TarġXĠ 1941-2002-ci illər yeddġ CĠlddə



Yüklə 5,12 Mb.

səhifə72/219
tarix14.09.2018
ölçüsü5,12 Mb.
1   ...   68   69   70   71   72   73   74   75   ...   219

152 

 

verilirdi.  Azərbaycan  sənayesi  bu  illərdə  ən  yüksək  keyfiyyət  nəticələrinə  nail 



olmuşdu. Elmi-texniki nailiyyətlərin geniş tətbiqi nəticəsində ən yüksək keyfiyyətli 

məhsulların  xüsusi  çəkisi  həmin  dövrdə  1,3  faizdən  17,2  faizə  qalxmışdı. 

Müəssisələrin  texniki  cəhətdən  yenidən  qurulması,  elektrotexnika,  radiotexnika, 

dəzgah  istehsalı  üçün  güclü  müəssisələr  tikmək  proqramının  həyata  keçirilməsi 

nəticəsində  təcrübə-eksperiment  zavodu  istismara  verildi,  neft  maşınqayırma, 

elektrotexnika  və  başqa  müəssisələrin  çoxu  yenidən  quruldu.  15  ildə 

maşınqayırmada  istehsalın  həcmi  5,3  dəfə  artdı,  yüzlərlə  yeni  maşın,  aqreqat, 

avadanlıq, alət mənimsənildi.

42

 

Azərbaycan ölkənin ən iri elektrotexnika sənayesi mərkəzlərindən biri oldu. 



Respublika  elektrotexnika  sənayesinin  flaqmanı  Sovet  İttifaqının  ən  böyük 

zavodlarından biri - Bakı məişət kondisionerləri zavodu idi. Bu zavod 1975-ci ildə 

H.Ə.Əliyevin  təşəbbüsü  ilə  tikildi.  Bu  zavodun  tikilməyə  başlanmasının  birinci 

günündən  onunla  bağlı  bütün  məsələlər  şəxsən  H.Ə.Əliyevin  daimi  diqqəti  və 

inadlı  əməyi  sayəsində  həll  olunurdu.  Zavod  ildə  400  min  kondisioner  istehsal 

etmək  gücünə  malik  idi.  70-ci  illərin  axırlarında  radiomaşınqayırma,  elektrik 

sobaları  istehsal  edən  zavodlar,  alət  istehsalı  zavodunun  ikinci  növbəsi  və  başqa 

müəssisələrin tikintisinə başlandı. 

Respublikada iri maşınqayırma kompleksi ölkə üçün vacib olan neft-mədən 

texnikasının 70 faizdən çoxunu istehsal edirdi. 

70-ci  illərdə  neft  sənayesinin  inkişafında  da  yeni  dəyişikliklər

 

baş  verdi. 



Həmin  illərin  ikinci  yarısında  42  yeni  perspektivli  sahələr  açıldı,  6  km  və  daha 

dərin  quyuları  istismar  imkanları  yarandı,  neftçilər  ilk    növbədə  dənizin  84  m 

dərinliyindən  neft  çıxaran  buruqları  yaratdılar,  yer  səthindən  15  km  dərinlikdə 

nadir quyu qazdılar. Geoloji kəşfiyyatın effektivliyi xeyli yüksəldi, 22 neft və qaz 

yatağı  kəşf olundu.

43

  60-cı  illərə  nisbətən  neftin  sənaye  ehtiyatları  3  dəfə,  qazıntı 



isə 2 dəfə artdı. Bulla - dəniz, Muradxanlı, Kəmaləddin, 28 Aprel adına yeni neft 

yataqları  neft  və  qaz  verməyə  başladı.  Neft  mədənlərinin  yarıdan  çoxu 

avtomatlaşdırıldı.

44

 



Üzən  buruqlardan  "Azərbaycan",  "Xəzər",  "Oktyabrın  60  illiyi"  vasitəsilə 

dəniz suyunun 60-70 m qatı altında dərinliyi 6000 m-ə çatan quyular qazılırdı. 70-

ci  illərdə  dərin  dəniz  özülləri  hazırlayan  iri  zavodun  tikintisinə  başlanıldı.  Zavod 

1986-cı ildə fəaliyyətə başladı.

45 

Bu istiqamətdə yeniliyin tətbiqi nəticəsində xeyli 



yüksək keyfiyyətli Azərbaycan nefti əldə edildi. 

Lakin  bir  çox  müəssisələrdə  yeni  texnologiya  zəif  tətbiq  edilir,  neft 

məhsullarının itkisi baş verirdi. Qazıntıda, xüsusən kəşfiyyatda hələ çatışmazlıqlar 

var  idi.  Bunun  nəticəsində  neft  hasilatını  artırmaq  kimi  əsas  vəzifə  həyata 

keçirilmirdi.  Bakı  şəhərindəki  18  neft-qaz  çıxaran  və  qazıntı  ilə  məşğul  olan 

müəssisədən 8-i öz vəzifəsinin öhdəsindən gəlmirdi.

46

 



153 

 

Neft çıxarılmasının azalması prosesi bütün yanacaq kompleksinin inkişafına 



mənfi  təsir  göstərirdi.  Neft  emalı  sahəsində  1971-ci  ildən  geniş  miqyaslı 

yenidənqurma  işi həyata  keçirildi.  1976-cı  ildə  YBNZ-də  rcspublikada  ən iri neft 

emalı  kompleksi  ELOU-AVT  qurğusu  istismara  verildi,  texnoloji  proseslər 

təkmilləşdirildi, neft emalı üsulu yaxşılaşdırıldı, yüksək keyfiyyətli benzin istehsalı 

bir  yarım  dəfəyə  qədər,  yüksək  keyfiyyətli  sürtkü  yağları  istehsalı  isə  7,5  dəfə 

artdı.


47

 

70-80-ci illərdə kimya və neft-kimya sənayesinə xlor, kaustik soda, kükürd 



turşusu,  sulfanol  istehsal  edən  iri  müəssisələr  əlavə  olundu,  sintetik  yuyucu 

vasitələr, superfosfat istehsalı üzrə iri müəssisələr işə düşdü. Mineral gübrə, plastik 

kütlə, sintetik kauçuk və sulfanol, kükürd turşusu, məişət kimyası malları istehsalı 

çoxaldı. 

Respublikada energetika sənayesi sürətlə inkişaf edirdi. Araz üzərində İran 

İslam  Respublikası  ilə  müştərək  su-elektrik  stansiyası,  Sumqayıt  elektrik 

stansiyasının  ikinci  növbəsi,  "Qırmızı  ulduz"  elektrik  stansiyasında  iki  iri  boru 

generatoru  işə  düşmüşdü.  Şamxor  enerji  kompleksinin  və  Azərbaycan  Dövlət 

rayon  elektrik  stansiyasının  tikintisinə  başlanılmışdı.  Əgər  1970-ci  ildə  Elektrik 

Stansiyalarının  gücü  2741  min  kilovat  idisə,  1985-ci  ildə  bu,  4649  min  kilovata 

bərabər  olmuşdu,  elektrik  enerjisi  istehsalı  12.027  milyon  kilovat-saatdan  20.702 

kilovat-saata çatmışdı.

48

 

Metallurgiya  sənayesinin  inkişafında  müəyyən  irəliləyişlər  baş  vermişdi. 



Polad istehsalı 1970-ci  ildə  441,4 min tondan 1980-ci  ildə  575,0 tona  çatmışdı.

49

 



Azərbaycan  boru-prokat  zavodunda  II  mexanikləşdirilmiş  və  avtomatlaşdırılmış 

xətlər  istismara  verilmiş,  "252-2"  boru-prokat  dəzgahı  yenidən  qurulmuş,  boru 

istehsalı  2,1  dəfə  artmışdı.

50

  Zavodun  məhsullarından  SSRİ-dən  başqa  17  xarici 



ölkənin neft rayonlarında geniş istifadə olunurdu. 

70-80-ci  illərdə  respublikada  əlvan  metallurgiya  sənayesinin  coğrafi 

sərhədləri  genişləndi.  80-ci  ildə  bu  istehsal  sahəsi  üzrə  Bakıda,  Naxçıvanda  və 

Gəncədə müəssisələr yaradıldı. 

Yüngül sənaye məhsulları 1985-ci ildə əvvəlki illərə nisbətən artdı, pambıq 

lifi istehsalı 251,1 min ton, xam ipək sapı 456 ton, yun iplik 8,2 min ton, alt trikotaj 

paltarı 27,9 milyon ədəd, üst trikotaj paltarı 12,9 milyon ədəd, xalça-palaz və xalça 

məmulatı 4045 min kv.m-ə bərabər oldu. 

Azərbaycanın  ənənəvi  sənayesi  -  yeyinti  sənayesi  ən  sürətlə  inkişaf  edən 

sahələr  sırasında  idi.  Yeyinti  məhsulları  istehsalının  həcminə  görə  Azərbaycan 

yüksək rekorda malik idi. Məsələn, 1985-ci ildə respublikada 76,8 min ton ət, 29,1 

min ton kolbasa məmulatları, 219,6 min ton üzlü süd məhsulları, 54,8 min ton bitki 

yağı,  619,9  milyon  şərti  banka  müxtəlif  konservlər,  94,9  min  ton  qənnadı 

məmulatları, 164,1 milyon yarımlitrlik şüşə mineral sular, 117,9 min ton duz, 18,6 






Dostları ilə paylaş:
1   ...   68   69   70   71   72   73   74   75   ...   219


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə