Dalga enerjiSİ Teknolojisi, Ekonomisi, Çevresel Etkisi ve Dünyadaki Durumu



Yüklə 65,83 Kb.

tarix26.09.2017
ölçüsü65,83 Kb.


DALGA ENERJİSİ

Teknolojisi, Ekonomisi, Çevresel Etkisi ve Dünyadaki Durumu

Ümran TEZCAN ÜN

Anadolu Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, İki Eylül Kampüsü, Eskişehir

e-mail:utezcan@anadolu.edu.tr; Tel:0 222 3350580/6400

ÖZET

Bu   çalışmada   dalga   enerjisi   cihazları   tanıtılarak,   bu   teknolojilerden   elde   edilen 



elektriğin   üretim   maliyetleri   1982-2001   yılları   için   karşılaştırılmıştır.   Ayrıca,   enerji 

dönüşüm teknolojilerinin çevresel etkileri, avantajları ve dalga enerjisinin dünyadaki ve 

Türkiye’deki durumu verilmiştir. 

1. GİRİŞ


Archimedes prensibi ve yerçekimi arasında ortaya çıkan büyük güç dalga enerjisidir. 

Dalga enerjisi en çok önerilen yenilenebilir teknolojilerden biridir. Sadece büyük bir 

enerji kaynağı değildir, aynı zamanda bir çok yenilenebilir enerji kaynaklarından daha 

güvenilirdir.  Güneş  ve rüzgar zamanın  %20-30’unda temin  edilebilirken  dalga gücü 

zamanın  %90’ında elde  edilebilir  durumdadır.  Temiz,  ucuz ve doğal  enerji kaynağı 

olan,   doğal   dengeyi   koruyan,   solunabilir   temiz   havayı   sağlayan,   ülke   ekonomisine 

destek olan dalga enerjisi üç yanı denizlerle çevrili ülkemizde yararlanılması gereken 

yenilenebilir enerji kaynaklarından biridir [1]. 

Dalganın gücü genliğinin karesi ve hareket periyodu ile orantılıdır. Uzun periyotlu (~7-

10s), büyük genlikli (~2m) dalgaların metre olarak genişliğinin başına 40-50 kW enerji 

oluşur. Diğer yenilenebilir kaynaklar gibi dalga enerjisi de dünyada düzenli dağılıma 

sahip değildir. Dünyada yüksek dalga gücüne sahip birkaç bölge bulunmaktadır. Her iki 

yarıkürede ~30

o

 ve ~60



o

 enlemler arasında dalga hareketi batı rüzgarlarının hakimiyeti 

ile   yüksektir.   Şekil   1’de   dalga   gücünün   dünyadaki   dağılımı   görülmektedir.   Avrupa 

Ülkelerinin Akdeniz sahillerinde yıllık dalga gücü 4 ile 11 kW/m arasında değişmekte 

ve en yüksek değerler Ege Denizinin güney batı bölgesinde görülmektedir. Avrupa’nın 

toplam dalga enerji kaynağı 320 GW iken Avrupa’nın Akdeniz sahilleri boyunca derin 

su kaynağı yıllık 30 GW mertebesindedir [2]. 

2. DALGA ENERJİSİ ÜRETİM SİSTEMLERİ

Dalga   enerjisi  dönüştürme   teknolojileri  kıyı   boyunca,  kıyıya  yakın   ve  kıyıdan   uzak 

bölgelerde uygulananlar olmak üzere üç grupta toplanmaktadır. Oluşan dalga yüksekliği 

ve   periyodu   o   bölgede   elde   edilecek   dalga   enerjisinin   ana   unsurlarıdır.   Her   dalga 

yüksekliğinden istenilen enerjinin alınabilmesi, dalga enerjisinin önemli avantajlarından 

biridir. Bu nedenle dünyada dalga enerjisi elde etmek için çalışmalar hızla artmıştır.

1



Şekil 1: Dalga gücü seviyesinin dünyada dağılımı (kW/m tepe yüksekliği)[2,3].

2.1. Kıyı Şeridi ( Shoreline) Uygulamaları

Bu   tür   uygulamalarda   enerji   üretim   yapıları   kıyıda   sabitlenmiş   veya   gömülü   halde 

bulunurlar. Bakım ve inşaası diğer uygulamalara göre daha kolaydır. Ayrıca, derin su 

bağlantılarına veya uzun su altı elektrik kablolarına ihtiyaç yoktur. Ancak, daha az güce 

sahip dalga rejimi nedeniyle elde edilen dalga enerjisi daha az olabilmektedir. Bu tür 

uygulamaların   yaygınlaşması   kıyı   şeridi   jeolojisi,   gel-git   seviyesi   ve   kıyı   yapısının 

korunması gibi etkenlerle sınırlanmaktadır.



Salınımlı  Su  Kolonu (OWC:Oscillating   Water   Column):  Bu  yapılar  kısmi   olarak  su 

altında bulunan, su seviyesinin altında denize açılan beton veya çelik, çukur yapılardır. 

Bu sistemlerde su kolonu ve onun üzerinde bir hava kolonu vardır. Dalgaların sisteme 

çarpması, su sütununun yükselip alçalmasına dolayısıyla hava sütununun sıkıştırılması 

veya basıncının düşürülmesine neden olur. Sıkıştırılmış havanın, elektrik jeneratörünü 

çalıştıran Wells türbinine doğru hareketi sağlanır. Bu yolla sistemden enerji elde edilir, 

bu enerji de elektrik üretiminde kullanılır. Şekil 2’de bu tür sistemlere ait bir örnek 

gösterilmektedir   [3,4,5,6,7].   Bu   sistemlerin   dünya   genelinde   birkaç   çeşidi 

geliştirilmiştir.   Bunlar;   Europen   Pilot   Tesisi   [2,4,8,9],   Wavegen   Limpet   [2,4,6,8,9], 

Energetech OWC [4,8,9], Srilanka OWC [9]’dir.



Daralan Kanal Sistemi  (TAPCHAN: Taperated Channel Device):TAPCHAN sistemi 

geleneksel hidroelektrik enerji üretim sisteminin bir adaptasyonudur. Bu sistemler su 

seviyesinin 3-5 m üzerinde duvar yüksekliğine sahip, uçurumun kenarına inşa edilmiş 

hazneyi   besleyen,   gittikçe   daralan   bir   kanaldan   oluşmaktadır   (Şekil   3).   Kanalın 

daralması   dalga   yüksekliğinin   artmasına   neden   olur   ve   yükselen   dalgalar   kanal 

duvarlarından haznenin içine boşalır. Su haznede depolandığı için hareketli dalganın 

kinetik   enerjisi   potansiyel   enerjiye   dönüşür.   Depolanan   su   türbine   verilir.   Çok   az 

hareketli   parçası   olduğundan   düşük   bakım   maliyetine   ve   yüksek   bir   güvenirliliğe 

sahiptir.   Bu   sistemde   ihtiyaç   duyulana   kadar   enerji   depolanabilmektedir.   Ancak 

TAPCHAN sistemleri bütün kıyı kesimleri için uygun değildir [4,5,7,8].



PENDULAR: Pendular, bir tarafı denize açılan dikdörtgen bir kutu şeklindedir (Şekil 4). 

Bu açıklık üzerine sarkaç bir kapak menteşelenmiştir. Kapak dalga hareketiyle ileri-geri 

hareket   etmektedir.   Bu   hareket   jeneratörün   ve   hidrolik   pompanın   çalışması   için 

kullanılır [4,5,8].

2



2.2. Kıyıya Yakın (Near Shore) Uygulamalar

Kıyıya  yakın uygulamalar, 10-25 m su derinliklerinde  gerçekleştirilmektedir. Bu tür 

sistemlerde OWC’nin değişik tasarımları uygulanmıştır.

OSPREY:  Wavegen   tarafından   geliştirilen   OSPREY’in   gücü   (Şekil   5).   1,5   MW’lık 

rüzgar türbininin dahil edilmesiyle 2 MW’a çıkarılmıştır. Bu sistemin ticari gösterimi 

için   üzerinde   oldukça   çok   çalışmalar   yapılmıştır   ve   özellikle   inşa   maliyetinin 

düşürülmesi amacıyla çalışmalar devam etmektedir [2,4,5,6,8].



WOSP   3500:  WOSP   (Rüzgar   ve   Okyanus   Salınım   Enerjisi)   kıyıya   yakın   dalga   ve 

rüzgar   enerji   istasyonun   birleştirilmiş   halidir.   Eklenen   1,5   MW’lık   rüzgar   üretim 

kapasitesi, tesis kapasitesini 3,5 MW’a yükseltir [6]. 

2.3. Kıyıdan Uzak (Offshore ) Uygulamalar

40 m’den daha derin sularda kıyıdan uzak uygulanan cihazlar kullanılmaktadır. Bu tür 

sistemlerde   uzun   elektrik   kablolarına   gereksinim   vardır.   Geliştirilen   çok   çeşitli 

sistemlerden bir kaçı aşağıda anlatılmaktadır. Tanıtılan bu cihazlardan başka kıyıdan 

uzak uygulanan bir çok sistem daha vardır. Bu sistemler: Salter Duck [2,8], Floating 

Wave   Power   Vessel   [2,5,8],   Mighty   Whale   [8],   PS   Frog   [10,11],   Wave   Dragon 

[2,8,12,13], Swedish Housepump [5], DWP Float [5], Point Absorber Wave Energy 

Converter [2,8], SDE [8]’den oluşmaktadır.

McCabe Dalga  Pompası: Bu cihaz, birbirine menteşeli, düzenli bir şekilde sıralanmış 

ve   birbirlerine   bağlı   hareket   eden   3   adet   dikdörtgen   çelik   (4   m   genişliğinde)   duba 

içermektedir (Şekil 6). Ekstra bir kütle eklenmesiyle merkez dubanın ataletinin artması 

sağlanır. Enerji ise merkez duba ile diğer dubalar arasına monte edilen hidrolik tulumba 

vasıtasıyla  menteşe  noktalarındaki  hareketten  sağlanmaktadır.  Örnek bir cihaz 40 m 

uzunluğunda Kilbaha, County Clare ve İrlanda’da kurulmuştur [2,3,4,5,9].



OPT  Dalga   Enerji   Dönüştürücüsü   (WEC):  Amerika’daki   Okyanus   Güç   Teknolojisi 

(OPT)   tarafından   geliştirilen   Dalga   Enerji   Dönüştürücüsü   (WEC),   2-5   m  çaplı   üstü 

kapalı  tabanı  denize açık silindirik bir yapı  içerir (Şekil 7). Yapının tepesi  ile yapı 

içerisinde   yüzen   çelik   yüzücü   arasına   hidrolik   pompa   yerleştirilmiştir.   Yapının 

yüzücüye göre hareketinden elektrik üretilir. Bu sistem Doğu Atlantik’de büyük ölçekte 

test edilmiştir ve ilk ticari yapılar Avustralya ve Pasifik’de kurulmak üzeredir [4,8].



PELAMIS: Bu yapı kısmi olarak su içinde yer alan, menteşeli noktalarla birbirine bağlı 

silindirik bölümlerden oluşan eklemli bir yapıdır (Şekil 8). Dalga ile birleşim noktaları 

hareket   eder   ve   bu   hareketle   hidrolik   pompalar   elektrik   jeneratörlerini   çalıştırır. 

Günümüzde,   375  kW  gücünde,   130  m  uzunluğunda   ve  3,5  m  çapında  bir   sistemin 

geliştirilmesi için çalışmalar devam etmektedir [3,4,8,9,14].

Archimedes Dalga Salınımı:  Bu sistem 10-20 m çapında silindirik, içi hava dolu bir 

yüzücü içermektedir (Şekil 9). Sistemin üzerinden geçen dalga, yüzücü içindeki havanın 

basıncını yükseltir veya düşürür. Böylelikle yüzücünün zemine göre yükselip alçalma 

hareketi enerji üretimine neden olur [2,3,8,9,15].

3



Şekil 2: OWC Sistemi [3,5]

Şekil 4: PENDULAR Sistemi [4,5]

Şekil 3: TAPCHAN Sistemi [5]

Şekil 5: OSPREY Sistemi [4]

4



Şekil 6: McCabe Dalga Pompası [2,5,8,9].

Şekil 8: Pelamis Sistemi [4,8,9].

Şekil 7: OPT WEC Sistemi [4,8].

Şekil 9: Archimedes Dalga Salınım Sistemi [8,9].

5



3. DALGA ENERJİSİNİN EKONOMİSİ

Dünya genelinde, elektrik üretiminde dalga enerjisi potansiyeli 2000 TWh/yıl  olarak 

tahmin edilmektedir. Dünya elektrik tüketiminin %10’nuna karşılık gelen bu değerin 

yatırım   maliyeti   820   milyar   EURO’dur   [2].   Dalga   enerjisi   ekonomisi   henüz   fosil 

yakıtlarla   rekabet   edebilecek   durumda   olmamasına   rağmen,   son   birkaç   yıl   içinde 

maliyetler hızlı bir düşüş göstermiştir. Geçmiş 10 senede kıyı boyu, kıyıya yakın ve 

kıyıdan   uzak   uygulamaların   mali   değişimleri   Şekil   10’da   gösterilmiştir.   Firmalar, 

tasarım esnasında 10 cent/kWh’den daha az, hatta 5 cent/kWh’e düşebilecek maliyetleri 

amaçlamaktadır. Bu maliyet, dalga enerjisi tesislerinin diğer geleneksel güç tesisleriyle 

rekabet edebilir duruma gelmesine olanak sağlamaktadır [1].

Şekil 10: (a) OWC ve (b) kıyıdan uzak uygulamaların geçmiş 10 sene boyunca mali 

değişimleri [16].

Dalga enerjisi dönüşüm sistemlerinden tahmini elektrik üretim maliyetleri Şekil 11’de 

kıyı boyu ve kıyıdan uzak bölgeler için dalga gücüne bağlı olarak verilmiştir. Dalga 

enerjisi  sistemlerinin  elektrik   üretim  maliyetleri   son  yirmi  yılda  önemli   bir  gelişme 

göstererek yaklaşık 0,08 EURO/kWh (%8’lik bir indirim oranında) gibi ortalama bir 

maliyete ulaşmıştır. Dalga enerjisinden elektrik üretimi Avrupa Birliği’ndeki ortalama 

elektrik   maliyetine   kıyasla   (0,04   EUR/kWh)   hala   yüksektir,   ancak   teknolojideki 

gelişmelerle   bu   maliyetin   düşürülebileceği   tahmin   edilmektedir.   Bu   düşüş   geçmişte 

rüzgar, nükleer v.b teknolojilere uygulandığı gibi başlangıçta finans ve piyasa desteği 

ile hız kazanabilir.

Şekil 11: Dalga enerji sistemlerinin elektrik üretim maliyet aralıkları:(a) Kıyı boyu 

uygulamaları ve (b) Kıyıdan uzak uygulamalar için [16].

6



4. DALGA ENERJİSİ VE ÇEVRESEL ETKİLERİ

Dalga enerjisi üretim sistemlerinin çevresel etkileri şu şekilde verilebilir:

 Bu   sistemler   hidrodinamik   çevre   üzerinde   etkili   olabilmektedir.   Özellikle 

sedimentlerin   akış   yollarının   değişmesine   neden   olabilirler.   Dalga   ve   akımlardaki 

değişim yüzeye yakın yaşayan türleri doğrudan etkiler. Bu durum dikkatli yer seçimi 

gerektirmektedir [5].

 Özellikle   kıyı   şeridi   ve   kıyıya   yakın   uygulamalarda   Wells   türbinlerinden 

kaynaklanan   gürültü   kirliliği   söz   konusu   olabilir.   Bu   yüzden   yapılar   ses   geçirmez 

özellikte olmalıdır.

 Kıyıdan   uzak   uygulamalar   denizcilik   için   tehlike   oluşturabilirler.   Ancak,   uygun 

görsel   ve   radar   uyarı   sistemlerinin   enerji   sistemine   yerleştirilmesi   ile   tehlike 

azaltılabilir.

 Kıyı şeridi ve kıyıya yakın uygulamalar estetiksel açıdan olumsuz etki yaratabilir. 

Ayrıca   kıyıya   ve   şebekeye   elektrik   iletim   hatları   da   birtakım   çevresel   ve   estetiksel 

etkiler yaratabilir. 

 Su   yüzeyinin   büyük   bir   kısmının   dalga   enerji   sistemleri   ile   kaplanması   deniz 

yaşamına zarar verirken, aynı zamanda atmosferle teması engellediği için daha büyük 

etkiler de yaratabilir [1].

 Dalga enerji tesisleri, dalgakıran gibi davrandığı için denizi durgunlaştırır. Bu bir 

çok   limanda   istenen   etki   olmasına   rağmen   denizin   üst   tabakasının   karışımını 

yavaşlatması   deniz   yaşamını   ve   balıkçılığı   ters   yönde   etkiler.   Bu  olay  yüzeyin   çok 

altında yaşayan balıkları doğrudan etkilemese de azalan karışımdan dolayı yüzeydeki 

üretim değişir ve otçul popülasyonun yiyecek temini azalır [1]. 

Bu   olumsuz   etkilerin   yanı   sıra   dalga   enerji   sistemleri   bir   çok   çevresel   avantajlara 

sahiptir.

 Temiz ve sonsuz bir yenilenebilir enerji kaynağıdır. Denize bıraktığı hiçbir fiziksel, 

kimyasal  ve organik kirleticisi  yoktur.  Ancak sistemlerin  inşası sırasında bir miktar 

emisyon açığa çıkmaktadır. 

 Dalga enerji sistemleri durgun su oluştururlar ve böylece kano ve dalma gibi su 

sporları yapılabilir.

 Bir   çok   ülkede   denizlerdeki   canlıların   saklanabileceği   ve   üreyebileceği   yerler 

oluşturmak için ekonomik ömrü dolmuş gemiler batırılarak, barınaklar oluşturmaktadır. 

Dalga enerji sistemleri  çeşitli deniz canlıları için yapay bir habitat oluşturur ve deniz 

içinde değişik türdeki canlı popülasyonlarının gelişmesini destekleyebilir.

 Ayrıca, fosil yakıtlara olan bağımlılığı azaltacak yüksek bir potansiyele sahiptir ve 

aynı zamanda çevresel olarak daha zararsızdır.

 Deniz   üzerinde   kurulduğu   için   tarım   alanlarının   korunmasını   sağlar,  ormanların 

kesilmesini önleyerek ekolojik dengeye olumlu yönde katkı sağlar. 

5. DALGA ENERJİSİNİN DÜNYADAKİ DURUMU

Dalga   enerjisi   üzerine   çalışmalar   1970’lerde   petrol   krizinin   üzerine   hız   kazansa   da 

birkaç   başarısız   denemeden   sonra   dalga   enerjisi   üzerine   olan   ilgi   azalmıştır.   Ancak 

teknolojinin ilerlemesi ile ilgi yeniden artmış ve bir çok yeni teknoloji geliştirilmiştir. 

7



Dalga enerjisi üretim sistemleri üzerine 1000’in üzerinde patent alınmıştır ve bir çok 

ticari potansiyeli olan tesis de gösterime girmiştir [1].

Dünyada   ilk   ticari   dalga   enerji   tesisi   Limpet   500,   2000   yılında   İskoçya’nın   Islay 

adasında kurulmuştur ve Kasım 2000’in sonlarından beri de İngiltere’nin şebekesine 

güç sağlamaktadır. Limpet 500 0,5MW kapasiteli ve Wavegen tarafından tasarlanmış 

bir tesistir. Ayrıca İskoçya’nın Edinburgh Okyanus Güç Dağıtım Ltd.Şirketi Islay’da 

küçük(200 evin gücünü karşılayacak), kıyıdan uzak uygulanan dalga enerji sistemi inşa 

etmiştir. İnşaat 2002 yılında bitmiştir. Tesis yılda 2,5 milyon kWh elektrik üretecektir. 

Bu şirket ayrıca İskoçya’nın desteği ile toplam kapasitesi 700 MW olan 900 cihazı 

kurarak 2,5 milyon kWh/yıl’dan fazla üretim yapmayı planlamaktadır [1].

Bir   çok   ülkede   kıyı   boyunda   OWC   gösterim   amaçlı   yapılmıştır.   Çeşitli   yıllarda 

İskoçya’da   (75kW),   Hindistan’da   (150kW),   Japonya’da   (Sakata   Port’da   60kW, 

Sanze’de   40   kW,   Kujukuri-Cho’da   30kW,   Haramachi’de   130kW)   ve   Norveç’de 

(500kW) gösterim amaçlı OWC uygulanmıştır. Avusturalya’da Energetech OWC ve Sri 

Lanka OWC test amaçlı kullanılmaktadır [5].

Çeşitli   ülkelerde   dalga   enerjisi   programları   yürütülmektedir.   Özellikle   Avrupa 

ülkelerinde   bu   programlar   ile   önemli   ilerlemeler   sağlanmıştır.   Bu   programlar 

çerçevesinde   Norveç’te   OWC   ve   Tapchan   1980’lerde   ticari   olarak   kurulmuştur. 

Portekiz’de kıyı boyu OWC uygulaması (500kW) Azores’in Pico adasında yapılmıştır. 

İsveç’te   İsveç   Housepump,   İlgiltere’de   de   OSPREY   OWC   geliştirilmiştir.   Ayrıca 

Avustralya’da,   Hindistan’da,   Japonya’da   ve   Kore’de   de   dalga   enerjisi   programları 

yürütülmektedir.  

Türkiye’de   ise   Marmara   denizi   dışında   açık   deniz   kıyıları   8210   km’yi   bulmasına 

rağmen dalga rasatları ve bunlara ilişkin ölçüm verileri yoktur. Dalga cephesinin gücü, 

Akdeniz   kıyıları   için   ortalama   13   kW/m   olarak   verilmektedir.   Türkiye   dışında 

Akdeniz’de yapılmış ölçümler, bu gücün yıl boyu 8,4-15,5 kW/m arasında değiştiğini 

göstermiştir. İç denizlerde daha da düşebilmektedir. Türkiye kıyılarının beşte birinden 

yararlanılarak sağlanabilecek dalga enerjisi teknik potansiyeli 18,5 milyar kWh  olarak 

kestirilmektedir. Ancak dalga enerjisinin kullanılması, Türkiye’nin gündemine henüz 

girmemiştir [17].

6. SONUÇ

Teknolojinin  ilerlemesi  ile  dalga  enerjisi üzerine  çalışmalar  hızla  artmış,  kıyı  boyu, 

kıyıya yakın ve kıyıdan uzak bölgelerde uygulanan çok çeşitli dalga enerji sistemleri 

geliştirilmiştir. Enerji üretim sistemlerinin 1980’lerde 45-50 c/kWh olan elektrik üretim 

maliyeti 2001 yılında 5-10 c/kWh’a düşmüştür. Geleneksel sistemlere göre hala yüksek 

olan bu maliyetin teknolojik ilerlemelerle daha da düşebileceği tahmin edilmektedir. 

Fosil yakıta olan bağımlılığı azaltacak, temiz, güvenilir ve sonsuz yenilenebilir enerji 

kaynağı   olan   dalga   enerjisinin   üretiminde   yer   seçimine   önem   verilerek   ekosisteme 

olabilecek etkiler en aza indirilebilir. Dünyada çeşitli ülkelerde dalga enerji programları 

yürütülmektedir   ve   bu   programların   desteği   ile   geliştirilen   dalga   enerji   sistemleri 

gösterim   amaçlı   inşa   edilmiştir.   Üç   tarafı   denizlerle   çevrili   ülkemizde   de   ülke 

8



ekonomisine   destek   olacak   potansiyelin   değerlendirilmesi   için   dalga   rasatlarından 

başlanarak, teknik ve ekonomik incelemeler yapılmalıdır. 

7. KAYNAKLAR

1. Pelc, R., Fujita, R.M., “Renewable Energy from the Ocean”, Marine Policy 26, 

pp.471-479, 2002.

2. “Wave Energy Utilization in Europa:Current Status and Perspectives” Produced by 

Centre   for   Renewable   Energy   Sources,   http://www.wave-

energy.net/Library/WaveEnergyBrochure.pdf, 2003.

3. Thorpe,   T.W.,   “Current   Status   and   Developments   in   Wave   Energy”,   Proc.   Of 

Conference on Marine Renewable Energies, pp.103-110, 2001.

4. Thorpe, T.W., “An Overview of Wave Energy Technologies: Status, Performance 

and   Costs”,   Wave   Power:   Moving   Towards   Commercial   Viability,   Broadway 

Hpuse, Westminster, London, 1999.

5. “Wave


 

Energy”,


 

European


 

Commission

 

Web


 

Sayfası, 

http://www.europa.eu.int/comm/energy_transport/atlas/html/wavint.html

6. Wavegen Web Sayfası, http://www.wavegen.co.uk

7. Wave   Energy”,   The   Australian   Greenhouse   Office   Web   Sayfası, 

http://www.greenhouse.gov.au/renewable/technologies/ocean/wave.html

8. Clement, A., McCullen, P., Falcao, A., Fiorentino, A., Gardner, F., Hammarlund, 

K., Lemonis, G., Lewis, T., Nielsen, K., Petroncini, S., Pontes, M.T., Schild, P., 

Sjöström  B.O., Sorensen,  H.C.,  Thorpe,  T.,  “  Wave  Energy  in  Europe:  Current 

Status and Perspectives”, Renewable and Sustainable Energy Reviews 6, pp.405-

431, 2002.

9. Thorpe, T.W., “The Wave Energy Programme in the UK and the European Wave 

Energy Network”, Fourth European Wave Energy Conference, Denmark, 2000.

10. Bracewell, R., “FROG and PS FROG: A Study of Two Reactionless Ocean Wave 

Energy Converters”, PhD Thesis, Lancester University, 228s., 1990.

11. French, M.J., Bracewell, R., “PS FROG: A Point-Absorber Wave Energy Converter 

Working

 

in



 

a

 



Pitch/Surge

 

Mode”,



 

http://www-

edc.eng.cam.ac.uk/~rhb24/ieeopt87.pdf

12. Soerensen, H.C., Hansen, R., Madsen; E.F., Panhauser, W., Mackie, G., Hansen, 

H.H.,   Frigaard,   P.,   Hald,   T.,   Knapp,   W.,   Keller,   J.,   Holmen,   E.,   Holmes,   B., 

Thomas, G., Rasmussen, P., Krogsgaard, J., “The Wave Dragon- Now Ready for 

Test in Real Sea”, http://www.wave-energy.net/Library/WaveDragon_dec_2000.pdf

13. Wave Dragon ApS Web Sayfası, http://www.wavedragon.net

14. Ocean Power Delivery LTD. Web Sayfası, http://www.oceanpd.com

15. Archimedes Wave Swing Web Sayfası, http://www.waveswing.com

16. Boud,   R.,   “Economics   and   Financing”,   European   Thematic   Network   on   Wave 

Energy, Brighton, 2002.

17. Eral, M. (Genel Koordinatör), “Tübitak-TTGV Bilim-Teknoloji-Sanayi Tartışmaları 

Platformu, Enerji Teknolojileri Politikası Çalışma Grubu Raporu”, Ankara, 1998.



9



Dostları ilə paylaş:


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə