Yazışma Adresi / Address for Correspondence



Yüklə 87,12 Kb.
Pdf görüntüsü
tarix26.03.2018
ölçüsü87,12 Kb.
#33990
növüYazı


107

Yazışma Adresi / Address for Correspondence: 

Ayşe Sağmak-Tartar, Fırat Üniversitesi, Tıp Fakültesi, İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Elazığ, Türkiye

E-posta/E-mail: dr.ayse01@gmail.com

(Geliş / Received: 9 Şubat / February 2016; Kabul / Accepted: 29 Ağustos / August 2016)

DOI: 10.5152/kd.2016.26

Sürekli Ayaktan Periton Diyaliziyle İlişkili Peritonit: Klinik 

Özellikler, Etken Mikroorganizmalar ve Antibiyotik Duyarlılıkları



Continuous Ambulatory Peritoneal Dialysis-Related Peritonitis:  

Clinical Characteristics, Etiological Agents and Their Antibiotic Susceptibilities 

Ayşe Sağmak-Tartar

1

, Mehmet Özden



2

, Ayhan Akbulut

1

, Kudbettin Demirdağ



1

, Şafak Özer-Balin

3

1

Fırat Üniversitesi, Tıp Fakültesi, İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Elazığ, Türkiye



2

İnönü Üniversitesi, Tıp Fakültesi, İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Malatya, Türkiye

3

Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Elazığ Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği, Elazığ, Türkiye



Özgün Araştırma / Original Article

Abstract

Objective: The objective of this study was to determine clinical 

characteristics, etiological agents, and their antibiotic suscep-

tibilities in continuous ambulatory peritoneal dialysis (CAPD)-

related peritonitis encountered in our hospital.



Methods: Thirty patients with peritonitis attack among 55 adult 

patients aged ≥18 years, who applied to Nephrology Clinic of 

Fırat University Hospital between January 2012 and February 

2013 and who were monitored in the CAPD unit were included 

in this prospective study. Cultures were performed on both sol-

id media and blood culture bottles according to the recommen-

dations of International Society for Peritoneal Dialysis. Antibi-

otic susceptibilities were investigated by disk diffusion method.



Results: During clinical evaluation, abdominal guarding (n=28, 

93.3%), rebound tenderness (n=4, 13.3%), fever (n=9, 30%), 

nausea and vomiting (n=13, 43.3%), and diarrhea (n=5, 16.7%) 

were detected. Turbid dialysis fluid and abdominal pain were 

noted in all patients. Direct Gram staining yielded positive re-

sult in 1 (3.3%) patient. In 28 (93.3%) patients bacterial growth 

was detected in the cultures. Bacterial growth was detected on 

solid culture media in 14 (46.7%), and blood culture bottles in 

28 (93.3%) patients. In 2 (6.7%) patients, bacterial growth was 

not detected in both media. The same microorganisms were 

identified in both methods, and their antibiograms yielded sim-

ilar results. Gram-positives included coagulase-negative staph-

ylococci (n=16, 57.1%), Staphylococcus aureus (n=4, 14.3%), 

streptococci (n=4, 14.3%), and enterococci (n=1, 3.6%). Gram-

negatives consisted of Escherichia coli (n=2), and Yersinia en-

terocolitica (n=1). In 46.2% of Gram-positive microorganisms 

penicillin resistance was detected, while 9.5% of staphylococci 

were methicillin-resistant.

Conclusions: Each health center should have knowledge of its 

prevalent microbial agents, and their susceptibility profile, which 

is essential for the determination of suitable alternative empirical 

treatment. This strategy will obviate unnecessary use of antibi-

otics, and contribute to the decrease in the potential develop-

ment of antibiotic resistance. Klimik Dergisi 2016; 29(3): 107-11.



Key Words: Continuous ambulatory peritoneal dialysis, perito-

nitis, anti-bacterial agents.



Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı, hastanemizde gelişen sürekli 

ayaktan periton diyalizi (SAPD) ile ilişkili peritonitlerde klinik 

özelliklerin, etken mikroorganizmaların ve antibiyotik duyarlılık-

larının belirlenmesidir. 



Yöntemler: Bu prospektif çalışmaya Ocak 2012-Şubat 2013 ta-

rihleri arasında Fırat Üniversitesi Hastanesi Nefroloji Kliniği, 

sürekli ayaktan periton diyalizi ünitesinde takip edilen 55 olgu-

dan peritonit atağıyla başvuran 18 yaş ve üstü erişkin 30 hasta 

alındı. Kültürler Uluslararası Periton Diyalizi Derneği’nin öner-

diği şekilde hem katı besiyerine hem de kan kültürü şişelerine 

ekilerek yapıldı. Antibiyotik duyarlılığı disk difüzyon yöntemiyle 

araştırıldı.



Bulgular: Hastaların 28 (%93.3)’inde batında hassasiyet, 4 

(%13.3)’ünde batında defans /“rebound”, 9 (%30)’unda ateş, 13 

(%43.3)’ünde bulantı ve kusma, 5 (%16.7)’inde ishal saptandı. 

Bulanık diyaliz sıvısı ve karın ağrısı bütün hastalarda saptandı. 

Periton sıvısının direkt Gram boyamasında bir (%3.3) hastada 

pozitiflik mevcuttu. Periton sıvısı kültüründe 28 (%93.3) hastada 

üreme oldu. Katı besiyerinde 14 (%46.7), kan kültürü şişesin-

de 28 (%93.3) hastada üreme saptandı. İki (%6.7) hastada ise 

periton sıvısı kültürlerinde her iki yöntemle de üreme olmadı. 

Her iki yöntemle idantifiye edilen mikroorganizmalar ve anti-

biyogramları birbirinin aynısıydı. Gram-pozitif mikroorganiz-

malardan 16 (%57.1)’sı koagülaz-negatif stafilokok, 4 (%14.3)’ü 



Staphylococcus aureus, 4 (%14.3)’ü streptokok, 1 (%3.6)’i ente-

rokok olarak tespit edildi. Gram-negatif mikroorganizmalardan 

2’si Escherichia coli, 1’i Yersinia enterocolitica idi. Gram-pozitif 

mikroorganizmalarda penisilin direnci %46.2 olarak saptandı. 

Stafilokok türlerinde metisiline direnç oranı ise %9.5 olarak bu-

lundu.


Sonuçlar: Her merkezin kendi etken ve duyarlılık profilini bilme-

si, uygun ampirik tedavi seçeneğini belirlemesi açısından ge-

reklidir. Bu strateji sayesinde gereksiz antibiyotik kullanımının 

önlenmesi sağlanmış ve antibiyotiklere karşı direnç gelişmesi 

ihtimali de azaltılmış olacaktır. 

Klimik Dergisi 2016; 29(3): 107-11.

Anahtar Sözcükler: Sürekli ayaktan periton diyalizi, peritonit,  

antibakteriyel ajanlar.




Giriş

Sağlanan tüm teknik gelişmelere rağmen peritonit-

ler sürekli ayaktan periton diyalizi (SAPD)’nin en önemli 

komplikasyonu olmaya devam etmektedir. Periton diyalizi 

uygulayan hastaların %15-35’i peritonit nedeniyle hasta-

neye başvurmaktadır. SAPD tedavisinin ilk 6 ayında en az 

bir kez peritonit olma oranı %45, ilk yıl %60-70, peritonitin 

tekrarlama olasılığı ise %20-30 oranındadır (1). Peritoni-

te neden olan etkenler sıklıkla deri florasından kaynakla-

nan Gram-pozitif mikroorganizmalardır (2,3). Son yıllarda 

Gram-negatif mikroorganizmalarla olan peritonit sayısında 

da artış olmuştur (3). 

Klinik olarak peritonit düşünülen hastalarda geleneksel 

yöntemlerle etken saptama oranları oldukça düşüktür. Bu 

nedenle izolasyon oranlarını artırmaya yönelik çeşitli kültür 

yöntemleri denenmektedir. Her merkezin kendi etken ve du-

yarlılık profilini bilmesi ve uygun ampirik tedavi seçeneğini 

belirlemesi gereklidir. Böylece gereksiz antibiyotik kullanımı 

ve direnç gelişme ihtimalinin de azaltılmasına katkıda bulu-

nulmuş olacaktır. Bu çalışmanın amacı, hastanemizde SAPD 

ünitesinde gelişen peritonitlerde klinik özelliklerin, etken mik-

roorganizmaların ve antibiyotik duyarlılıklarının belirlenme-

sidir.

Yöntemler

Bu prospektif çalışmaya Ocak 2012-Şubat 2013 tarihleri 

arasında Fırat Üniversitesi Hastanesi Nefroloji Kliniği, sürekli 

ayaktan periton diyaliz ünitesinde takip edilen 55 olgudan pe-

ritonit atağıyla başvuran 18 yaş ve üstündeki erişkin 30 hasta 

alındı. Her peritonit atağı ayrı bir olgu olarak değerlendirildi. 

Hastaların gelişinde ayrıntılı anamnez alındı ve fizik muaye-

nesi yapıldı. Başvurudan önceki 48 saat içerisinde antibiyotik 

kullanma öyküsü olan ve peritonite çıkış yeri infeksiyonunun 

eşlik ettiği hastalar çalışmaya alınmadı. Tüm hastalardan 

aydınlatılmış onam alındı ve araştırma Fırat Üniversitesi Tıp 

Fakültesi Etik Kurulu (17.12.2011 tarihli, 4 sayılı karar) tarafın-

dan onaylandı. 

Başvuru esnasında hastaların özgeçmişi, kaç yıldır diya-

lize girdiği, günlük değişim sayısı, peritonit atak sayısı sor-

gulandı ve formlara kaydedildi. Hastaların peritonit tanısı 

konulduğu gün kanda beyaz küre, hemoglobin, hematokrit, 

trombosit, eritrosit sedimantasyon hızı, C-reaktif protein 

(CRP), aspartat aminotransferaz (AST), alanin aminotransfe-

raz (ALT), üre, kreatinin, total protein ve albümin değerleri 

incelenerek sonuçları kaydedildi.

Aşağıdakilerden en az ikisinin olması durumunda infek-

siyöz peritonit tanısı konuldu: [1] Peritonit belirti ve bulguları 

(abdominal ağrı, ateş, üşüme hissi, bulantı ve kusma, diyare, 

vs.); [2] bulanık periton sıvısı (lökosit sayısı >100 hücre/mm

ve hücrelerin %50’den fazlasının nötrofil olması); [3] kültür 



pozitifliği ve/veya pozitif Gram boyaması.

Peritonit şüpheli hastaların başvurusunda antibiyotik 

uygulanmadan önce ilk bulanık diyaliz torbasından ince-

leme yapıldı. Gerekli örnek, torba iyice karıştırıldıktan son-

ra torba bütünlüğü bozulmadan alındı. Diyaliz torbasının 

kanülle birleşim yeri povidon iyodla silinip 3 dakika bek-

ledikten sonra 50 ml ve 5 ml diyalizat örneği aseptik tek-

nikle alındı. Otomatize sistemde 1 ml periton sıvısı sitrat 

içeren tüplere konarak hücre sayımı yapıldı. 5 ml periton 

sıvısı 3000 devirde 5 dakika santrifüje edildi ve elde edilen 

çökelti temiz bir lam üstüne alınarak Gram ve Giemsa bo-

yamaları yapıldı. 50 ml periton diyaliz sıvısı ise, 50 ml’lik 

steril kapaklı tüplere alınarak 3000 devirde 15 dakika sant-

rifüje edildi. Dipteki çökelek 3-5 ml steril serum fizyolojikle 

sulandırıldıktan sonra kan kültürü şişesine (BACTEC 9050, 

Becton, Dickinson and Company, Dublin, İrlanda), eozin-

metilen mavisi (EMB) agarına (Plasmatec, Bristol, Birleşik 

Krallık) ve kanlı agara (Plasmatec, Bristol, Birleşik Krallık) 

0.01 ml sıvı alan standard öze kullanılarak azaltma yönte-

miyle ekim yapıldı. 



İnkübasyon ve değerlendirme: Kanlı agar ve EMB agarı 

plakları 37°C’de 24, 48 ve 72. saatlerde değerlendirildi. Oto-

matize sistemde 37°C’de inkübe edilen ve sistemin sinyali 

doğrultusunda cihazdan çıkarılan kan kültürü şişelerinden 

kanlı agara ve EMB agarına pasajlar yapıldı. Kanlı agarda 

soyutlanan mikroorganizmalardan Gram boyaması yapıl-

dı. Gram-pozitif mikroorganizmalara ilk olarak katalaz testi 

uygulandı. Stafilokok suşları için koagülaz testi uygulandı. 

Gram-negatif mikroorganizmalarda ilk olarak oksidaz tes-

ti uygulanıp, negatifse koloni morfolojisine göre üç şekerli 

demirli agar, sitrat, metil kırmızısı, indol ve üre besiyerleri-

ne ekim yapıldı. Konvansiyonel yöntemlerle tanımlanama-

yan mikroorganizmalar VITEK

®

2 (bioMérieux, Marcy l’Etoile, 



Fransa) otomatize sistemiyle idantifiye edildi.

Antibiyotik duyarlılık testleri: Peritonit etkeni olarak 

saptanan bakterilerin antibiyotik duyarlılığı Clinical and La-

boratory Standards Institute (4) önerileri doğrultusunda 

streptokoklar için kanlı agar, diğer mikroorganizmalar için 

Mueller-Hinton agarına (Becton, Dickinson and Company, 

Franklin Lakes, New Jersey, ABD) ekim yapılarak disk difüz-

yon yöntemiyle araştırıldı. 

İstatistiksel analiz: İstatistiksel değerlendirmeler Statis-

tical Package for the Social Sciences (SPSS) 15.0 (SPSS Inc., 

Chicago, IL, ABD) paket programı ve χ

2

 testi kullanılarak ya-



pıldı.

Bulgular

Çalışmamız süresince Nefroloji Bilim Dalı Periton Diya-

lizi Programında takip edilen 55 hastada 36 peritonit atağı 

gelişti. Bu atakların 6 tanesi kabul kriterlerini karşılamadı-

ğından çalışma dışı bırakıldı. Çalışmaya alınan hastaların 

16’sı kadın, 14’ü erkekti. Hastaların demografik özellikleri ve 

son dönem böbrek yetmezliği (SDBY) nedenleri Tablo 1’de 

verilmiştir.

Hastaların 28 (%93.3)’inde batında hassasiyet, 4 

(%13.3)’ünde batında defans / “rebound”, 9 (%30)’unda ateş, 

13 (%43.3)’ünde bulantı ve kusma, 5 (%16.7)’inde ishal sap-

tandı. Semptom olarak ateş %30 hastada, karın ağrısı tüm 

hastalarda mevcuttu. Bulanık diyaliz sıvısı varlığı tüm hasta-

larda saptandı.

Periferik kanda beyaz küre sayısı 3700 ile 22 640/mm

3

 (10 



511.66±738.41/mm

3

)



 

arasında değişmekteydi ve hastaların 

20 (%66.6)’sinde normal sınırlardayken, 10 (%33.3) hastada 

arttığı saptandı. Beyaz küre sayısı 15 000/mm

ve üzerinde 



saptanan hastaların 3’ünde etken olarak Staphylococcus au-

108  Klimik Dergisi 2016; 29(3): 107-11




reus, 1’inde streptokok, 1’inde ise koagülaz-negatif stafilokok 

(KNS) izole edildi. Hastaların laboratuvar bulguları Tablo 2’de 

sunulmuştur.

CRP düzeyleri 14 hastada 50 mg/lt’nin üstünde, 15 has-

tada 5-50 mg/lt arasında, bir hastada ise normal sınırlarda 

saptandı. 

Periton sıvısının direkt Gram boyamasında bir (%3.3) 

hastada pozitiflik mevcuttu. Gram boyamasında Gram-pozitif 

koklar saptanan hastanın periton sıvısında da KNS üredi. Pe-

riton sıvısı kültüründe 28 (%93.3) hastada üreme oldu. Katı 

besiyerinde 14 (%46.7), kan kültürü şişesinde 28 (%93.3) has-

tada üreme saptandı. İki (%6.7) hastada periton sıvısı kültür-

lerinde her iki yöntemle de üreme olmadı. Her iki yöntemle 

idantifiye edilen mikroorganizmalar ve antibiyogramları bir-

birinin aynısı olarak bulundu. 

Kültürde üreyen mikroorganizmalardan 25 (%89.3)’i 

Gram-pozitif, 3 (%10.7)’ü Gram-negatifti. Gram-pozitif mikro-

organizmalardan 16 (%57.1)’sı KNS, 4 (%14.3)’ü S. aureus, 4 

(%14.3)’ü streptokok, 1 (%3.6)’i enterokok olarak tespit edildi. 

Gram-negatif mikroorganizmalardan 2’si Escherichia coli, 1’i 



Yersinia enterocolitica idi. Gram-negatif mikroorganizmalar-

da bir E. coli’nin antibiyogramında ampisilin ve trimetoprim- 

sülfametoksazole karşı direnç saptanmış olup, seftriakson, 

piperasilin-tazobaktam, imipenem, sefoksitin, amikasin ve 

siprofloksasine duyarlı bulunmuştur. Üreyen diğer E. coli ve 

Y. enterocolitica’da antibiyotiklere direnç saptanmamıştır. En-

terokok üreyen hastanın antibiyogramında ise sadece penisi-

lin direnci saptanmıştır. Kültürde üreyen stafilokokların çeşitli 

antibiyotiklere duyarlılığı Tablo 3’te sunulmuştur.

Çalışmaya alınan 2 (%6.7) hastada etken üretilemedi. 

Kültürde üreme olmayan hastaların hücre sayımları, üreme 

olanlara göre daha düşük bulundu. Hastaların periton sıvısı 

hücre sayımları, üreme olanlarda ortalama 3706±4245/mm

3

 

iken, üreme olmayanlarda 535±431/mm



3

 olarak saptandı.



İrdeleme

SAPD son dönem böbrek yetmezliğinin tedavisinde kullanı-

lan çağdaş yöntemlerden birisidir. Ancak bu hastalarda gelişen 

peritonitler hâlâ en ciddi komplikasyon olmaya devam etmekte-

dir. Peritonit sıklığı ülkeler ve merkezler arasında değişiklik göster-

mektedir. Genel peritonit insidans hızı Türk Nefroloji Derneği’nin 

2013 yılı verilerine göre 1/79 ay olarak bildirilmektedir (5). 

Peritonit gelişen hastalarda periton sıvısı bulanıklığı ve 

karın ağrısı en sık görülen bulgulardır (6-8). Bizim çalışma-

mızda da bütün hastalarda bulanık diyalizat ve karın ağrısı 

şikayeti mevcuttu. Bulanık diyalizatın en sık nedeninin perito-

nit olması ve bazen karın ağrısının eşlik etmemesi nedeniyle, 

bulanıklık durumunda karın ağrısı olmasa da gerekli mikro-

biyolojik tetkikler yapılmalı ve peritonit dışlandıktan sonra 

diğer nedenler araştırılmalıdır.

Tablo 1. Peritonit Tanısıyla Takip Edilen Hastaların 

Demografik Özellikleri ve Son Dönem Böbrek Yetmezliği 

Nedenleri (n=30)

Demografik Veriler*

Yaş 53.36±1.18

Cinsiyet (erkek/kadın) 

14/16


Vücut kitle indeksi (kg/m

2

) 26.08±0.81



Diyaliz süresi (yıl) 

3.53±0.55

Peritonit atağı sayısı  

2.06±1.25



Son Dönem Böbrek Yetmezliği Nedenleri 

Sayı (%)

Hipertansiyon 

17 (56.7)

Diyabet 


2 (6.7)

Hipertansiyon + diyabet 

3 (10)

Konjestif kalp yetmezliği 



2 (6.7)

Hipertansiyon + konjestif kalp yetmezliği 

1 (3.3)

Amiloidoz 



1 (3.3)

Nedeni bilinmeyen 

4 (13.3)

*Ortalama ± standard sapma



Tablo 2. Peritonit Ataklarında Saptanan Laboratuvar Bulguları

Laboratuvar Testi 

Ortalama Değer*

CRP (normal <5 mg/lt) 

70.01±9.06

Eritrosit sedimantasyon hızı (mm/saat) 

88.5±4.134

Lökosit (/mm

3



10 511.66±738.41



Trombosit (/mm

3



348 366±21 410

Serum albümin (gr/dl) 

3.29±0.107

Serum total protein (gr/dl) 

6.69±0.134

AST (Ü/lt) 

16.86±1.80

ALT(Ü/lt) 16.23±2.28

Hemoglobin (gr/dl) 

10.4±0.369

Hematokrit (%) 

31.33±1.14

Periton sıvısı lökosit sayısı (/mm

3

) 3511.33±760.17



*Ortalama ± standard sapma. CRP: C-reaktif protein, AST: aspartat 

aminotransferaz, ALT: alanin aminotransferaz.



Tablo 3. Peritonit Etkeni Olarak İzole Edilen Stafilokokların 

Çeşitli Antibiyotiklere Duyarlılıkları (n=20)

 

                 KNS                S. aureus 

 

                (n=16)   

            (n=4)

 

Sayı  (%) 

Sayı (%)

Tigesiklin 

16  (100) 

4 (100)


Penisilin 

8  (50) 


2 (50)

Oksasilin 

14  (87.5) 

4 (100)


Vankomisin 

16  (100) 

4 (100)

Linezolid 



16  (100) 

4 (100)


Siprofloksasin 

14  (87.5) 

4 (100)

Amikasin 



16  (100) 

4 (100)


Trimetoprim- 

14  (87.5) 

4 (100) 

sülfametoksazol

Rifampisin 

15  (93.7) 

4 (100)

Klindamisin 



16  (100) 

4 (100)


Ampisilin-sulbaktam 14  (87.5) 

4  (100)


KNS: Koagülaz-negatif stafilokoklar.

Sağmak-Tartar et al. Sürekli Ayaktan Periton Diyaliziyle İlişkili Peritonit                  109


Hastalarımızın %3.3’ünde Gram boyaması incelemesiy-

le mikroorganizma görülebilmiştir. Doyle ve arkadaşları (9) 

Gram boyama duyarlılığını %7, Ludlam ve arkadaşları (10) 

%32 olarak belirtmişlerdir. Dikkatli değerlendirmeler sonu-

cunda pozitifliğin artabileceğini düşünen araştırıcılar (10) 

olsa da çalışmaların çoğu duyarlılığının düşük olduğunu be-

lirtmektedir (11,12). Ancak fungal peritonitler başta olmak 

üzere etkene yönelik tedavinin planlanmasında yol gösterici 

olabileceğinden, her hastada uygulanmalıdır.

Geleneksel yöntemlerle periton sıvısı kültürlerinde etken 

saptama oranları, fazla miktardaki sıvıda mikroorganizma 

konsantrasyonunun az olması nedeniyle düşüktür. İzolasyon 

oranını artırmak için kullanılması önerilen çeşitli yöntemler 

mevcuttur. Yapılan bir çalışmada kültür pozitifliği geleneksel 

yöntemle %54, kan kültürü sistemiyle %89 olarak saptanmıştır 

(13). Doyle ve arkadaşları (9)’nın çalışmasında kan kültürü sis-

teminde üreme %51 olarak saptanırken; santrifügasyon son-

rası kültür, filtrasyon yöntemi ve diyaliz sıvısının tüm hacim 

kültürü yöntemleri içerisinde en iyi sonuç %61 ile tüm hacim 

kültüründe alınmıştır. Tüm yöntemlerin bir arada kullanılma-

sıyla duyarlılığın %66’ya ulaştığı belirtilmiştir. Diğer bir çalış-

mada ise en iyi sonuç, lökosit lizisi uygulandıktan sonra sıvının 

santrifüje edilerek ekilmesiyle alınmıştır (10). Ancak filtrasyon, 

tüm hacim kültürü gibi yöntemler rutinde kullanılamayacak 

kadar zahmetli ve zaman alıcıdır. Uluslararası Periton Diyali-

zi Derneği (ISPD) (14), ünitelerin kültür negatifliği oranlarının 

%20’den az olması gerektiğini belirterek, çalışmamızda da uy-

guladığımız gibi 50 ml periton sıvısının santrifügasyonu sonra-

sında serum fizyolojikle süspansiyon haline getirilen tortunun 

katı besiyeri ve kan kültürü şişelerine ekilmesini önermektedir. 

Çalışmamızda kan kültürü sisteminde üreme oranı %93.3, katı 

besiyerinde ise %46.7 olarak saptandı. Katı besiyerinde üre-

me olan hastaların hepsinin kan kültürü şişesinde de üremesi 

oldu. Kan kültürü sisteminde cihazın sinyalinden sonra numu-

neden pasaj yapıldığı için, antibiyogramın daha erken elde edi-

lebilmesi açısından katı besiyerine ekim önemlidir. Çalışmamız 

sırasında iki hastanın periton sıvısında üreme saptanmadı. Bir 

olguda kültür negatifliğinin periton sıvısında hücre ve bakteri 

miktarının düşük olmasına bağlı olabileceği düşünüldü. Kül-

tür negatifliği saptanan diğer olgu üriner sistem infeksiyonu 

nedeniyle seftriakson tedavisi almış ve son antibiyotik dozu 

peritonit atağından 72 saat önce uygulanmıştı.

Ülkemizde SAPD ile ilişkili peritonitlerde, periton sıvısı 

kültür pozitifliği oranlarını Akman ve arkadaşları (15) %53.8, 

Demirtürk ve arkadaşları (16) ise %77.4 olarak bildirmişlerdir. 

Çalışmamızda periton sıvısı kültür pozitifliği %93.3 ile belir-

gin şekilde yüksek bulundu. Bunun nedeni çalışmamızı pros-

pektif olarak planlayıp, ISPD’nin önerdiği kültür yöntemlerini 

uygulamış olmamıza bağlanabilir. 

Periton sıvısı kültür pozitifliği saptanan ve saptanmayan 

hastalarda periton sıvısı lökosit sayılarını karşılaştırdığımızda 

üreme olmayanlarda lökosit sayısı belirgin düşük bulundu. 

Ancak bizim çalışmamızda sadece iki olguda üreme olmadı. 

Bu konuda daha geniş hasta gruplarıyla yapılacak yeni çalış-

malara ihtiyaç vardır.

Peritonit etkeni olarak saptadığımız mikroorganizmala-

rın dağılımı, ülkemizde ve yurtdışında yapılan çalışmaların 

sonuçlarıyla büyük oranda benzer bulundu (2,13,15,16). En 

sık KNS saptanıp, ikinci sıklıkta S. aureus ve Streptococcus 

sppüredi. Bir olguda peritonit etkeni olarak enterokok üredi. 



Streptococcus salivarius üreyen bir olguda peritonit atağın-

dan bir gün önce termal havuza girme öyküsü mevcuttu. Has-

ta karın ağrısı ve bulanık diyaliz sıvısı şikayetiyle kliniğimize 

başvurmuştu. Her ne kadar bu mikroorganizma ağız florası-

nın elemanı olsa da, hastada peritonitin termal havuzdan bu-

laşmayla oluştuğu düşünüldü.

Çalışmamız sırasında üç olguda Gram-negatif mikroor-

ganizma üredi ve ikisi E. coli olarak saptandı. Bu hastalarda 

yapılan batın ultrasonografisinde herhangi bir patoloji sap-

tanmadı; etkenin barsaktan transmural yolla geçmiş olabile-

ceği düşünüldü. 

Gram-negatif kaynaklı üç vakadan birinde Y. enterocoliti-



ca üredi. Y. enterocolitica erişkin SAPD ile ilişkili peritonitle-

rin nadir bir etkenidir. Yersinia türlerine bağlı görülen SAPD 

ile ilişkili peritonit olguları daha çok pediyatrik yaş grubunda 

rapor edilmişken, erişkinlerde immünosüpresyon zemininde 

gelişmiş peritonit vakaları dikkati çekmektedir (17). Litera-

tür taramalarımızda erişkin popülasyonda SAPD uygulanan 

olgularda  Y. enterocolitica’ya bağlı peritonit olgusuna rast-

lanmamıştır. Bu hastada kombine antibiyoterapiye rağmen 

peritonit tablosu gerilemedi ve periton diyaliz kateterinin çı-

karılması gerekti.

Gram-pozitif mikroorganizmalarda penisilin direnci 

%46.2 olarak saptandı. Stafilokok türlerinde metisiline di-

renç oranı %9.5 bulundu. Koagülaz-negatifler başta olmak 

üzere tüm stafilokoklarda metisilin direnci giderek artmak-

tadır (3,18). Bizim çalışmamızda metisilin direnci sadece 

KNS’lerde saptanmıştır. Ülkemizde yapılan çeşitli çalışmalar-

da merkezlerin metisilin direnci arasında farklılıklar gözlen-

mektedir. Bir çalışmada stafilokok türlerinde metisilin direnç 

oranı %33.3, KNS’lerde %41.7, S. aureus’da %16.7 olarak 

görülmüştür (19). Kaya ve arkadaşları (20) tarafından yapı-

lan bir çalışmada en sık izole edilen etken %37.5 oranında 

stafilokoklar olup, hiçbirinde metisilin direnci görülmemiştir. 

Alışkan ve arkadaşları (21)’nın yaptığı çalışmada ise metisilin 

direnci KNS’lerde %54, S. aureus’da %64 oranında saptan-

mıştır. Akman ve arkadaşları (15) stafilokoklardaki metisiline 

direnç oranını %19.4, Demirtürk ve arkadaşları (16) ise %33.3 

olarak bulmuştur.

Periton diyalizi uygulanan hastalarda gelişen peritonitler 

hâlâ en ciddi komplikasyon olmaya devam etmektedir. Peri-

tonit gelişiminin önlenmesi ve sıklığının azaltılması periton 

diyalizi hastalarında daha uzun süre ve daha kaliteli bir ya-

şam olanağı sağlayacaktır. Bir diğer önemli nokta, gelişmiş 

olan peritonit ataklarının başarılı bir şekilde tedavisidir. Her 

merkezin kendi etken ve duyarlılık profilini bilmesi, uygun 

ampirik tedavi seçeneğini belirlemesi açısından gereklidir. 

Böylece uygunsuz antibiyotik kullanımının ve direnç geliş-

me ihtimalinin de azaltılmasına katkıda bulunulmuş olacaktır. 

Sonuç olarak tüm periton diyalizi olgularının olası peritonit 

komplikasyonu açısından yakın takibi, bu konuda eğitilmeleri, 

peritonit geliştiğinde hızlı ve etkin tedavi uygulanması önem 

arz etmektedir.

Çıkar Çatışması

Yazarlar, herhangi bir çıkar çatışması bildirmemişlerdir.

110  Klimik Dergisi 2016; 29(3): 107-11



Kaynaklar

1.  Levison ME, Bush LM. Peritonitis and intraperitoneal abscesses. 



In: Mandell GL, Bennett JE, Dolin R, eds. Mandell, Douglas, and 

Bennett’s Principles and Practice of Infectious Diseases. 6th ed. 

Philadelphia: Churchill Livingstone, 2005: 927-51.

2.  Karadenizli A, Yeğenağa-Bakioğlu I, Kolaylı F, Koçanali Y, Bingöl 

R. Kronik ambulatuar periton diyalizi hastalarının peritonit atak-

larının bakteriyolojik yönden incelenmesi. Klimik Derg. 2002; 

15(2): 49-51.

3.  Kim DK, Yoo TH, Ryu DR, et al. Changes in causative organisms 

and their antimicrobial susceptibilities in CAPD peritonitis: a 

single center’s experience over one decade. Perit Dial Int. 2004; 

24(5): 424-32.

4.   Clinical and Laboratory Standards Institute. Performance Stan-

dards for Antimicrobial Susceptibility Testing. Twenty-Second 

Informational Supplement. CLSI Document M100-S22. Wayne, 

PA: CLSI, 2012.

5.   Seyahi N, Altıparmak MR, Ateş K, Trabulus S, Süleymanlar G. 

Türkiye’de renal replasman tedavilerinin güncel durumu: Türk 

Nefroloji Derneği Kayıt Sistemi 2014 Yılı Özet Raporu. Türk 



Nefroloji Diyaliz ve Transplantasyon Dergisi. 2015; 24(1): 10-6. 

[CrossRef]

6.  Gokal R. Peritoneal dialysis. Prevention and control of infection. 



Drugs Aging. 2000; 17(4): 269-82. 

[CrossRef]

7.  Boeschoten EW. Continuous ambulatory peritoneal dialysis. In: 

Gokal R, Khanna R, Krediet RT, Nolph K, eds. Textbook of Peri-

toneal Dialysis. 2nd ed. Dordrecht: Kluwer Academic Publishers, 

2000: 387-417. 



[CrossRef]

8.  Piraino B, Bailie GR, Bernardini J, et al. Peritoneal dialysis-re-

lated infections recommendations: 2005 update. Perit Dial Int. 

2005; 25(2): 107-31.

9.  Doyle PW, Crichton EP, Mathias RG, Werb R. Clinical and micro-

biological evaluation of four culture methods for the diagnosis 

of peritonitis in patients on continuous ambulatory peritoneal 

dialysis. J Clin Microbiol. 1989; 27(6): 1206-9.

10.  Ludlam HA, Price TN, Berry AJ, Phillips I. Laboratory diagnosis 

of peritonitis in patients on continuous ambulatory peritoneal 

dialysis. J Clin Microbiol. 1988; 26(9): 1757-62.

11.  Rubin J, Rogers WA, Taylor HM, et al. Peritonitis during continu-

ous ambulatory peritoneal dialysis. Ann Intern Med. 1980; 92(1): 

7-13. 


[CrossRef]

12.  Kjaeldgaard P, Brahm M, Bremmelgaard A. Continuous ambula-

tory peritoneal dialysis: microbiological diagnosis in peritonitis. 

Acta Pathol Microbiol Immunol Scand B. 1986; 94(5): 369-71. 

[CrossRef]

13.  Rayner BL, Williams DS, Oliver S. Inoculation of peritoneal dialy-

sate fluid into blood culture bottles improves culture rates. S Afr 

Med J. 1993; 83(1): 42-3.

14.   Li PK, Szeto CC, Piraino B, et al. Peritoneal dialysis-related infec-

tions recommendations: 2010 update. Perit Dial Int. 2010; 30(4): 

393-423. 



[CrossRef]

15.  Akman S, Bakkaloglu SA, Ekim M, Sever L, Noyan A, Aksu N. Pe-

ritonitis rates and common microorganisms in continuous am-

bulatory peritoneal dialysis and automated peritoneal dialysis. 



Pediatr Int. 2009; 51(2): 246-9. 

[CrossRef]

16.  Demirtürk N, Demir S, Demirdal T, Ulu S. Sürekli ayaktan periton 

diyalizi uygulanan hastalarda saptanan peritonit ataklarının de-

ğerlendirilmesi. Tıp Araştırmaları Dergisi. 2011; 9(2): 97-100.

17.  Özden M, Gürel A, Sağmak Tartar A, Ulu R, Doğukan A. Periton 

diyalizi yapan olguda dirençli Yersinia enterocolitica peritoniti. 



Türk Nefroloji Diyaliz ve Transplantasyon Dergisi. 2012; 21(3): 

310-2.


18.  Kavanagh D, Prescott GJ, Mactier RA. Peritoneal dialysis-asso-

ciated peritonitis in Scotland (1999-2002). Nephrol Dial Trans-



plant. 2004; 19(10):2584-91. 

[CrossRef]

19.  Baran Aİ. Sürekli Ayaktan Periton Diyalizi Uygulayan Hastalarda 



Gelişen Peritonit Ataklarının ve Risk Faktörlerinin Değerlendiril-

mesi [Uzmanlık Tezi]. Van: Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakülte-

si İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, 

2010.

20.  Kaya M, Altıntepe L, Baysal B, Güney İ, Türk S, Tonbul Z. SAPD 



peritonitinde kültür pozitiflik oranı ve tedavi sonuçları. Türk Nef-

roloji Diyaliz ve Transplantasyon Dergisi. 2005; 14(3): 132-5.

21.  Alışkan HE, Çolakoğlu Ş, Torun D, Timurkaynak F, Arslan H. Sü-

rekli ayaktan periton diyalizi uygulanan hastaların peritonit atak-

larındaki etkenler ve antibiyotik duyarlılık sonuçlarının irdelen-



mesi. Türkiye Klinikleri Nefroloji Dergisi. 2008; 3(2): 51-5.

Sağmak-Tartar et al. Sürekli Ayaktan Periton Diyaliziyle İlişkili Peritonit                  111


Yüklə 87,12 Kb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə