TarġXĠ 1941-2002-ci illər yeddġ CĠlddə


partizan  dəstəsinə  mayor  N.Allahverdiyev  rəhbərlik  etmişdir



Yüklə 5,12 Mb.

səhifə26/219
tarix14.09.2018
ölçüsü5,12 Mb.
1   ...   22   23   24   25   26   27   28   29   ...   219

57 

 

fəaliyyət  göstərən  partizan  dəstəsinə  mayor  N.Allahverdiyev  rəhbərlik  etmişdir. 



Həmin  dəstənin  tərkibində  K.M.Eyvazov,  Ə.Ə.Məmmədov,  R.Rzayev, 

İ.S.Süleymanov,  N.Ş.Məmmədov,  Ə.N.Cəfərov  və  başqaları  vuruşmuşdular. 

K.M.Eyvazov  şəxsən  düşmənin  iki  avtomobilini  partlatmış,  dəmiryol  relsini 

dağıtmış, rabitə xəttini sıradan çıxarmış və Qrefiya kəndindəki faşist qarnizonunun 

darmadağın edilməsində fərqlənmişdir. Leninqrad vilayətində partizan hərəkatının 

fəal 


iştirakçılarından 

Q.Q.Qasımov, 

V.İ.Lukyançenko, 

Y.V.Novruzov, 

C.A.Novruzov, M.V.Süleymanov, D.M.Tanrıverdiyev igidlik göstərmişlər.

120


 

1942-ci  ilin  sentyabrında  Krasnodon  şəhərinin  gəncləri  "Gənc  qvardiya" 

adlı  gizli  komsomol  təşkilatı  yaratmışdılar.  "Gənc  qvardiya"nın  fəal  üzvlərindən 

biri  Əli  Nəsrulla  oğlu  Dadaşov  Sergey  Tüleninin  rəhbərlik  etdiyi  "beşliyə"  daxil 

idi, çoxlu əməliyyatda iştirak etmişdi. 1942-ci il noyabrın 6-da gecə Tülenin, Valya 

Borts,  Senya  Ostapenko,  Radik  Yurkin  və  Əli  Dadaşov  faşist  gözətçilərindən 

məharətlə  yayınaraq,  Krasnodon  şəhərindəki  ən  uca  binanın  üzərinə  al  bayraq 

sancmışdılar.

121

  1942-ci  il  noyabrın  axırlarında  Ə.Dadaşov  bir  dəstə  gənc 



qvardiyaçı  ilə  birlikdə  22  saylı  kömür  mədənində  faşist  gözətçisini  öldürmüş  və 

hitlerçilərin  orada  saxladıqları  hərbi  sursatı  aparıb  gizli  təşkilatın  anbarına 

yığmışdı. 1943-cü il yanvarın 5-də Ə.N.Dadaşov gənc qvardiyaçılarla birlikdə həbs 

edilmiş,  15  gün  gestaponun  işgəncələrindən  sonra  öz  rəhbərləri  ilə  birlikdə 

vəhşicəsinə 

güllələnmişdi. 

Ə.N.Dadaşov 

ölümündən 

sonra 

I dərəcəli Vətən müharibəsi ordeni ilə təltif edilmişdi.



122

 

Azərbaycan  döyüşçüləri  Pskov,  Tula,  Krasnodar,  Kalinin  və  Rusiyanın 



başqa işğal olunmuş vilayətlərində gedən partizan hərəkatında da iştirak etmişlər. 

Kalinin  vilayətindəki  Liza  Çaykina  adına  partizan  briqadasının  qərargah  rəisi 

İsmayıl Əlibala oğlu Əliyevin rəhbərliyi altında 1942-ci ilin dekabrında partizanlar 

Çernoyarovo  kəndində  düşmən  qarnizonunu  darmadağın  etmiş  və  satqınlardan 

təşkil edilmiş polis dəstəsini, xeyli hərbi sursat ələ keçirmişdi. Quduzlaşmış faşist 

komandanlığı  1943-cü  ilin  mart-aprel  aylarında  Kalinin  partizanlarına  divan 

tutmaqdan ötrü güclü cəza dəstələri ayırmışdı. Aprelin 16-dan 23-ə kimi İ.Əliyevin 

rəhbərliyi  altında  xalq  intiqamçıları  qeyri-bərabər  döyüşə  girmiş,  düşmənin  xeyli 

canlı  qüvvəsini  məhv  etmişdilər.  Lakin  aprelin  23-də  İ.Ə.Əliyev  Kudeveri  kəndi 

ətrafında düşmən mühasirəsini yarıb çıxarkən qəhrəmanlıqla həlak olmuşdu.

123

 

Azərbaycan  partizanları  Baltika  respublikaları  ərazisində  də  fəaliyyətdə 



olublar.  Baş  serjant  Qəzənfər  Şabanov  Latviya  SSR-də  A.S.Poçonun  rəhbərlik 

etdiyi  partizan  dəstəsində  bir  ildən  çox  vuruşmuş  və  şəxsən  25  faşist  məhv 

etmişdi.

124


 

Litva  SSR  Trakay  rayonunda  fəaliyyət  göstərən  "Azad  Litva"  partizan 

dəstəsinin döyüşçüsü İ.H.Alxasov silah  yoldaşı Pranas Koşatla  birlikdə  faşistlərlə 



58 

 

qeyri-bərabər  döyüşə  girərək  öz  canları  bahasına  xalq  intiqamçılarının  həyatını 



xilas etmişdilər.

125


 

Estoniya  SSR  ərazisinə  reydə  çıxan  A.Kozlovun  partizan  dəstəsinin 

döyüşçüsü  İ.B.Dadaşov  1941-ci  il  noyabrın  6-da  beş  nəfər  partizanla  birlikdə 

Rakvere  şəhəri  yaxınlığındakı  təyyarə  meydanında  faşistlərin  16  təyyarəsini 

yandırmışdı.

126


 

Azərbaycandan olan  hərbi əsirlər Almaniya, İtaliya,  Fransa, Polşa və digər 

ölkələrin ərazilərində yerləşən hərbi düşərgələrdə düşmənə qarşı müxtəlif mübarizə 

formalarından  istifadə  etmişdilər.  Onlar  gizli  təşkilatlar  yaradır,  faşistlərə  işləyən 

müxtəlif  hərbi  obyektlərdə  təxribat  işləri  aparır  və  əsirlərin  qaçıb  antifaşist 

müqavimət hərəkatına qoşulmasını təşkil edirdilər. 

Hərbi  əsirlərin  saxlanıldığı  ən  böyük  əsir  düşərgələrindən  biri  Polşanın 

Yedlina  şəhərində  idi.  1942-ci  ilin  yazında  Hadi  Qiyasbəyov,  Mirzəxan 

Məmmədov, Xələf Hacıyev,  Əşrəf  Süleymanov  və  başqalarının rəhbərliyi altında 

Yedlina hərbi əsir düşərgəsində gizli təşkilat yaradılmışdı. Təşkilatın fəal üzvü Əli 

Əliyev  polyak  partizanları  ilə  əlaqə  yaradıb,  onlardan  parol  almışdı.  B.Hacıyevin 

rəhbərliyi  altında  bir  dəstə  hərbi  əsir  qaçıb  bu  parol  vasitəsilə  müqavimət 

hərəkatına  qoşulmuşdu.  Həmin  döyüşçülər  əsasən  Polşa  ərazisində  fəaliyyət 

göstərən  T.Novakın  partizan  briqadasında  bir  ildən  çox  vuruşmuş,  öz  cəsarəti  ilə 

xalq intiqamçılarının rəğbətini qazanmışdılar. 

Zeynal  Zeynalov  və  Həsən  Novruzov  P.Karloviçin  partizan  dəstəsi 

tərkibində faşistlərə qarşı qəhrəmanlıqla vuruşaraq polyak xalqının azadlığı naminə 

gedən  mübarizədə  şəhid  olmuşlar.  Polşa  qoşununun  briqada  generalı  Z.Duşinski 

azərbaycanlı  partizanlar  haqqında  xatirələrində  yazır:  "Onlar  öz  vətənlərinin  və 

bizim  Polşanın  azadlığı  uğrunda  mübarizə  aparmış,  bu  azadlıq  yolunda  canlarını 

fəda etmişlər".

127


 

Polşa  ərazisində  fəaliyyət  göstərən  "Avanqard"  partizan  dəstəsinin 

tərkibində  12  azərbaycanlı  partizan  1944-cü  il  noyabrın  28-də  A.Bubnovun 

rəhbərliyi  ilə  alman  generalı  Ernest  Rostu  əsir  almışdılar.  Qəzəblənmiş  faşist 

qərargahı  xalq intiqamçılarına qarşı hücuma 3 piyada  batalyonu  göndərmişdi.  Bu 

döyüşdə son patronadək qəhrəmanlıqla vuruşan azərbaycanlı partizanlardan Kərim 

Doşqan  oğlu  və  Əli  Qarabala  həlak  oldular.  Polşa  ərazisində  fəaliyyət  göstərən 

müxtəlif partizan dəstələrində Vahab Əmirov, Surxay Hacızadə, Əli Əliyev, Həsən 

Rəsulov, Xəlil Məlikov, Ənvər Səfərəliyev, Şamil Muxtarov, Məmməd Həsənzadə 

və  onlarca  başqaları  polyak  vətənpərvərləri  ilə  birgə  faşist  işğalçılarına  qarşı 

amansız mübarizə aparmışdılar.

128


 

Çexoslovakiya  ərazisində  fəaliyyət  göstərən  müxtəlif  partizan  dəstələrinin 

tərkibində  500-ə  qədər  Azərbaycan  döyüşçüsü  vuruşurdu.  Xüsusi  desant 

dəstələrinin  tərkibində  düşmən  arxasına  göndərilən  M.Abışov,  A.İbadov, 






Dostları ilə paylaş:
1   ...   22   23   24   25   26   27   28   29   ...   219


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə