ovin deb nomlangan maxsus xonalarda quritishgan. Donni qo' 1 tegir-
monlari, shamol yoki suv tegirmonlarida un qilganlar.
Dehqonchilikning eng muhim yo‘nalishi: donli ekinlar - arpa, suli
(shimolda), bug‘doy (janubda), qo‘noq, grechixa, no‘xat va h.k.lar
bo‘lgan. Texnik ekinlardan zig‘irpoya, kanop ekishib, ulardan olingan
toladan mato to‘qishgan.
Sabzavotlardan piyoz, karam, turp, dukkak-
lilar va boshqalar yetishtirilgan. Xo‘jalikning yordamchi sohalariga
baliqchilik, ovchilik, tennachilik, asal to‘plash (yovvoyi asalarilar
asalini olish), qo‘ziqorin, o‘rmon mevalari terish kirgan.
Chorvachilik ham xo‘jalikda o‘z o‘rniga ega bo‘lgan. Yirik shoxli
mol omochga, plugga qo‘shilishidan tashqari go‘sht,
sut mahsulot-
lari manbayi bo‘lgan. Cho‘chqa boqish Rossiyaning deyarli barcha
hududlarida keng tarqalgan.
XIX asrdan qishloq xo‘jaligidagi sezilarli o'zgarishlar boshlan-
gan. Yangi ekinlar joriy qilinib, avvaldan ekilganlari maydonlari ken-
gaygan.
Kartoshka, qandlavlagi, kungaboqar,
mamlakat janubida ta-
maki, uzum, tarvuz yetishtirish kengayadi. Ingichka junli qo'y boqish
faol rivojlana boshlaydi. Shunga qaramasdan Rossiyada ocharchilik
tez-tez takrorlanib turgan.
Shaharlar aholisi 70% ga ko‘payganiga qaramay mamlakat aholi-
sining atigi 10% shaharlarda yashagan. Faqat. XX asrning 50-yillari-
da Rossiyada shahar aholisi qishloqnikidan yuqori foizni tashkil eta
boshladi.
Hunarmandchilik va sanoat.
Ishlab chiqarish kuchlarining taraq-
qiyoti, qishloq jamoalarida mehnat taqsimoti,
asrlar davomida turli
hunarmandchilik sohalarining mustaqil yo‘nalishlarga: kulolehilik,
temirchilik, toshkesarlik va boshqalarga boiinishiga olib keladi.
Rossiyada kreposmoylik bekor qilinganidan so‘ng kapitalistik
taraqqiyotgayo‘l ochilib, yirik industrial rayonlar: M.arkaziy (Moskva
atrofida), Shimoliy-G‘arbiy (Peterburg atrofida), Ural va h.k.lar shak-
llanadi. Temiryo‘llar quriladi.
Metallurgiya, to‘qimachilik va boshqa
sanoat turlari rivojlanadi. Butjuaziya va ishchilar sinflari soni o‘sadi.
Yirik sanoat bilan birgalikda mayda ishlab chiqarish (teri-ko‘nehilik,
332
sopol, temirchilik va boshqalarda) yuz-minglab mayda hunarmand-
lar faoliyat yuritganlar. Millionlab shahar va qishloq aholisi hunar-
mandchilikni dehqonchilik bilan qo‘shib olib borishgan.
Rossiyada
dehqonlaming qishloq xo‘jalik ishlari tugagach kuz-qish fasllarida
shaharlarga ketib ishlashlari ham keng tus olgan.
Dostları ilə paylaş: