Amea nəsimi adına Dilçilik İnstitutu, Sosiolinqvistika və dil siyasəti şöbəsi



Yüklə 2,8 Kb.

səhifə1/62
tarix13.11.2017
ölçüsü2,8 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   62


AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu, Sosiolinqvistika və dil siyasəti şöbəsi
 
 
___
 
Mayıl B. Əsgərov   
LİNQVO-PSİXOLOJİ VƏHDƏT NƏZƏRİYYƏSİ     
 
Bakı, 2015, s
.
1
 
 
 


AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu, Sosiolinqvistika və dil siyasəti şöbəsi
 
 
___
 
Mayıl B. Əsgərov   
LİNQVO-PSİXOLOJİ VƏHDƏT NƏZƏRİYYƏSİ     
 
Bakı, 2015, s
.
1
 
 
Bu kitabı gözünün nurunu elm nuruna çevirənlərə - 
Azərbaycan alimlərinə ithaf edirəm! 
Əsl insanlara, əsl alimlərə sağlığında dəyər verək!  
 
 
 
 
 
Hörmətlə: 
MAYIL B. ƏSGƏROV 
 
 
 
LİNQVO-PSİXOLOJİ  
VƏHDƏT  
NƏZƏRİYYƏSİ 
 
 
 
 
 
“Elm və təhsil”  
Bakı, 2015 
 


AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu, Sosiolinqvistika və dil siyasəti şöbəsi
 
 
___
 
Mayıl B. Əsgərov   
LİNQVO-PSİXOLOJİ VƏHDƏT NƏZƏRİYYƏSİ     
 
Bakı, 2015, s
.
2
 
 
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Nəsimi adına 
Dilçilik İnstitutunun Elmi Şurasının qərarı ilə çap olunur 
 
Elmi redaktor
filologiya elmlər doktoru,  
professor Q.Ş.Kazımov 
 
Rəyçilər:  filologiya elmlər doktoru, professor H.M.Zərbəliyev 
psixologiya elmlər doktoru, professor R.İ.Əliyev 
filologiya elmlər doktoru, professor B.C.Cəfərova 
 
Korrektorlar:  
fəlsəfə doktoru, dosent G.İ.Hüseynova  
fəlsəfə doktoru G.S.Həsənova 
 
Kompüter operatoru və dezayner
J.M.Əsgərzadə 
 
 
 
 
Mayıl B. Əsgərov. Linqvo-psixoloji vəhdət nəzəriyyəsi.  
Bakı, “Elm və təhsil”, 2015 – 192 səhifə.  
 
Bu tədqiqatda dilçilik və psixologiya elmlərinin qovşağında 
yaranan,  yeni  bir  istiqamətin  əsasını  qoyan  “Linqvo-psixoloji 
vəhdət  nəzəriyyəsi”nin  tam  elmi  şərhi  verilir.  Təqdim  edilən 
nəzəriyyənin tətbiqi ilə bütün səviyyələrdən olan dil vahidləri, 
o  cümlədən,  söz  və  forma,  nitq  və  söyləm  linqvo-psixoloji 
baxımdan  təhlil  edilir.  Dərketmə  və  təfəkkür  proseslərinin  dil 
sistemində,  eləcə  də,  dil  sistemini  əmələ  gətirən  vahidlərin 
dərketmə  və  təfəkkür  proseslərində  əks  olunmasına  əsaslanan 
qarşılıqlı vəhdətin mahiyyəti izah olunur.  
 
4602000000-221  qrifli nəşr 
N098 - 2015 
 
© Mayıl B. Əsgərov, 2015 


AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu, Sosiolinqvistika və dil siyasəti şöbəsi
 
 
___
 
Mayıl B. Əsgərov   
LİNQVO-PSİXOLOJİ VƏHDƏT NƏZƏRİYYƏSİ     
 
Bakı, 2015, s
.
3
 
 
MÜNDƏRİCAT 
 
REDAKTORDAN 

RƏYCİLƏRDƏN 
 
Filologiya elmlər doktoru, professor H.Zərbəliyev 
 
 “İntellekt obrazlari” dəketmə və təfəkkür prosesləri-
nin realizasiya vasitəsi kimi 

Psixologiya elmlər doktoru, professor R.Əliyev 
 
Linqvistika və psixologiyanın qovşağında yaranan 
yeni elmi istiqamət
 
15 
Filologiya elmlər doktoru, professor B.Cəfərova 
 
Dilçilik elmində yeni nəzəriyyə 
21 
GĠRĠġ: Linqvo-psixoloji vəhdət nəzəriyyəsinin adı 
haqqında bir neçə söz 
27 
FƏSĠL 1. Linqvo-psixoloji vəhdət nəzəriyyəsinin 
mahiyyəti 
36 
Gerçəklik elementi 
45 
İntellekt obrazı 
49 
Dərketmə 
56 
Düşünərək dərketmə 
73 
Nəzəriyyənin əsasları 
90 
FƏSĠL 2. Linqvo-psixoloji vəhdət nəzəriyyəsinin dil 
sistemindəki yeri  
95 
Sözün yaranması 
96 
Sözün qavranılması 
113 
Söyləmin yaranması 
123 
Söyləmin qavranılması 
132 
Dil aktiv sistem kimi 
150 
NƏTĠCƏ-REZÜME 
166 
ƏDƏBĠYYAT SĠYAHISI 
184 


AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu, Sosiolinqvistika və dil siyasəti şöbəsi
 
 
___
 
Mayıl B. Əsgərov   
LİNQVO-PSİXOLOJİ VƏHDƏT NƏZƏRİYYƏSİ     
 
Bakı, 2015, s
.
4
 
 
REDAKTORDAN 
 
“Linqvo-psixoloji  vəhdət  nəzəriyyəsi”  adlı  bu  əsər  ilk 
növbədə mövzusunun yeniliyi, problemin aktuallığı ilə diqqəti 
cəlb  edir.  Müəllif  ümumi  dilçiliklə  bağlı  maraqlı  mövzu  üzə-
rində işləmiş, ona yeni elmi-metodoloji baxımdan yanaşmışdır. 
Dil  və  nitq  məsələləri  bütün  tarix  boyu  insanı  düşün-
dürmüşdür. Məsələnin dini dünyagörüşlə bağlı izahı ilə yanaşı, 
həqiqi  elmi  izahı  barədə  də  tarixən  çox  müxtəlif  təmayüllər 
yaranmış,  müxtəlif  elmi  konsepsiyalar  meydana  çıxmışdır. 
İnsan, hər şeydən əvvəl, bioloji və eyni zamanda sosial-psixo-
loji varlıq olduğundan mövzunun tədqiqi ilə bağlı müxtəlif elm 
sahələri  işə  qarışmış,  xüsusilə  psixoloqlar  bu  sahədə  böyük 
fəallıq  göstərmişlər. Dil  öyrənildikcə, dərinə  gedildikcə insanı 
yeni  müəmmalarla  qarşılaşdıran  bir  orqanizmdir.  Odur  ki 
V.Humbolt  kimi  nəhəng  alimlər  dili  ruhi  aləmlə  bağlamışlar. 
Lakin heç şübhəsiz, dil həqiqi bioloji və sosial varlıq olan insa-
nın təfəkkürünün, ümumi inkişafının məhsuludur.  
Fəlsəfə doktoru Mayıl Əsgərov da dilə realist mövqedən 
yanaşmış,  dili  əmələ  gətirən  bütün  vahidlərin,  o  cümlədən  də 
nitqin  yaranması,  qavranılması  məsələlərini  yeni  nəzəriyyə 
əsasında izah etmişdir. 
Əvvəlki psixolinqvistik məktəb və istiqamətlərdən fərqli 
olaraq  M.Əsgərov  sadəcə  nitqin  deyil,  eyni  zamanda  sözün, 
formanın,  ümumiyyətlə  dil  sisteminin  yaranma  və  mənimsə-
nilmə mexanizmini öyrənməyə cəhd edir. Odur ki, təbii olaraq, 
mövcud  problemlə  məşğul  olmuş  alimlərin  fikir  və  mülahizə-
lərini  diqqətlə  araşdırmış,  bu  sahə  ilə  məşğul  olmuş  bihe-
viorizm,  neobiheviorizm,  nitq  fəaliyyəti  nəzəriyyəsi,  konnek-
sionist psixolinqvistika, koqnitiv psixolinqvistika kimi konsep-
siya  və  nəzəriyyələri  təhlil  edərək,  “Linqvo-psixoloji  vəhdət 
nəzəriyyəsi” adlı yeni bir nəzəriyyə  irəli sürmüşdür. 




Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   62


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə