TarġXĠ ən qədimdən bizim eranın III əsri yeddġ CĠlddə



Yüklə 3.9 Mb.
səhifə15/186
tarix25.06.2018
ölçüsü3.9 Mb.
1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   ...   186

34 

 

IV BÖLMƏ 



 

HELLĠNĠZM DÖVRÜNDƏ AZƏRBAYCAN 

ƏRAZĠSĠNDƏ DÖVLƏT QURUMLARI 

 

XII FƏSİL. 



MADA-ATROPATENA (*At

a

/

u

rpatakan) DÖVLƏTĠ 

-

 



İqrar Əliyev 

 

Madanın satrapı Atropat. Azərbaycan ərazisində müstəqil Mada- 

Atropatena - Kiçik Mada dövlətinin yaradılması - İqrar Əliyev 

Atropatenanın etnik mənzərəsi. Mada-Atropatena etnosunun təşəkkül 

tapması - İqrar Əliyev 

Təsərrüfat həyatı - K.H.Əliyev 

Atropatena hellinizm dövlətləri sistemində - İqrar Əliyev 

Atropatena eramızın ərəfəsində. Yadelli istilaçılara qarşı mübarizə 



İqrar Əliyev 

 

XIII FƏSİL. 



ATROPATENANIN MADDĠ MƏDƏNĠYYƏTĠ VƏ DĠNĠ 

İqrar Əliyev 

 

XIV FƏSİL. 



ANTĠK ALBANĠYANIN ƏRAZĠSĠ VƏ ƏHALĠSĠ, 

TƏSƏRRÜFAT HƏYATI. ĠCTĠMAĠ MÜNASĠBƏTLƏR 

VƏ SĠYASĠ QURULUġ 

 

Qədim Albaniyanın ərazisi və əhalisi - İqrar Əliyev  

Əkinçilik. Bağçılıq. Üzümçülük - K.H.Əliyev  

Maldarlıq, balıqçılıq. - K.H.Əliyev  

Sənətkarlıq - K.H.Əliyev  

Ticarət. Ticarət yolları - K.H.Əliyev 

 Pul tədavülü - İ.Ə.Babayev 

Şəhərlər      və      başqa      məskənlər      -      İqrar      Əliyev      [Bu      paraqrafda 

F.L.Osmanovun təqdim etdiyi bir sıra materiallardan istifadə edilmişdir] 

Sosial münasibətlər - K.H. Əliyev 

 Qoşun və hərbi iş - K.H.Əliyev 

 

XV FƏSİL. 



ANTĠK ALBANĠYANIN SĠYASĠ HƏYATI 

 

Eramızdan əvvəl IV-II əsrlərdə Albaniyanın siyasi həyatı. Albaniya 



dövlətinin meydana gəlməsi - İqrar Əliyev  


35 

 

Albaniya eramızın hüdudlarında və ilk əsrlərində. Parfiya və 



Romaya qarşı mübarizə - K.H.Əliyev  

Eramızın hüdudunda və ilk əsrlərində şimaldan Albaniyanın və 

bitişik vilayətlərin ərazisinə köçərilərin girməsi – İqrar Əliyev 

 

 



XVI FƏSİL. 

ANTĠK ALBANĠYANIN MƏDƏNĠYYƏTĠ 

 

Albaniyanın maddi mədəniyyət abidələri - F.L.Osmanov 

Antik Albaniyanın incəsənəti - F.L.Osmanov 

Din - K.H.Əliyev 

XRONOLOGİYA GÖSTƏRİCİSİ - S.M.Qaşqay 

ƏDƏBİYYAT - İqrar Əliyev, R.S.Məlikov 




36 

 

AZƏRBAYCANIN TƏBĠĠ-COĞRAFĠ ġƏRAĠTĠ 



 

Azərbaycanın tarixi  ərazisi Şərqi Zaqafqaziya  və İranın şimal-qərb hissəsində 

yerləşir. Sahəsi 221,6 min km

2

, əhalisinin sayı isə 30 mln nəfərdən artıqdır. 



Hazırda  bu  tarixi  ərazinin  bir  hissəsini  tutan  Azərbaycan  Respublikasının 

sahəsi  86,6  min  km

2

,  əhalisi  8,5  mln  nəfərdir  (2006-cı  il),  Cənubi  Azərbaycanın 



ərazisi 135 min km

2

, əhalisi 25 mln nəfərə qədərdir. 



Azərbaycan  ərazisi  düzənlik  və  dağlıq  relyefə  malik  olub,  mütləq  yüksəkliyi 

28 m-dən (Xəzərsahili düzənlik) 4821 m-ə (Savalan dağı) qədərdir. 

Azərbaycan  Respublikasının  ovalıq  və  düzənlik  relyefi  Gəncə,  Qazax, 

Qarabağ,  Mil,  Muğan,  Şirvan,  Salyan,  Lənkəran,  Samur-Dəvəçi,  Arazyanı  və 

Şərurdan ibarətdir. 

Azərbaycan  Respublikasının  ərazisi  beş  coğrafi  vilayətə  bölünür:  onlardan 

dördü (Böyük Qafqaz, Kiçik Qafqaz, Naxçıvan MR, Lənkəran) dağlıq, biri isə (Kür-

Araz və ya Mərkəzi Aran) ovalıqdır. 

Böyük  Qafqazın  Azərbaycan  hissəsi  hüdudunda  iki  əsas  dağ  silsiləsi-Baş 

Qafqaz (Bazardüzü dağı - 4466 m) və Yan silsilə (Şahdağ - 4243 m) uzanır. Dağlıq 

Şirvan, Qobustan və Abşeron yarımadası Cənub-şərqi Qafqazda yerləşir. 

Baş  Qafqaz  dağ  silsiləsinin  cənub  yamacı  ətəyi  boyunca  Qanıx-Əyriçay 

dağarası çökəkliyi, ondan cənuba isə geniş Ceyrançöl və Acınohur öndağlığı uzanır. 

Baş  Qafqaz  silsiləsi  Bazardüzü  dağından  şərqə  Azərbaycan  ərazisi  daxilində 

şimal-qərbdən  (Tinovroso  dağı)  cənub-şərqə  doğru  uzanmaqla  4000  metrdən  1026 

metrə  qədər  (Kəmçi  dağı)  alçalır.  Azərbaycan  və  Dağıstan  xalqları  arasında  tarixən 

gediş-gəliş, o cümlədən də  ticarət  əlaqələri Baş Qafqaz  silsiləsinin Tinovroso (2800 

m), Maçxalroso (2900 m), Malarasa (2865 m), Qudurdağ (2500 m), Dindidağ (2992 

m), Attaqay (2657 m), Ağbulaq (3200 m), Qərbi Salavat (2832 m), Nohurlar (3250 m), 

Qdım (2906 m), Fiy (3104 m) və bir çox başqa aşırımlar vasitəsilə saxlanılmışdır. 

Kiçik Qafqazın Azərbaycan hissəsində Şahdağ (Qara-arxac -2901 m, Hinaldağ - 

3367 m), Murovdağ (Gamışdağ - 3724 m), Qarabağ (Böyük Kirs - 2725 m) sıra dağları və 

Qarabağ vulkanik  yaylası (Böyük İşıqlı  - 3552  m, Dəlidağ  -  3616 m) relyefdə  üstünlük 

təşkil edir. 

Naxçıvan MR ərazisində Dərələyəz (Küküdağ - 3120 m) və Zəngəzur sıra dağları 

(Qapıcıq dağı - 3904 m) uzanır. Hər iki sıra dağların qovuşağında Biçənək aşırımı (2346 

m) yerləşir. 

Lənkəran  ovalığı  cənub-qərbdə  Talış  sıra  dağları  ilə  (Gömürgöy  -  2493  m) 

sərhədlənir. Bu dağların ön hissəsi boyu Burovar silsiləsi (914 m), mərkəz hissəsi boyu 

isə Peştəsər (2200 m) sıra dağları uzanır. 

Cənubi  Azərbaycanın  relyefi  bir  neçə  dağ  silsilələrindən  və  dağarası 

çökəkliklərdən ibarətdir. 






Dostları ilə paylaş:
1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   ...   186


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə