8–sinf uchun fizikadan tayyorlagan taqdimoti Mavzu: Zanjirning bir qismi uchun Om qonuni



Yüklə 1,12 Mb.
tarix28.03.2022
ölçüsü1,12 Mb.
#84814
dars ishlanma silayt Dostonjon
11-SINF Astronomiya, 6- varyant badmington, дарс ишланма
  • Darsning maqsadi:
  • Zanjirning bir qismida tok kuchi, kuchlanish va qarshilik orasidagi bo’g’lanishni o’rganish.
  • Toshkent viloyati Chirchiq shahar xalq ta’limi bo`limiga qarashli 4-sonli umumiy o`rta ta’lim maktabini fizika fani o`qituvchisi Sayfulloyev Dostonning

Zanjirning bir qismida elektr zanjirini tavsiflovchi asosiy kattaliklar.

  • Nomlanishi
  • Nimani tavsiflaydi?
  • Belgisi
  • O’lchov birligi
  • Kuchlanish
  • Tok kuchi
  • Qarshilik
  • U
  • volt
  • [V]
  • O’tkazgichning o’zini tavsiflaydi
  • R
  • I
  • amper
  • [А]
  • omega
  • [Ω]

Birinchi guruhga savol: Qarshilik o’zgarmas bo’lganda zanjirdagi tok kuchi kuchlanishga qanday bog’liq?

  • U, V
  • I, A
  • R, Ω
  • const
  • const
  • const
  • 1. Rasmdagi sxemani yig’ing.
  • 2. Reostat yordamida zanjirdagi tok kuchini o’zgartiring, mos kuchlanishni yozib oling.
  • 3. Tok kuchining kuchlanishga bog’liqlik grafigini chizing.

Ikkinchi guruhga savol: Zanjirdagi kuchlanish o’zgarmaganda tok kuchi qarshilikka qanday bog’liq?

  • U, V
  • I, A
  • R, Ω
  • const
  • const
  • const
  • 1. Rasmda tasvirlangan sxemani yig’ing.
  • 2. Zanjir qismidagi qarshilikni o’zgartiring, mos tok kuchini yozib oling.
  • 3. Tok kuchining qarshilikka bog’liqlik grafigini chizing.

Xulosa:

  • Birinchi guruh
  • R = const, I~ U
  • Ikkinchi guruh –
  • U = const, I ~ 1/R.

Endi yozishimiz mumkin:

Bu natija zanjirning bir qismi uchun Om qonuni deyiladi

  • Zanjirning bir qismidagi tok kuchi qism uchlaridagi kuchlanishga to’g’ri proporsional, uning qarshiligiga teskari proporsional

Eslab qolish qulay!

  • U
  • I
  • R

Georg Ohm (1787-1854)

  • 1787 yil 16 martda chilangar oilasida tug’ilgan. Oila qiyinchilik bilan kun ko’rsada, bolalarning o’qishiga katta e’tibor qaratdi, Georg avval gimnaziyada, keyin universitetda o’qidi. Shvetsariyadagi xususiy maktablardan birida matematikadan dars berdi. Fizikaga keyinroq qiziqib qolda. U o’zining ilmiy faoliyatini asbiblarni ta’mirlash va ilmiy adabiyotlarni o’qib-o’rganishdan boshladi. Birinchi galvanik elementning yasalishi fiziklar oldiga yangi tadqiqotlarni amalga oshirish imkoniyatini ochib berdi. Om elektr zanjiri haqidagi muhim nazariyani ochish qadamini qo’ydi. 1825 yilda u ilmiy olamga o’z mehnatlarining hosilini “Metallarda elektr toki haqida oldindan xabar qilingan qonun” deb nomlangan maqolasi orqali namoyish qildi. Biz hozir bu qonunni uning nomi bilan ataymiz.

Masalani yechamiz

  • Rasmda ikki A va B o’tkazgich uchuntok kuchining kuchlanishga bog’liqlik grafigi chizilgan. Bu o’tkazgichlardan qaysi birining qarshiligi katta?

Uyga vazifa:

  • § 16
  • 8(2,4,6)-mashq
  • Berilgan
  • Formula
  • Yecilishi
  • Javobi
  • U=4.5V
  • I=0.3A
  • R-?
  • Berilgan
  • Formula
  • Yecilishi
  • Javobi
  • R = 110Ω
  • I = 2 A
  • U - ?
  • U=R*I
  • U=110Ω*2A=220V
  • U=220V

Yüklə 1,12 Mb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə