Təsisçi: “Hədəf” nəşrləri Baş redaktor: fil.ü. f d., dos. Şəmil Sadiq Redaktor



Yüklə 9,34 Kb.

səhifə6/53
tarix13.11.2017
ölçüsü9,34 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   53

polemika  köşəsi
11
USTAD 
dərgisi \ Fevral 2016
10
USTAD 
dərgisi \ Fevral 2016
Şeirin məhz Cəmo bəy Hacınskinin 
olmasına gəldikdə bu barədə əvvəlki 
məqalə və çıxışlarımızda söylədiyimiz 
fakt və mülahizələrə əlavə edərək 
bildiririk ki, parlamentin Cümhuriyyət 
dövrü stenoqramlarında deputatların 
çıxışları verilərkən hər kəsin inisialı, yəni 
məsələn, M.Ə.Rəsulzadə, F.X.Xoyski, 
N.Usubbəyli, H.Ağayev və s. kimi qeyd 
edilmişdir. Ancaq Cəmo bəy Hacınskinin 
adı bir qayda olaraq “Cəmo bəy” 
şəklində göstərilmişdir. Bu fakt həmin 
dövrdə “Cəmo bəy” kimi məhz Cəmo 
bəy Hacınskinin tanındığını və qəbul 
edildiyini göstərir. Ona görə də 1919-
cu ildə “Milli nəğmələr” kitabında onun 
şeiri – bu gün Dövlət Himnimizin sözləri 
olan əsəri elə “Cəmo bəy” imzası ilə çap 
edilmişdir.
Əgər bu şeir və imza Cəmo bəy 
Hacinskiyə aid olmasaydı, o, hökmən 
məsələyə aydınlıq gətirmək üçün 
mətbuatda çıxış edərdi.
Həmçinin şeirin Əhməd Cavada 
məxsusluğu barədə ya Ə.Cavadın özü, 
ya da bir başqası etiraz səsini ucaldardı. 
Çünki  bu ənənə o vaxt yazılmamış bir 
qanun şəklini almışdı. Bu cür hər hansı 
fakta isə o dövrün mənbələrində heç kəs 
təsadüf etməyib.
Bundan başqa, əgər həmin şeir 
Ə.Cavadın olsaydı, şair sağlığında 
çap etdirdiyi kitablarından birinə onu 
daxil edərdi. Əhməd Cavad bu addımı 
atmayıb. Çünki həmin şeiri – “Vətən 
marşı”nı özünün yazmadığını çox  gözəl 
bilirdi.
C.Cəbrayılbəyliyə gəlincə, o nə 
belə şeirlər yazıb, nə də “Cəmo bəy” 
imzasından istifadə edib. O, 1960-cı 
illərin əvvəllərində yazdığı və 1966-
cı ildə çapdan çıxan “Xatirələr”ində 
Ü.Hacıbəyovla hardasa ünsiyyətdə olması 
barədə fakt axtararkən elə bir əsas tapıb 
gətirə bilmir. Yalnız bir dəfə tamamilə 
başqa səbəblə onlara getdiyini, onda da 
Üzeyir bəyin evdə olmadığını söyləyir.
Əgər C.Cəbraylbəyli Üzeyir bəylə 
hər hansı ünsiyyətdə olmuş olsaydı, bu 
faktı hökmən nəzərə çatdırar, Üzeyir 
bəyin onun şeirlərinin birinə musiqi 
bəstələməsi faktının üstündən isə nəinki 
C.Cəbrayılbəyli, heç bir kəs sükutla ötüb 
keçməzdi.
Yeri gəlmişkən bu məsələ ətrafında 
müzakirələrin birində akademik Bəkir 
Nəbiyev üzünü mənə tutub dedi ki, 
C.Cəbrayılbəyli repressiya qorxusundan 
Cümhuriyyətin himnini yazdığını söyləyə 
bilməzdi.
Üzürxahlıqla dedim ki, əvvala, 
C.Cəbrayılbəylinin “Xatirələri”nin yazılıb 
çap edildiyi 1965-1966-cı illərdə nə 
represiya var idi, nə də demək olar ki, 
onun xofu. İkincisi də həmin şeir mətni 
1992-ci ilədək geniş ictimaiyyətə nəinki 
himn, hətta hər hansı əsər kimi də bəlli 
deyildi. Ona görə C.Cəbrayılbəyli tam 
arxayınlıq və iftixarla onun şeirlərinin 
birinə Üzeyir bəyin musiqi bəstələdiyini 
hökmən yazardı. Belə bir fakt olsaydı, 
onun üstündən kim keçərdi?
Bu sözümə Bəkir müəllim də, Yaşar 
müəllim də, digərləri də susmaqla cavab 
verdilər.
Burdan bir daha aydın olur ki, 
himnin sözlərinin müəllifliyi məsələsində 
C.Cəbrayılbəylinin adının çəkilməsi 
tamamilə yersiz və mənasızdır.
Dövlət Himnimizin söz mətninin 
müəllifliyi ətrafında 1999-2001-ci illərdə 
gedən müzakirələrin açıq qalması da 
səbəbsiz deyil. Müzakirələrin demək olar 
ki, sona yaxınlaşdığı dövrdə – 2001-
ci ilin əvvəllərində Respublikanın o 
zamankı prezidenti, Ümummilli liderimiz 
Heydər Əliyev Binə hava limanından 
xarici ölkə səfərlərinin birinə yola 
düşməzdən əvvəl müxbirlərdən biri ona 
belə bir sual verdi ki, cənab Prezident
Himnimizin dəyişdirilməsi (??!!) ilə bağlı 
gedən müzakirələrə Sizin münasibətiniz 
necədir? Heydər Əlyiev cavabında 
bildirmişdi ki, Dövlət Himnimiz çox 
gözəldir: “Mən yazılan şeyin yenisi ilə 
əvəz edilməsini istəməzdim”.
Göründüyü kimi, Heydər Əliyev ona 
verilən suala çox aydın və birmənalı 


polemika  köşəsi
13
USTAD 
dərgisi \ Fevral 2016
12
USTAD 
dərgisi \ Fevral 2016
cavab verib. Ancaq məsələnin 
mahiyyətinə lazımınca bələd olmayan 
müxbirin məsuliyyətsizliyi və sual 
vermək xatirinə özünü zirək göstərməyə 
çalışması ilə hər şey alt-üst olmuşdur. 
Çünki müzakirələr himnin sözlərinin yox, 
sadəcə olaraq bu sözlərin müəllifinin 
“dəyişdirilməsindən”, daha doğrusu, 
Cəmo bəy Hacınskinin müəlliflik 
hüququnun bərpasından gedirdi. Heydər 
Əliyevə verilən sual isə tamamilə yanlış 
mahiyyətdə idi...
Bu əhvalatdan sonra dedilər ki, guya, 
Heydər Əliyiev bu məsələ ilə razı deyil. 
Ona görə də müzakirələri qurtarmaq 
lazımdır.
Şübhə etmirik ki, müzakirəyə çıxarılan 
məsələnin mahiyyəti Ümummilli 
Liderimizə olduğu kimi çatdırılsaydı, 
o, mövcud problemin ədalətli həllinə 
hökmən kömək edər, şərait yaradardı.
Qəbul edilən bütün qanunlara
qərarlara  lazım gəldikdə düzəlişlər 
edilir. Odur ki, Dövlət Himnimizin 
sözlərinin müəllifliyi məsələsində 1992-
ci ildə yol verilən səhvi düzəltmək üçün 
onu parlamentin müzakirəsinə çıxarıb 
mövcud qərarda redaktə xarakterli 
düzəliş aparmaq nəinki mümkün, hətta 
vacibdir. Cəmo bəy Hacınskinin müəlliflik 
hüququnun bərpası həm də dövlət 
atributumuzun saflığının, nöqsansızlığının 
təmininə xidmət etmiş olardı.
Yeri gəlmişkən bir məsələyə də 
aydınlıq gətirməyi lazım bilirəm: hazırkı 
dövlət himnimizin söz mətni marş kimi 
yazılmış və “Milli nəğmələr” (Bakı 1919, 
s. 22) kitabında “Vətən marşı” başlığı 
altında dərc edilmişdir. Onun tam mətni 
orijinalda belədir:
VƏTƏN MARŞI
Azərbaycan, Azərbaycan 
Ey qəhrəman övladın şanlı vətəni.(2)
Səndən ötrü can verməyə cümlə hazırız.
Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadiriz.
Üçrəngli bayrağınla məsud yaşa. (2)
Minlərlə can qurban oldu,
Sinən hərbə meydan oldu,
Hüququn dərk edən əfrad 
Hərə bir qəhrəman oldu.
Sən olasan gülüstan, sənə hər dəm can
 
 
 
 
     qurban.
Sənə bir çox məhəbbət sinəmdə tutmuş 
 
 
 
 
      məkan.
Namusunu hifz etməyə, bayrağını
 
 
 
        yüksəltməyə
Cümlə gənclər müştaqdır. 
                                       Şanlı vətən.
                                                                                                 
Cəmo bəy
“Vətən marşı” şeirinin mətni




Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   53


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə