Buzlaq və aysberq, hər ikisi də böyük buz kütləsidir, amma onlar yerləşməsinə əsasən bir



Yüklə 18,62 Kb.

tarix23.01.2018
ölçüsü18,62 Kb.


 

 



Giriş 

Buzlaq  və  aysberq,  hər  ikisi  də  böyük  buz 

kütləsidir,  amma  onlar  yerləşməsinə  əsasən  bir-

birindən  fərqlənirlər.  Buzlaqlara  quruda  təsadüf 

edilir,  aysberqlərə  isə  -  suyun  altında,  okeanlarda. 

Onların əmələ gəlməsi çox maraqlı bir prosesdir və 

bunun  üçün  uzun  müddət  lazım  gəlir.  Buzlaq  eləcə 

də  şirin  suyun  ən  böyük  ehtiyatı  hesab  edilir. 




 

Buzlaq faydalı  yataq  suları ilə zəngin olur, onlarda 



duzun  miqdarı  minimal  olur.  Bu  cür  sular  içməli 

sulardır. 

Aysberqlər  də  çoxlu  miqdarda  şirin  sulardan 

ibarətdirlər. 

Onlar 

buzlağın 



parçalanmış 

hissələridir, hansılar sonra suda üzürlər. 

  

Buzlaqların yaranması 

Buzlağın  yaranmasına  çoxlu  vaxt  və  çox  aşağı 

temperatur  lazımdır.  Axı  buzlaq  birlikdə  yığılmış 

qardır.  Çox  uzun  müddət  qar  yağmalıdır    və 

temperatur  çox  aşağı  olmalıdır  ki,  buzlaqlar 

yaransınlar.  Yavaş-yavaş,  zamanla  bu  buzlaqlar 

əriyirlər.  Amma  onlar  temperaturu  saxlaya  da 

bilirlər.  Buzlağa  günəş  şüaları  düşəndə,  qızmağa 

başlayır,  amma  eyni  zamanda  günəş  şüalarının 

90%-ini  əks  etdirib  geri  qaytarır.  Qalan  10%-i  isə 

onu  yavaş-yavaş  isidir  və  bundan  sonra  da  şirin 



 

sular  yaranırlar.  Günəş  şüalarının  əks  etdirilməsi 



buzlaq  üçün  müdafiə  alətidir  və  onun  üçün 

tamamilə yox olmaq təhlükəsi yoxdur. 

 

Aysberqin yaranması 

Aysberq  buzlağın  bir  hissəsidir.  Aysberq 

buzlaqdan  parçalanır  və  sonra  özü  üçün  suda  üzür. 

Daha çox  aysberqlərə  Antarktida  və Qrenlandiyada 

təsadüf  edilir.  Ən  böyük  aysberqlər  Antarktidanın 

yanında üzürlər. 




 

 



Aysberqlər əsasən ağ rəngdə olurlar, amma çox 

nadir  halda  göy  və  yaşıl  aysberqlər  də  olurlar.  Nə 

üçün  aysberqin  belə  fərqli  rəngləri  var?  Hələ  ki, 

məlum deyil və alimlər onu araşdırmamışlar. 

Dediyimiz kimi, aysberqlər okeanda üzürlər. Bu 

ona  görə  baş  verir  ki,  onlar  yavaş-yavaş  əriyirlər. 

Amma 

uzun 


müddət  bir  yerdə  duran 

və 



 

tərpənməyən  aysberqlər  də  mövcuddur.  Belə  bir 



aysberq  buzlaq  adası  adlanır.  Məsələn,  belə  bir 

buzlaq  adası  Antarktidada  var  və  onun  adı 

Pobedadır. Temperatur artdıqca bu ada  əriməyə  və 

tərpənməyə başlayacaqdır. 

Buzlaq  və  aysberq  də  eyni  maddələrdən 

ibarətdir  və  hər  ikisi  insanlar  üçün  faydalıdır. 

Amma  eyni zamanda aysberq qorxuludur da. Əgər 



 

suda  üzən  gəmi  onunla  toqquşarsa,  gəmi  məhv 



olacaqdır.  Aysberqin  yalnız  az  hissəsi  suyun 

səthində  görünür,  böyük  hissəsi  isə  suyun  altında 

qalır.  Gəmidə  ola  bilsin  ki,  onu  görməsinlər  və 

onunla  toqquşsunlar.  Bunun  üçün  də  aysberqlər 

olan yerdə gəmilər üçün hərəkət təhlükəlidir. 

   


   

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 



 

 



 

Son söz 

Əlbəttə  ki,  bütün  insanların  imkanı  yoxdur  ki, 

gerçəklikdə  buzlağı  və  ya  aysberqi  görsünlər. 

Məsələn,  mən  də  heç  bir  aysberqi  görməmişəm, 

hərçənd  çox  maraqlanıram.    Asysberqlər  və 

buzlaqlar  haqqında  çoxlu  sənədli  və  bədii  filmlər 

çəkilmişdir.  Onlar  baş  verən  faktları,  onlar 

haqqında  alimlərin  tədqiqatlarını  və  sairəni  çox 




 

maraqla  ötürürlər.  Siz  bu  yolla  bu  təbii  hadisələr 



haqqında daha çox məlumat əldə edə bilərsiniz. 

 

 



: storage -> uploads -> books bylevels
books bylevels -> Maykl Cordan dünyada məşhur basketbolçu və
books bylevels -> This product is made possible through the generous support of
books bylevels -> This product is made possible through the generous support of the All
books bylevels -> This product is made possible through the generous support of
books bylevels -> This product is made possible through the generous support of
books bylevels -> This product is made possible through the generous support of
books bylevels -> This product is made possible through the generous support of
books bylevels -> Mətnlər üzrə işləyirdilər: Şalva Tabatadze, Natiya Qorqadze, Elene Cacanidze, İrine Şubitidze, Tamar Antadze, Maya İnasaridze. Redaktor
books bylevels -> This product is made possible through the generous support of
books bylevels -> This product is made possible through the generous support of


Dostları ilə paylaş:


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə