Yazi takip ahmet Dede Secretary yayin tüRÜ Üç Aylık, Uluslararası, Süreli Yayın Type of Publication



Yüklə 175,97 Kb.

səhifə3/106
tarix17.11.2018
ölçüsü175,97 Kb.
növüYazi
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   106

dair  eserleri  günümüze  ulaşan  ilk  müellif  olarak  Kindî’nin  bu  yönü  üzerinde
durmaktadır. Filozofun mûsikî ile ilgili telif ettiği on eserin günümüze ulaşan dört
tanesini inceleyen Toksöz, Kindî’nin düşünce sisteminde mûsikî anlayışını ortaya
koymaktadır.
Mehmet Murat Karakaya ise “Kindî’de Nefs, Beden ve Kötülük” makalesinde
Kindî’nin varlık mertebelerinde önemli bir yeri ve değeri bulunan, insanı kötülük-
lerden kurtarabilecek olan nefsi nasıl ele aldığını tespit eder. Makalede beden ve
bedenin ihtirasları sebebiyle ortaya çıkan kötülük ve kötülüğün ortaya çıkmasına
mani  bir  güç  olarak  nefs  anlatılmakta  nefs,  beden  ilişkisi  ve  bu  ilişkinin  ortaya
çıkardığı kötülüğün tezahürü ele alınmaktadır. İsmail Hanoğlu da “Kindî’de Kla-
sik Psikoloji ve Temel Problemleri” makalesinde Kindî’nin insan anlayışını daha
detaylı bir analize tabi tutmaktadır. Hanoğlu, filozofun ruh beden ayrımının üze-
rinde durmakta ancak insanın kozmolojik bütünlüğüne ilişkin görüşlerine de işaret
etmektedir. Böylece makalede eklektik olarak da adlandırılabilecek olan Kindî’nin
insan  tabiatına  ilişkin  görüşleriyle  İslâm  felsefesinin  hem  karakteristik  hem  de
problematik yönü vurgulanmaktadır.
Sıbğatullah İğde, “Aristoculuk ve Mu‘tezile Arasında Kindî” makalesinde filo-
zofun Mu‘tezile etkisiyle hareket ettiğini ve İslâm Meşşaî geleneğinin ilk savunu-
cusu olarak nitelenmesi üzerinde durmaktadır. Kindî’nin bu iki anlayış bakımın-
dan nasıl konumlandırılabileceği ve görüşlerinin özgünlüğü bu makale ile ortaya
konulmaktadır.
Kindî’nin  pek  fazla  değinilmeyen  tefsire  ilişkin  görüşlerini  ise  Hasan  Yücel
“Kindî ve Bazı Ayet Yorumları” makalesinde ele almaktadır. Makalede Kindî’nin,
Göklerin Allah’a Secde ve İtaat Edişi Üzerine adlı risâlesi özelinde, Kur’ân anla-
yışı, Kur’ân âyetlerine yaklaşım tarzı ve müfessir sayılıp sayılamayacağı tartışıl-
maktadır.
Hüseyin Yücel ise “Kindî’ye Göre Heyûlâ Kavramı Bağlamında Âlemin Ezeli-
liği Problemi” makalesinde felsefenin önemli konularından olan “âlemin mahiye-
ti” üzerinde durmakta konu hakkındaki düşüncelerini heyûlâ kavramına yüklediği
anlam bakımından ortaya koymaktadır.
Sohiab  Ahmad  Mohammad  Ghuzlan  ise  “Kindî’de  Âlemin  Mükemmelliği”
makalesinde İslâm düşüncesinde âlemin mükemmelliği konusunu en kapsamlı ele
alan  filozof  olan  Kindî’nin Yaratıcı’nın  kemali  ile  ondan  sadır  olan  âlemin  mü-
kemmelliği arasında kurduğu bağ üzerinde durmakta ve bu mükemmelliğin insana
nasıl yansıdığını ele almaktadır.
Dergimizin son makalesi ise Ömer Faruk Erdoğan’a ait olan “Kindî’de Hulfî
Kıyas/İmkânsıza İndirgeme’nin Kullanımı”. Erdoğan makalesinde hulfî kıyas/mu-
hale irca yöntemini Kindî’nin nasıl ve ne boyutta kullandığını ele almaktadır. Kin-
dî’nin bu yöntemle fizik, mantık ve matematikten yola çıkarak metafiziğe ulaştığı,
görünenin bilgisinden görünmeyenin bilgisine varmayı hedeflediği de söylenebilir.
Böylelikle  onun  diğer  filozoflardan  farklı  olarak  nihai  gayesinin  Hakiki/Gerçek
Bir olarak tanımladığı Allah’a ve O’nun bilgisine ulaşmak olduğu da görülecektir.
Kindî’nin farklı yönleriyle ele alınabilmesi için pek çok akademisyenin çalış-
masına ulaşmamızda ve bu özel sayının hazırlanmasında önemli desteğini bizden
esirgemeyen  Prof.  Dr.  Gürbüz  Deniz’e  sayı  editörlüğü  için  ayrıca  teşekkürü  bir
borç biliyoruz. Kindî özel sayısının farklı disiplinlere önemli katkılar yapmasını ve
yeni ufuklar açmasını temenni ediyoruz.
Dr. Fatma Bayraktar Karahan


ÖZ
Birinci olarak; ilk Müslüman filozof El-Kindî’nin hayatı
ve felsefeye bakışı bu yazıda söz konusu edilmiştir.
İkinci olarak, Kindî’nin felsefe tanımları ve felsefeye
verdiği değer onun eserlerine müracaatla ortaya kon-
muştur.
Anahtar Kelimeler: Kindî, felsefe, din, metafizik.
2018
·
 SA
YI:2 
·
 SA
YF
A 13-24
KİNDÎ, FELSEFEYİ KABULÜ VE 
KONUMLANDIRMASI
KİNDΠAND HİS ACCEPTİNG AND 
POSİTİONİNG PHİLOSOPHY
ABSTRACT
Firstly; the view of the
first Muslim philosopher
al-Kindî’s life and phi-
losophy was discussed in
this article. Secondly, The
definitions of philosophy
made by al - Kindî and
the value given to philos-
ophy are e plained refer-
ence to his major Works.
Key words: Kindî,  
philosophy, religion,
metaphysics.
GÜRBÜZ DENİZ
PROF. DR. 
ANKARA ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAK.


DİYANET İLMÎ DERGİ  
· 
 CİLT: 54  
· 
 SAYI: 2  
· 
 NİSAN-MAYIS-HAZİRAN 2018
14
Giriș
a. Hayatı
E
bu Yusuf b. İshak el-Kindî, Meşşai felsefî
ekolün  ilk  filozofudur.  Arap  filozofu
(Feylesûfu’
l
-Arab)  olarak  bilinir.
1
 Soylu
bir ailenin çocuğu olarak Kûfe’de 796 veya 801
yılında doğdu. Dedesi Eş’as, 631 yılında İslâm’ı
kabul ettiğinden Hz. Peygamberin ashabından sa-
yılmıştır.  atince  Alkindus  olarak  bilinir.  Bağ-
dat’ta  eğitim  gördü,  Beytu’l-Hikme’de  önemli
görevler icra etti. Abbasiler döneminin önemli fi-
lozofudur.
Bilim ve felsefe sahasındaki yetkinliği dolayısı
ile halife Mu’tasım tarafından saraya davet edil-
miş, adına bir kütüphane açılmış ve halifenin oğlu
şehzade Ahmed’e hocalık yapmıştır.
Felsefe ve bilimin birçok sahasında yenilikler
getirmiş, katkılarda bulunmuştur. Düşünce tarih-
çisi Geremino Gardano, Kindî’yi insanlığın on iki
harikasından biri kabul etmiştir.
2
İslâm dünyasında Yunan felsefesine Kindî’den
önce Mu‘tezilîler nispeten aşina idi. Kindî’nin ka-
riyerinin  ilk  dönemi,  Mu‘tezile’nin  siyasi  olarak
hüküm  sürdüğü  zamana  denk  geldiğinden  aklî
ilimlere ve mantığa özel önem vermesinden dola-
yı,  Mu‘tezile  muhibbi  olarak  takdim  edilmiştir
3
.
Ancak Kindî eldeki eserlerinden hareketle değer-
lendirildiğinde,  onun  ayırt  edici  düşüncesinin
Mu‘tezile’den farklı olduğu görülecektir. Bunlar-
dan en önemlisi; akıl ile nakilden birini tercih et-
mek söz konusu olduğunda Kindî nakli öncelemiş

Ancak  İsmail  Hakkı  İzmirli,  Kindî’nin  aslen  Süryanî
olup Yemen’de yerleşen Mutearibe (Araplaşmış) Arap-
larından olduğunu ifade eder. İsmail Hakkı İzmirli, İs-
lâm’da Felsefe Akımları, haz. N. Ahmet Özalp (İstan-
bul: Kitabevi Yayınları, 1995), 69.

Bkz. Mehmet Bayrakdar, İslâm Felsefesine Giriş (An-
kara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1999), 160.

M.  Saed  Sheikh;  Stadies  Muslim  Philosophy  ( ahor:
1973), 60.




Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   106


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə