ci  il  aprelin  13-də 

"Azərbaycan  Respublikası  dövlət  atributlarının  təbliği  işini  gücləndirmək 

haqqında" Fərman verdi.

167

 

Milli  ideologiyanın  formalaşması  dünyada  yaşayan  azərbaycanlıların 



mənəvi,  mədəni  birliyinin  daha  da  inkişaf  etməsinə  imkanlar  açırdı.  Dünyada  50 

milyona  yaxın  azərbaycanlı  yaşayırdı.  Onların  35  milyonu  Azərbaycan 

Respublikasında və İranda, 3 milyonu Türkiyədə, 1 milyondan çoxu Rusiyada, 0,5 

milyonu  Almaniyada,  1,5  milyonu  İraqda,  600  mini  ABŞ-da,  32  mini  Böyük 

Britaniyada,  200  mini  Səudiyyə  Ərəbistanında,  600  mini  İndoneziyada,  700  mini 

Gürcüstanda, 400 mini Qazaxıstanda, 250 mini Özbəkistanda, 170 mini Fransada, 

15 mini Yaponiyada məskunlaşmışdı.

168


 

Dünya azərbaycanlılarının təşkilatlanma prosesi Heydər Əliyevin təşəbbüsü 

ilə 1990-cı ildən başlanmışdı.

169


 Onların 1990 və 1997-ci illərdə İstanbulda, 1997-


363 

 

ci  ildə  Los-Ancelesdə  və  1998-ci  ildə  Vaşinqtonda  konqresləri  keçirilmişdi.



170

 

Dünyanın  30-dan  çox  ölkəsində  azərbaycanlıların  birləşdiyi  100-dən  çox  ictimai, 



milli-mədəni  cəmiyyət,  təşkilat-mərkəz,  dərnək,  ocaq,  əncüman  vardı.

171


 

Azərbaycanlıların  Rusiyada  40-dan  çox,  Avropa  ölkələrində  50-yə  yaxın  təşkilatı 

mövcud  idi.

172


  Yer  üzərində  yaşayan  azərbaycanlıların  koordinasiya  mərkəzi 

Azərbaycan  Prezidenti  İcra  Aparatı  İctimai-Siyasi  Şöbəsinin  "Xaricdə  Yaşayan 

Azərbaycanlılarla  İş"  strukturu  idi.

173


  Azərbaycanlıların  xaricdəki  cəmiyyətləri 

Azərbaycandakı  "Vətən"  cəmiyyəti,  "Azərbaycan  Dünyası"  Beynəlxalq  Mərkəzi, 

"Soydaş  Assosiasiyası",  "Dünya  Azərbaycanlılarının  Mədəniyyəti  Mərkəzi"  və 

başqa  ictimai-siyasi  təşkilatlarla  əlaqə  saxlayırdılar.

174 

Onlar  Azərbaycan 



mədəniyyətinin  xarici  ölkələrdə  tanınmasında  mühüm  rol  oynayırdılar.  Xarici 

ölkələrdə  yaşayan  azərbaycanlıların  təşkil  etdikləri  onlarla  təşkilat,  o  cümlədən 

Madriddə  "Azərbaycan  Dostları",  Londonda  "Azərbaycan  Dayaqçıları" 

cəmiyyətləri,  Stokholmda  "Azərbaycan  Mədəniyyət  Mərkəzi",  Malmödə 

"Azərbaycan Mədəniyyət Əncümanı", Kölndə "Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzi", 

Torontoda  "Azərbaycan  Mərkəzi",  habelə  İngiltərədə  "Aydınlıq",  "Odlar  ölkəsi", 

Belçikada "Azərbaycan", "Qürbət", İsveçdə "Azərbaycan", Almaniyada "Ana dili", 

"Savalan",  "Qaynarca",  Türkiyədə  "Xəzər",  "Azərbaycan  türkləri",  İspaniyada 

"Dədə  Qorqud",  İraqda  "Yurd",  ABŞ-da  "Azərbaycan"  qəzetləri,  İsveçdə  "Araz" 

jurnalı, "Azərbaycanın səsi" kimi müxtəlif teleradio proqramları bu sahədə xüsusən 

fərqlənirdilər.

175


  Lakin  xaricdə  yaşayan  azərbaycanlılar  vətəndaşı  olduqları 

ölkələrdə  Azərbaycanın  maraqlarını  daha  təsirli  müdafiə  etmək  üçün  birləşib 

diaspor, lobbi təşkil edə bilmirdilər. 

Prezident 

Heydər 

Əliyevin  2001-ci  il  mayın  23-də  Dünya 



Azərbaycanlılarının  I  qurultayının  keçirilməsi  haqqında  mühüm  sərəncamının 

həyata keçirilməsi üzrə ciddi təşkilatçılıq işlərinə başlanıldı. 

2001-ci  il  noyabr  ayının  9-10-da  Bakıda  Dünya  Azərbaycanlılarının  I 

qurultayı  keçirildi.  Qurultayda  37  ölkədən  nümayəndələr  iştirak  edirdi.  Xarici 

ölkələrdən  560-dan  çox  nümayəndə  və  qonaq  gəlmişdi.  Nümayəndələrin  təşkil 

etdikləri  "İnsan  hüquqları  və  beynəlxalq  əlaqələr",  "Ermənistanın  Azərbaycana 

təcavüzünün  aradan  qaldırılması",  "Mədəniyyət",  "Elm  və  təhsil",  "Ana  dili  və 

Azərbaycanşünaslıq", "İqtisadi əlaqələr", "Gənclər və idman məsələləri", "Kütləvi 

informasiya  vasitələri  və  informasiya  mübadiləsi"  komissiyaları  tərəfindən 

hazırlanmış 

sənədlər 

əsasında 

qurultayda 

qətnamə, 

Bütün 

Dünya 


Azərbaycanlılarına Müraciət, Ermənistan və Azərbaycan Dağlıq Qarabağ problemi 

ilə əlaqədar dünya ictimaiyyətinə, beynəlxalq təşkilatlara, xarici ölkələrin hökumət 

rəhbərlərinə və parlamentlərinə, Azərbaycan Respublikası Prezidenti cənab Heydər 

Əliyevə, habelə 2001-ci il sentyabrın 11-də ABŞ-da törədilmiş qanlı terror hadisəsi 

ilə  bağlı  Amerika  xalqına  müraciətlər  qəbul  edildi.  Qurultayda  "Dünya 





Dostları ilə paylaş:
1   ...   170   171   172   173   174   175   176   177   ...   219


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə