Yüz / Boyun 5



Yüklə 445 b.
tarix21.06.2018
ölçüsü445 b.





Yüz / Boyun % 5

  • Yüz / Boyun % 5

  • Kafa / Beyin % 60

  • Toraks % 60

  • Omurga % 15-30

  • Abdomen % 25

  • Ekstremiteler % 40



1. ilk saniyeler-dakikalar (%20-30)

  • 1. ilk saniyeler-dakikalar (%20-30)

  • 2. ilk dakikalar-saatler (%50) (‘Golden hour’)

    • Nedenleri:
      • Havayolu tıkanmaları (subtotal) [A]
      • Subdural veya epidural hematom [AB]
      • Hemo- veya pnömotoraks [BC]
      • Karaciğer veya dalak rüptürü [C]
      • Pelvik ve diğer kırıklarda kan kaybı [C]
  • 3. geç ölümler: YB; sepsis, MOF (%20-30)



Hızlı primer bakı (ABCDE)

  • Hızlı primer bakı (ABCDE)

  • Resüsitasyon işlemleri

  • İkincil bakı ve ileri tedaviler (tepeden tırnağa)

  • İncelemeler (afette minimal)

  • Hastanın acil cerrahi ya da daha ileri ve özel bakım için başka bir merkeze sevki

  • Kesin tedaviler, operasyonlar, YB ve rehabilitasyon



A – Airway: Hava yolu (ve servikal koruma)

  • A – Airway: Hava yolu (ve servikal koruma)

  • B – Breathing: Solunum

  • C – Circulation: Dolaşım (kanama kontrolü)

  • D – Disability: Kısa nörolojik muayene

  • E – Exposure: Hastanın Soyulması / Çevre’nin kontrolü





Hava yolunu değerlendir (bak dinle hisset)

  • Hava yolunu değerlendir (bak dinle hisset)

      • Gerekirse havayolu açma manevrası yap


Erken servikal yaralanma önlemleri

  • Erken servikal yaralanma önlemleri

      • Boyun yaralanma olasılığı varsa boynu immobilize et
      • Sert boyunluk
      • Başın iki tarafına bloklar; alından bandajla


  • Hava yolu açık

  • Solunum yetersiz ise destekle

  • Hayati tehlike yaratan toraks yaralanmalarının olup olmadığını kontrol et

    • Tansiyon pnömotoraks
    • Açık toraks travması
    • Kardiyak tamponad
    • Flail chest
    • Masif hemotoraks


İnspeksiyon

  • İnspeksiyon

  • Solunum hızı

  • Soluma eforu

  • Simetri

  • Yaralar, izler

  • Palpasyon

  • Hassas noktalar, eşit ekspansiyon



Eğer yetersiz hava yolu varsa

  • Eğer yetersiz hava yolu varsa

    • Hava yolu açma manevrası
    • Oral-nazal airway
  • Yine yetersiz solunum varsa

    • BVM ile ventilasyon sağla
    • BVM yetersiz veya başarısızsa endotrakeal entübasyon yap


Hava yolu yönetiminde temel beceridir

  • Hava yolu yönetiminde temel beceridir

  • Zor olabilir

  • Kardiyak arrest durumunda, travmada akciğer mekanikleri değişir

  • Regurjitasyon ve aspirasyon riski yüksek

  • Acil ekiplerinin BVMV becerilerinin çok iyi olması için, düzenli uygulama yapmaları gereklidir



Temel hava yolu yönetimi eğitimi almış kişilerin BVMV başarıları %43-51

  • Temel hava yolu yönetimi eğitimi almış kişilerin BVMV başarıları %43-51

  • Anestezist gelene kadar %50 başarısız BVMV

  • BVMV ile aspirasyon sıklığı %12, laringeal maske ile %3



  • Havayolu obstrüksiyonu

  • Hipoventilasyon, hipoksi (SpO2<%90, SS <19 veya > 29)

  • Hava yollarında yaralanma, ödem

  • Bilinç bozukluğu (GKS 8)

  • Ciddi hemorajik şok, ağır yaralanmalar (toraks, kafa, batın)

  • İnhalasyon yoluyla olan yaralanmalar

  • Hava yolu koruyucu reflekslerinin olmaması (aspirasyon riski)

  • Hava yolu ile transport

  • Kardiyak arrest



Değişen bilinç durumu

  • Değişen bilinç durumu

      • Kafa travması
      • Alkol ve ilaç etkisi
  • Fasiyal kırıklar

  • Künt boyun travması

  • Yanıklar/ duman inhalasyonu

  • Konjenital havayolu darlıkları



Ajitasyon, huzursuzluk, siyanoz ve hipoksi

  • Ajitasyon, huzursuzluk, siyanoz ve hipoksi

  • Küntlük ve hiperkarbi

  • Yardımcı solunum kasların kullanımı

  • Gürültülü, hırıltılı solunum sesi (Stridor)

  • Treakeanın orta hatta olmadığının görülmesi



Paramedik

  • Paramedik

  • Hemşire

  • Doktor

  • Uzman Doktor







Endotrakeal entübasyon

  • Endotrakeal entübasyon

  • Başarı ?

  • Başarısızlık ?

    • Yanlış yerleşim
    • Hava yolu travması
    • Hipoksi
    • Bradikardi






Entübasyonu en deneyimli kişi yapar

  • Entübasyonu en deneyimli kişi yapar

  • Entübasyon denemesi 30 saniyeden fazla sürmemelidir

  • Entübasyon için yeterince deneyim yoksa, sadece BVM ile solutma tercih edilmelidir hatalı entübasyondan daha iyidir



Tüm malzemelerin kontrolü

  • Tüm malzemelerin kontrolü

  • Yeterli kas gevşemesi

  • Uygun baş boyun pozisyonu

  • Optimal eksternal laringeal manevralar (BURP, Sellick??)

  • Alternatif havayolu araçları temini



Steteskop ile 5 nokta oskültasyonu

  • Steteskop ile 5 nokta oskültasyonu

    • Bilateral solunum sesleri ve mide havası
  • CO2 monitörizasyonu en güvenilir gösterge

  • Kord vokallerden tüpün geçtiğini görmek

  • Satürasyonun yükselmesi

  • Akciğer grafisi



Avantajları

  • Avantajları

  • Nöromusküler paralizi sağlar

  • Sedasyon sağlar

  • Hemodinamik stabiliteyi devam ettirir

  • İntrakranial hipertansiyonu önler

  • Kusmayı önler





BVM ile oksijenasyon ve ventilasyon etkin ise;

  • BVM ile oksijenasyon ve ventilasyon etkin ise;

    • Entübasyon 3 kez denenebilir.
    • Üçüncü denemeden sonra alternatif hava yolu açma yöntemleri denenmelidir.
  • BVM ile oksijenasyon ve ventilasyon etkin değilse;

    • Alternatif hava yolu açma yöntemlerine geçilmelidir


Azalmış mandibular alan

  • Azalmış mandibular alan

  • Baş ekstansiyonunda kısıtlılık

  • Anteroposterior dil kalınlığında artış

  • Ağız açılmasında kısıtlılık

  • İnspiratuvar stridor

  • Retrognati

  • Kesici dişlerin öne doğru çıkıntılı olması

  • Kısa boyun

  • Morbid obezite



  • Travma

    • Dil, dudak, diş, farenks, trakea, vokal kord
  • Özofagus veya ana bronş entübasyonu

  • Ödem

  • Kanama

  • Özofageal veya trakeal perforasyon

  • Pnömotoraks

  • Gastrik regürjitasyon

  • Aspirasyon



Ameliyathanede görülenden daha sıktır (3 katı, %6-12,5)

  • Ameliyathanede görülenden daha sıktır (3 katı, %6-12,5)

  • Ameliyathanede geçerli olan algoritimler hastane öncesi acil durumlar için uygun olmayabilir

    • Hastane öncesi hava yolu açan kişiler paramedik veya acil hekimleridir, anestezist değildir
    • Daha deneyimli kişiden yardım istenemez
    • Hastayı tekrar uyandırmak mümkün değil
    • Desatürasyon ve pulmoner aspirasyon riski yüksek




  • Laringeal Tüp

  • LMA ve ILMA

  • Kombitüp



  • 1981 - Dr. Archie Brain, Royal London Hospital

  • Başlangıçta alternatif hava yolu aracı olarak geliştirilmiştir















Deneyimsiz uygulayıcılar

  • Deneyimsiz uygulayıcılar

  • 30 hasta

  • İlk denemede %90 başarı

  • İkincide %100

  • Yerleştirme süresi 10-30 sn

  • Mide sondası %100 başarılı

  • Hastane öncesi uygulama için önerilmekte





















Cerrahi krikotirotomi < 8 - 10 yaş olan çocuklarda önerilmemektedir.

  • Cerrahi krikotirotomi < 8 - 10 yaş olan çocuklarda önerilmemektedir.

  • Gerekiyorsa iğne krikotirotomi tercih edilmelidir.

  • < 5 yaş

    • İğne krikotirotomi, balon ile ventilasyon
  • 5-10 yaş

    • İğne krikotirotomi, balon ile ventilasyon
    • Oksijen satürasyonu yetersiz ise transtrakeal jet ventilasyon
  • > 10 yaş (> 12 yaş erişkine benzer)

    • Uygulayıcıya bağlı
    • İğne krikotirotomi ile transtrakeal jet ventilasyon veya cerrahi krikotirotomi




Diğer yollarla ventile edilemeyen çocuklarda/erişkinlerde uygulanır.

  • Diğer yollarla ventile edilemeyen çocuklarda/erişkinlerde uygulanır.

  • Deneyimler azdır.

















Neden?

  • Neden?

    • Transport neden gerekli? Yarar/Zarar? Transport sonrası tedavi değişecek mi? Sonuç için önemli mi? Yatak başında yapılabilir mi?
  • Kim?

    • Hasta kim? (Hastanın mevcut tedavi gereksinimleri neler)
    • Hastaya kim eşlik etmeli?
    • Hastadan uzak kalınacak mı?
  • Nasıl?

    • Nasil bir ekipman ile eşlik gerekir? Nasıl bir monitörizasyon gerekir? Nasıl bir tedavi /resusitasyon sürdürülecek?
    • ABC için gerekli araç gereçler organize edilmelidir.
  • Ne zaman?

    • Transport ne zaman gerçekleşecek? Optimal zamanlama için işbirliği. Gidilecek yerde bekleme olmaması.
  • Nereye?

    • Optimal hasta güvenliği için gidilecek yere hangi yoldan gidilmelidir? Hangi koridordan, hangi asansörle?
    • Gidilecek yer için özel önlemler gerekli mi? Örn. Manyetik rezonans görüntüleme


Şok tedavisi sürdürülerek

  • Şok tedavisi sürdürülerek

  • Monitörize izlenerek

  • Solutularak

  • Belgeleyerek (kayıt tutarak)

  • Psikolojik destek uygulayarak (hasta strestedir, korkar)



Hava yolu

  • Hava yolu

    • Oral/nazal airway’ler, kol bağları, sedasyon, intübasyon araç gereçleri, aspirasyon araç gereçleri
  • Solunum

    • Pulse oksimetre, oksijen uygulama araç gereçleri, BVM, oksijen tüpü, ventilatör
  • Dolaşım

    • Kardiyak monitör (peys ve defibralasyon yapılabilen), KB ölçümü, damar yolu araç gereçleri, sıvılar, resusitasyon ilaçları, ısı probu


ETE altın standarttır – bunu unutmamak gerekir.

  • ETE altın standarttır – bunu unutmamak gerekir.

  • En az bir supraglottik hava yolu aracını iyi kullanabiliyor olmak önemlidir.

  • Okumak, izlemek önemli olsa da uygulamak ve tekrar tekrar uygulamak en önemli öğrenme şeklidir.





Dostları ilə paylaş:


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə