The Journal of Academic Social Science Studies International Journal of Social Science



Yüklə 271,72 Kb.

səhifə9/9
tarix20.09.2017
ölçüsü271,72 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9

Tablo 6’da görüldüğü gibi; 

Eğitim  düzeyleri  açısından;  KSÜ  öğrencilerinin  “Sosyal  amaçlı  alışveriş 

(p=0,002<0,005)” davranışlarında, AÜ öğrencilerinin ise “fikir edinmek (p=0,004<0,05)” 

ve “maceracı alışveriş(p=0,048<0,05)” davranışlarında; 

Babalarının  meslek  grupları  açısından;  KSÜ  öğrencilerinin  “Sosyal  amaçlı 

(p=0,004<0,05)”,  “değer  amaçlı  (p=0,031<0,05)”  ve  “başkalarını  mutlu  etmek  için 

(p=0,005<0,05)”, AÜ öğrencilerinin ise “rahatlamak için (p=0,041<0,05)” ve “maceracı” 

alışveriş davranışlarında;  



Öğrencilerin  kendi  aylık  gelirleri  açısından;  KSÜ  öğrencilerinin  “Sosyal 

amaçlı  (p=0,015<0,05)”,  “değer  amaçlı  (p=0,029<0,05)”  ve  “fikir  edinmek  için 

(p=0,043<0,05)”,  AÜ  öğrencilerinin  ise  “başkalarını  mutlu  etmek  için  (p=0,041<0,05)” 

alışveriş davranışlarında; 



Ailenin aylık gelirine göre; KSÜ öğrencilerinin “Sosyal amaçlı (p=0,008<0,05)”, 

“fikir  edinmek  için  (p=0,023<0,05)”,  AÜ  öğrencilerinin  ise  “fikir  edinmek  için 

(p=0,030<0,05)”,  “değer  amaçlı  (p=0,019<0,05)”  ve  “maceracı  (p=0,027<0,05)”  alışveriş 

davranışlarında; 



Yaş  sınıflandırmasına  göre;  18  yaşına  kadar  yaşadıkları  yerleşim  birimine 

göre ise KSÜ ve AÜ öğrencileri için alışveriş davranışlarında anlamlı bir farklılık tespit 

edilememiştir. 

Değişkenler arasında anlamlı farklılıkların tespit edildiği grupların hangilerinin 

diğerlerinden  farklı  olduğunu  belirlemek  amacıyla  yapılan  Post  Hoc,  Tukey  HSD 

testleri sonucunda aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır: 

KSÜ için; 



Kendi  gelirleri  500  ve  altı  gelir  grubundaki  tüketicilerin  2000  ve  üzeri

gelir  grubundaki  tüketicilere  göre  hedonik  alışverişe  yönelten  nedenlerden 

sosyalleşmek  için  alışveriş  faktörü  daha  pozitiftir.  500  ve  altı  gelir  grubundaki 

tüketicilerin 1001-1250 gelir grubundaki tüketicilere göre değer amaçlı alışveriş faktörü 

daha pozitiftir. 



Ailenin  geliri  açısından,  501-1000  gelir  grubundaki  ailelerin  3001-3500

gelir  grubundakilere  göre  sosyal  amaçlı  alışveriş  faktörü  daha  pozitiftir.  Yani  gelir 

durumu  düşük  olan  tüketicilerin  hedonik  alışverişe  yönelmelerindeki  temel  sebebin 

sosyal aktivitelere katılmak ve sosyalleşmek olduğu söylenebilir.  

18-20  yaş



 

aralığındaki  tüketicilerin  30  ve  üzeri  yaş  aralığındaki

tüketicilere  göre  hedonik  alışverişe  yönelten  nedenlerden  sosyalleşmek  için  alışveriş 

faktörü  daha  pozitiftir.  Maceracı  alışveriş  faktöründe  ise;  18  -20  yaş  aralığındaki 

tüketicilerin 30 ve üzeri yaş aralığındaki tüketicilere göre daha pozitiftir.  



Eğitim düzeylerine göre; lisans düzeyindeki öğrencilerin yüksek lisans

düzeyindeki  öğrencilere  göre  hedonik  alışverişe  yönelten  nedenlerden  sosyalleşmek 

için alışveriş faktörü daha yüksektir.  



Baba  mesleği  açısından;  babası  serbest  meslek  sahibi  olan  tüketicilerin,

babası kamu kurumunda memur olan tüketicilere göre değer amaçlı alışveriş faktörü 

daha pozitiftir. 

AÜ için: 



Hedonik Tüketim Davranışları: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi ve Adıyaman Üniv… 

327



 H. Seçil FETTAHLIOĞLU & Arif YILDIZ & Cansu BİRİN 



Ailenin  geliri  500  ve  altı  gelir  grubundaki  tüketicilerin  3001-3500  gelir

grubundakilere  göre  hedonik  alışverişe  yönelten  nedenlerden  değer  amaçlı  alışveriş 

faktörü daha pozitiftir. Yani aile geliri düşük olanlar için pazarlık yapabilmeleri veya 

indirimleri  yakalayabilmeleri  alışverişi  daha  haz  verici  hale  getirmektedir.  Aynı 

şekilde 1001-1500 gelir grubundaki tüketicilerinde 3001-3500 gelir grubundakilere göre 

daha  pozitiftir.  Ailenin  gelirine  göre  anlamlı  çıkan  bir  diğer  faktör  fikir  edinmek  için 

alışveriş  sonuçlarına  göre;  2001-25003  gelir  grubundaki  tüketiciler  501-1000  gelir 

grubundakilere  göre  daha  pozitiftir.  500  ve  altı  gelir  grubundaki  tüketiciler  ise  2501-

3000  gelir  grubundaki  tüketicilere  göre  maceracı  alışveriş  faktöründe  daha  negatif 

çıkmışlardır. 

18-20  yaş



 

aralığındaki  tüketicilerin  24-26  yaş  aralığındaki  tüketicilere

göre hem değer amaçlı alışveriş faktörü hem de başkalarını mutlu etmek için alışveriş 

faktörü daha pozitiftir. 

Babası  özel  sektör  çalışanı  olan  tüketicilerin  babası  çalışmıyor  olan



tüketicilere göre maceracı alışveriş faktörü daha pozitiftir. 

SONUÇ VE ÖNERİLER 

Tüketicilerin  sadece  rasyonel  bir  beklenti  içerisinde  alışveriş  yapmadığı,  aynı 

zamanda  duyguların  da  alışverişi  yönlendirdiği  bir  gerçektir.  Tüketicileri  alışverişe 

yönelten nedenler kişisel ve sosyal nedenler olarak sınıflandırılabilir. Kişisel nedenler; 

rol  oynama,  oyalanma,  kişisel  zevk,  yeni  eğilimleri  öğrenme,  fiziksel  faaliyetler  ve 

duyusal uyarımlar olarak; sosyal nedenler ise; sosyal deneyimler, başkalarıyla iletişim 

kurma,  arkadaş  grubu  faaliyetleri,  statü  ve  otorite  kazanma  ve  pazarlık  hazzı  olarak 

sıralanabilir.   

Bu  çalışmada  tüketicileri  alışverişe  yönelten  6  temel  nedenden;  maceracı 

alışveriş,  sosyal  amaçlı  alışveriş,  rahatlamak  için  alışveriş,  fikir  edinmek  amaçlı 

alışveriş,  başkalarını  mutlu  etmek  için  alışveriş  ve  değer  amaçlı  alışveriş  boyutları 

incelenmiş ve demografik faktörlerin bu boyutlar üzerindeki etkileri analiz edilmiştir.  

Bu  bağlamda  Kahramanmaraş  Sütçü  İmam  Üniversitesi  ve  Adıyaman 

Üniversitesi  öğrencilerinin  hedonik  tüketim  alışkanlıkları  karşılaştırmalı  olarak 

araştırma konusu yapılmıştır.  

KSÜ öğrencilerinin demografik faktörler açısından; 

Maceracı  alışveriş  davranışlarında  yaş  değişkeninde;  Sosyal  Amaçlı  alışveriş 

davranışlarında  yaş,  aylık  gelir,  ailenin  aylık  geliri,  eğitim  durumu  ve  baba  mesleği 

değişkenlerinde;  değer  amaçlı  alışveriş  davranışlarında  aylık  gelir  ve  eğitim  durumu 

değişkenlerinde;  fikir  edinmek  için  alışverişte  aylık  gelir  ve  ailenin  aylık  geliri 

değişkenlerinde;  rahatlamak  için  alışveriş  davranışlarında  ise  eğitim  durumu 

değişkeninde  anlamlı  farklılıklar  tespit  edilmiş  ancak  başkalarını  mutlu  etmek  için 

alışveriş  davranışlarında  herhangi  bir  değişkende  anlamlı  bir  farklılık  tespit 

edilmemiştir. 

AÜ öğrencilerinin demografik faktörleri açısından ise; 

328



Hedonik Tüketim Davranışları: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi ve Adıyaman Üniv… 

Maceracı  alışveriş  davranışlarında  ailenin  aylık  geliri,  eğitim  durumu  ve  baba 

mesleği  değişkenlerinde;  değer  amaçlı  alışveriş  davranışlarında  yaş,  ve  ailenin  aylık 

durumu  değişkenlerinde;  fikir  edinmek  için  alışverişte  ailenin  aylık  geliri  ve  eğitim 

durumu  değişkenlerinde;  rahatlamak  için  alışveriş  davranışlarında  ise  baba  mesleği 

değişkeninde  anlamlı  farklılıklar  tespit  edilmiş  ancak  sosyal  amaçlı  alışveriş 

davranışlarında herhangi bir değişkende anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir.  

Analiz  sonuçlarının  demografik  faktörler  açısından  2  üniversite  öğrencileri 

arasındaki farklılıklarına bakıldığında; 

Cinsiyet  açısından;  Kahramanmaraş  Sütçü  İmam  Üniversitesindeki  kadın 

öğrencilerinin erkek öğrencilere göre maceracı alışveriş, sosyal amaçlı alışveriş, değer 

amaçlı alışveriş ve başkalarını mutlu etmek için alışveriş davranışlarında daha baskın 

olduğu Adıyaman Üniversitesinde ise; kadın öğrencilerin erkek öğrencilere göre hem 

macera  hem  de  başkalarını  mutlu  etmek  için  alışveriş  davranışlarında  daha  baskın 

olduğu söylenebilir. 

Yaş  gruplarına  göre;  KSÜ’de  18-20  yaş  aralığındaki  tüketicilerin  sosyalleşmek 

için  alışveriş  ve  maceracı  alışveriş  faktörü  daha  pozitiftir.  Adıyaman  Üniversitesinde 

ise  aynı  yaş  grubunda  hem  değer  amaçlı  alışveriş  faktörü  hem  de  başkalarını  mutlu 

etmek için alışveriş faktörü daha pozitiftir. 

Ailesinin  gelir  durumu  düşük  olan  tüketicilerin  hedonik  alışverişe 

yönelmelerindeki  temel  sebebin  sosyal  aktivitelere  katılmak  ve  sosyalleşmek  olduğu 

söylenebilir. Adıyaman üniversitesi öğrencilerinden aile gelir durumu düşük olanların 

daha  faydacı  tüketici  grubunda  oldukları  ve  pazarlık  yapabilmeleri  veya  indirimleri 

yakalayabilmeleri, alışverişi daha haz verici hale getirdiği söylenebilir. 

Araştırmanın  farklı  üniversitelerde  ve  daha  geniş  bir  örneklem  üzerinde 

yapılması halinde daha genellenebilir sonuçlar elde edilebilecektir. Yine de Araştırma 

sonuçlarının; üniversite öğrencileri hakkında bir fikir vermesi açısından önemli olduğu 

düşünülmektedir.  



KAYNAKÇA 

ALBA,  J.,  ve  WILLIAMS,  E.  (2012).  Pleasure  principles:  A  Review  of  Research  on 

Hedonic Consumption. Journal of Consumer Psychology, 1-17. 

ARNOLD,  M.  J.,  &  Reynolds,  K.  E.  (2003).  Hedonik  Shopping  Motivations.  Journal  of 



Retailing, 79, 77-95. 

AYDIN,  A.  E.  (2013).  Ürünlere  Yüklenen  Hedonik  Ve  Faydacı  Değeri  Etkileyen 

Faktörler Üzerine Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi. Muğla: Muğla Sıtkı Koçman 

Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı. 

329



 H. Seçil FETTAHLIOĞLU & Arif YILDIZ & Cansu BİRİN 

ÇAKMAK,  A.  Ç.,  ve  ÇAKIR,  M.  (2012).  12-18  Yaş  Arası  Gençlerin  Hedonik  Tüketim 

Davranışlarının  İncelenmesi:  Kocaeli  Şehir  Merkezinde  Bir  Araştırma.  Tarih 

Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi, 171-189. 

DENİZ, A., ve ERCİŞ, A. (2010). Kişilik Özellikleri, Hedonik ve Rasyonel Fayda, Marka 

Duygusu,  ve  Marka  Bağlılığı  Arasındaki  İlişkilerin  Belirlenmesine  Yönelik  Bir 

Araştırma. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 24(2). 

DOĞAN,  H.  G.,  GÜRLER,  A.  Z.,  ve  AĞCADAĞ,  D.  (2014).  Hedonik  Tüketim 

Alışkanlıkları  Üzerine  Etkili  Faktörlerin  Değerlendirilmesi  (Tokat  İli  Örneği). 



Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(30), 69-77. 

ERKMEN,  T.,  ve  YÜKSEL,  C.  (2008).  Tüketicilerin  Alışveriş  Davranış  Biçimleri  ile 

Demografik  ve  Sosyo  Kültürel  Özelliklerinin  İncelenmesine  Yönelik  Bir 

Araştırma. Ege Akademik Bakış, 683-727. 

FROMM,  E.  (2011).  Sahip  Olmak  Ya  da  Olmak.  (A.  Arıtan  ,  Çev.)  İstanbul:  Arıtan 

Yayınevi. 

GÜLER, B. (2013). E-Müşterilerin Hedonik “Hazcı” Tüketim Davranışlarını Belirleyen 

Faktörler  Ve  Bir  Araştırma.  Yüksek.  İstanbul:  Galatasaray  Üniversitesi  Sosyal 

Bilimler Enstitüsü / İşletme Anabilim Dalı. 

HIRSCHMAN,  E.  C.  ve HOLBROOK,  M.  B.  (1982). Hedonic  Consumption:  Emerging 

Concepts, Methods and Propositions. Journal of Marketing, 92-101. 

HOLBROOK,  M.  ve  HIRSCHMAN,  E.  (1982).  The  Experiental  Aspects  of 

Consumption:  Consumer  Fantasies,  Feelings,  and  Fun.  Journal  of  Consumer 

Research, 9

http://tr.wikipedia.org

02.04.2014 

tarihinde 

Wikipedi 

Özgür 

Ansiklopedi: 



http://tr.wikipedia.org/wiki/Hedonizm adresinden alındı 

http://www.tdksozluk.com., 02.04.2014 tarihinde TDK Sözlük: 

http://www.tdksozluk.com/s/hedonizm_/ adresinden alındı 

KAHNEMAN,  D.  (1991,  May.).  Judgement  And  Decision  Making:  A  Personal  View. 

Psychological Society, 2(3), 142-145. 

KHAN, U., DHAR, R., veWERTENBROCH, K. (2005). A Behavioral Decision Theory 

Perspective On Hedonic and Utilitarian Choice. S. Ratneshwar, ve D. G. Mick 

(Dü) içinde, Inside Consumption Consumer Motives, Goals, and Desires (s. 144-165). 

KIRGIZ, A. (2014). Hedonismi A Consumer Disease of The Modern Age: Gender and 

Hedonic  Shopping  in  Turkey.  Global  Media  Journal,  4(8),  200-212. 

http://globalmediajournaltr.yeditepe.edu.tr/makaleler/GMJ_8._sayi_Bahar_2014

/pdf/Kirgiz.pdf adresinden alındı 

KOP, A. E. (2008). Satın Alma Davranışında Hedonik Ve Faydacı Tüketimin Ölçülmesi 

İle  İlgili  Bir  Uygulama.  İstanbul:  Marmara  Üniversitesi  Sosyal  Bilimler 

330



Hedonik Tüketim Davranışları: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi ve Adıyaman Üniv… 

Enstitüsü  İşletme  Anabilim  Dalı  Üretim  Yönetimi  ve  Pazarlama  Bilim  Dalı, 

Yüksek Lisans Tezi. 

MASLOW, A. H. (1968). Toward a Psychology Choice. 

ÖZDEMİR, Ş., veYAMAN, F. (2007). Hedonik Alışverişin Cinsiyete Göre Farklılaşması 

Üzerine Bir Araştırma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 2(2), 81-91. 

ÖZGÜL, E. (2011). Tüketicilerin Sosyo demografik Özelliklerinin Hedonik Tüketim ve 

Gönüllü Sade Yaşam tarzları Açısından Değerlendirilmesi.  Ege Akademik Bakış, 



11(1), 25-38. 

SANDS, S., OPPEWAL, H., veBEVERLAND, M. (2009). The Effects of In-store Themed 

Events  on  Consumer  Store  Choice  Decisions.  Journal  of  Retailing  and  Consumer 

Services, 16, 386-395. 

SARACEL,  N.,  ÖZKARA,  B.,  KARAKAŞ,  M.,  ÖZDEMİR,  Ş.,  YELKEN, R.,  DÜNDAR, 

S.,  veKARACA,  Y.  (2002).  Afyon  İli  Tüketim  Analizi:  Tüketici  Davranışları  ve 

Eğilimleri. Afyon: Afyon Kocatepe Üniversitesi.  

SHAUGHNESSY, J., veSHAUGHNESSY , N. (2002). Marketing the Consumer Society 

and Hedonism. European Journal of Marketing, 524-547. 

TAUBER, E. M. (1972). Marketings Notes And Communications. Journal of Marketing, 



36, 46-59. 

Türkçe Sözlük (10 b.). (2005). Ankara: Türk Dil Kurumu. 

331


Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə