Toshkent davlat stomatologiya instituti m. N. Israilova lotin tili va tibbiy farmatsevtik terminologiya asoslari



Yüklə 429,72 Kb.
səhifə10/107
tarix11.04.2022
ölçüsü429,72 Kb.
#85272
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   107
Lotin tili va tibbiy.farmat. Israilova M.N.
Лотин-тили-ва-адабиёт-терминологияси.-Дарслик
Leksik minimum

I turlanishdagi otlar


сommissura, ae f

bitishma

glandula, ae suprare nails

buyrak usti bezi

medulla, ae f

miya, miya­ga oid modda

m. oblongata

uzunchoq miya

m. ossium

ilik suyak miyasi

m. spinalis

orqa miya

trachea, ae f

traxeya

vagina, ae f

qin

vesica, ae f

pufak


II turlanishdagi otlar


atrium, i n

yurak bo‘lmasi, yurak oldi

bronchus, i m

bronx

lobus, i m

bo‘lak

retinaculum, i n

ushlab turuvchi

stratum, i n




thalamus, i m

talamus, ko‘rish do‘mbog‘i

thymus, i m

ayrisimon bez, timus


IV turlanishdagi otlar


abscessus, us m

abssess, yiringli yara


I guruh sifatlari


arteriosus, a, um

arteriyaga oid

cardiacus, a, um

yurakka oid

oblongatus, a, um

uzunroq

pyloricus, a, um

moddaning chiqish qismigaoid

sanguineus, a, um

qon tashuvchi


II guruh sifatlari


cerebellaris, e

miyachaga oid

generalis, e

umumiy

medullaris, e

miyaga oid

paranasalis, e

burun oldiga oid

semilunaris, e

yarim oy, o‘roqsimon


Nazorat savollari

1. I turlanishdagi otlar Gen. Pl. da qanday qo‘shimchani oladi?

2. II turlanishdagi otlar Gen. Pl. da qanday qo‘shimchani oladi?

3. III turlanishdagi otlar Gen. Pl. da qanday qo‘shimchani oladi?

4. IV turlanishdagiotlar Gen. Pl. da qanday qo‘shimchani oladi?

5. V turlanish otlar Gen. Pl. da qanday qo‘shimchani oladi?






VIII BOB. SON
8.1. Sanoq va tartib sonlar
Son so‘z turkumlaridan biri hisoblanib, Numerusdeb ataladi.Lotin tili sonlari tizimi asosan anatomiyada ishlatiladi. Sanoq sonlar tizimi Cardinalia, tartib sonlar tizimi esa Ordinalia deb ataladi. Ular qancha? nechanchi? savollariga javob bo‘ladi. Klinik atamashunoslikda asosan tartib sonlar ishlatiladi. Tartib sonlardan faqatgina:

unus, a, um;duo, duae, duo;tres, tria

lotin tilidagi otlar bilan rod, kelishik va sonda turlanadi.

Lotin tili tartib sonlari lotin birinchi guruh sifatlari kabi rod va kelishikda ot bilan moslashadi. Lotin tilidagi birinchi guruh sifatlari otlarning birinchi va ikkinchi turlanish qo‘shimchalarini oladi. Ular anatomikterminologiyada barmoqlarni, tishlarni sanashda, miya qorinchasida ishlatiladi. Anatomik terminologiyada rim sonlari bilan juft nervlar, qovurgalar, umurtqalar, barmoqlar; retsepturada tomchilar soni, klinikada kasallik pog‘onalari belgilanadi.

Misol uchun: primarius, a, um



secundarius, a, um

tertiarius, a, um va boshqalar

Arab raqamlari

Sanoqsonlari

Tartibsonlari

Rim raqamlari

1

unus, a, um

primus, a, um

I

2

duo, duae, duo

secundus, a, um

II

3

tres, tria

tertius, a, um

III

4

quattuor

quartus, a, um

IV

5

quinque

quintus, a, um

V

6

sex

sextus, a, um

VI

7

septem

septimus, a, um

VII

8

octo

octavus, a, um

VIII

9

novem

nonus, a, um

IX

10

decem

decimus, a, um

X

11

undecim

undecimus, a, um

XI

12

duodecim

duodecimus, a, um

XII

13

tredecim

Tertius.decimus, a, um

XIII

14

quattuordecim

quartusdecimus, a, um

XIV

15

quindecim

quintusdecimus, a, um

XV

Quyidagi jadvalda lotin sonlarining to‘liq shakli beriladi:


Sonlar

Ma’­nosi

Sanoq

Tartib

Bo‘luvchi

Ravish­dosh

I

1

Unus,-a,-um

Primus,-a,-um

Singuli,-ae,-a

Semel

II

2

Duo,-ae,-o

Secundus, alter

Bini

Bis

II

3

Tres, tria

Tertius

Terni (trini)

Ter

IV (IIII)

4

Quattuor

Quartus

Quarteni

Quarter

V

5

Quinque

Quintus

Quini

Quinquies

VI

6

Sex

Sextus

Seni

Sexies

VII

7

Septem

Septimus

Septeni

Septies

VIII

8

Octo

Octavus

Octoni

Octies

IX (VIIII)

9

Novem

Nonus

Novena

Novies

X

10

Decem

Decimus

Deni

Decies

XI

11

Undecim

Undecimus

Undeni

Undecies

XII

12

Duodecim

Duodecimus

Duodeni

Duodecies

XIII

13

Tredecim

Tertius decimus

Terni deni

Ter decies

XIV

14

Quattuordecim

Quartus decimus

Quaterni deni

Quarter decies

XV

15

Quindesim

Quintus decimus

Quini deni

Quinquies decies

XVI

16

Sedecim

Sextus decimus

Seni deni

Sexies decies

XVII

17

Septendecim

Septimus decimus

Septeni deni

Septies decies

XVIII

18

Duodeviginti

Duodevicesimus

Duodeviceni

Duodevicies

XVIIII (XIX)

19

Undeviginti

Undevicesimus

Undeviceni

Undevicies

XX

20

Viginti

Vicesimus

Viceni

Vicies

XXI

21

Unus et viginti, viginti unus

Unus et vicesimus, vicesimus primus

Singuli et viceni, viceni singuli

Semel et vicies, vivies semel

XXII

22

Duo et viginti, viginti duo

Alter et vicesimus, vicesimus alter seconds et vicesimus, vicesimus secundus

Bini et viceni, viceni bini

Bis et vicies, vicies bis

XXVIII

28

Duodetriginta

Duodetricesimus

Duodetriceni

Duodetricies

XXVIIII (XXIX)

29

Undetriginta

Undetricesimus

Undetriceni

Undetricies

XXX

30

Triginta

Tricesimus

Triceni

Tricies

XXXIII

33

Triginta tres, tres et triginta

Tertius et tricesimus, tricesimus tertius

Terni et triceni, triceni terni

Ter et tricies, tricies ter

XXXX (XL)

40

Quadraginta

Quadragesimus

Quadrageni

Quadragies

L LX

50

Quinquaginta

Quinquagesimus

Quinquageni

Quinquagies

LXX

60

Sexaginta

Sexagesimus

Sexageni

Sexagies

LXXX

70

Septuaginta

Septuagesimus

Septuageni

Septuagies

LXXXX (XC)

80

Octoginta

Octogesimus

Octogeni

Octogies

C

90

Nonaginta

Nonagesimus

Nonageni

Nonagies

CI

100

Centum

Centesimus

Centeni

Centimes

CC

101

Centum (et) unus

Centesimus (et) primus

Centeni singuli

Centimes semel

CCC

200

Ducenti, -ae, -a

Ducentesimus

Duceni,-ae,-a

Ducenties

CCCC (CD)

300

Trecenti

Trecentesimus

Treceni

Trecenties

D (IC)

400

Quadringenti

Quadringentesimus

Quadringeni

Quadringenties

DC

500

Quingenti

Quingentesimus

Quingeni

Quingenties

DCC

600

Sescenti

Sescentesimus

Sesceni

Sescenties

DCC

700

Septingenti

Septingentesimus

Septingeni

Septingenties

DCCC

800

Octingenti

Octingentesimus

Octingeni

Octingenties

DCCCC (CM)

900

Nongenti

Nongentesimus

Nongeni

Nongenties

M (CIC)

1 000

Mille

Millesimus

Singular milia

Milies

II (IIM; MM)

2 000

Duo milia

Bis millesimus

Bina milia

Bis milies

III (IIIM)

3 000

Tria milia

Ter millesimus

Terna milia

Ter milies

V (ICC)

5 000

Quinque milia

Quinquies millessimus

Quina milia

Quinquies milies

X (CCICC)

10 000

Decem milia

Decies millesimus

Dena milia

Decies milies

XX (CCICCCCICC)

20 000

Viginti milia

Vicies millesimus

Vicena milia

Vicies milies

XXI (CCICCCCICCCIC)

21 000

Unum et viginti milia

Semel et vicies millesimus

Vicena singular milia

Semel et vicies milies

C (CCCICCC)

100 000

Centum milia

Centimes millesimus

Centena milia

Centimes milies

M (CCCCICCCC)

1 000 000

Decies centena milia, decies centum milia

Decies centimes millesimus

Decies centena milia

Decies centimes milies

CICICCCCCXXXVIII

1938

Mille nongenti duodequadraginta

Millesimus nongentesimus duodequa dragesimus

Singular milia nongeni duodequadrageni

Milies nongenties






Yüklə 429,72 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   107




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə