Toshkent farmatsevtika instituti dvs va sm kafedrasi dori vositalarini instrumental tahlil usullari


Poliyametrik usulda Mentol miqdorini aniqlash



Yüklə 3,55 Mb.
səhifə6/9
tarix05.04.2022
ölçüsü3,55 Mb.
#85075
1   2   3   4   5   6   7   8   9
Dori vositalari miqdoriy tahlilining fizikaviy va fizik - kimyoviy usullari

2.4Poliyametrik usulda Mentol miqdorini aniqlash

Polyarimetrik usul — moddalarning undan o’tayotgan qutblangan nur sathini ma’lum bir burchakka burishiga asoslangan. Optik faol moddalar tabiatiga ko’ra qutblangan nur sathi burilishi bir xil yo’nalishda va kattalikda bo’ladi. Agarda qutblangan nur sathi soat strelkasi bo’yicha burilsa, modda o’nga buruvchi bo’lib va “+” ishorasi bilan, soat strelkasiga teskari tomonga burilsa, u holda modda chapga buruvchi bo’ladi va “-” ishorasi bilan belgilanadi. Boshlang’ich holatdan qutblangan nur sathining o’zgarishi burish burchagi deyiladi va burchak graduslarida ifodalanadi. Burish burchagi grek harfi “ α ” bilan belgilanadi. Burish burchagi kattaligi optik faol moddaning tabiatiga, qutblangan nurni optik faol muhitdagi bosib o’tgan yo’li uzunligiga va nurning to’lqin uzunligiga bog’liq bo’ladi. Eritmalar uchun burilish burchagi kattaligi erituvchi tabiatiga, qatlam qalinligiga, optik faol modda tabiatiga va konsentratsiyasiga bog’liq. Burish burchagining kattaligi optik faol modda yoki uning eritmalarining qatlam qalinligi bilan to’g’ri proporsional bo’ladi. Harorat ko’p hollarda sezilarli ta’sir etmaydi. Turli moddalarning qutblangan nur sathini burish qobiliyatini tavsiflash uchun solishtirma burish burchagining [α]D qiymati aniqlanadi. Solishtirma burish burchagi [α]D konsentratsiyasi lg/ml ga teng bo’lgan optik faol moddaning qutblangan monoxromatik nurni 1 dm qalinlikdagi muhitdan o’tishidagi nur sathini burish burchagiga teng. Maxsus ko’rsatma bo’lmasa, solishtirma burish burchagini 200C haroratda natriy (589,3 nm) D spektri to’lqin uzunligida aniqlanadi. Optik faol modda eritmasining solishtirma burish burchagi [α]D erituvchi tabiatiga va konsentratsiyasiga bog’liq. Erituvchining almashtirilishi solishtirma burish burchagini kattaligi ishorasining ham o’zgartirishga olib kelishi mumkin. Shuning uchun me’yoriy hujjatda dori vositasining solishtirma burish burchagi, erituvchi turi va eritmaning konsentratsiyasi ko’rsatiladi. Solishtirma burish burchagining kattaligi quyidagi formulalardan foydalanib aniqlanadi. Eritma holidagi moddalar uchun



α — o’lchangan burilish burchagi, gradus;

L — qatlam qalinligi, dm;

S —eritmaning foiz miqdori.

Suyuq holdagi dori moddalarning solishtirma burish burchagi esa quyidagi formula yordamida hisoblanadi:

Optik faol modda burish burchagi orqali uning eritmadagi konsentratsiyasi va tozaligi aniqlanadi. Moddaning tozaligini solishtirma burish burchagini hisoblash orqali aniqlanadi.

Moddaning burish burchagini 0,002 aniqlikda o’lchash imkonini beradigan polyarimetrlarda o’lchanadi. Buning uchun avval: toza suyuq moddalar uchun bo’sh kyuveta orqali, eritmalar uchun esa erituvchi orqali uskuna nol nuqtasiga keltiriladi. Nol nuqtada analizator prizmalarining ikkala ko’rish maydoni bir xil yoritilgan bulishi lozim. Bu jarayon uch marotaba takrorlanadi va uning o’rtacha qiymati prizmaning “nol” holati deb qabul qilinadi. So’ngra tekshiriluvchi moddaning burish burchagi aniqlanadi. Tekshiriluvchi moddaning burish burchagi bilan “nol” nuqta orasida farq burish burchagini (a) ko’rsatadi (16-rasm). Solishtirma burish burchagi orqali dori vositalarining sifati aniqlanadi. Xinin gidroxloridning 0,1 M xlorid kislotasidagi tayyorlangan 3% li eritmasining solishtirma burish burchagi — 2450 atrofida bolishi lozim


Yüklə 3,55 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə