|
![](/i/favi32.png) «iqtisodiyot» kafedrasiNazorat soni pasaygan sari korrelyasiya koeffitsientining ishonarliligi pasayadi
|
səhifə | 7/8 | tarix | 05.04.2023 | ölçüsü | 84,5 Kb. | | #104206 |
| Meyliqulov Abbos 2Nazorat soni pasaygan sari korrelyasiya koeffitsientining ishonarliligi pasayadi.
Korrelyasiya koeffitsientining kvadrati determinatsiya koeffitsienti deb ataladi va nazariy moxiyati o‘zgaruvchining xaqiqiy moxiyatiga mos kelishini ko‘rsatadi.
Ko‘plik korrelyasiya koeffitsienti (R) bo‘yicha argument va funksiya omillari o‘rtasidagi bogliqlik muxokama qilinadi.
Prognozlashda ekstropolyatsiya usuli o’rganiladigan ob’ektning rivojlanishiga taalluqli bo’lgan omillarning doiraviylik, o’zgarmaslik shartiga asoslangan bo’lib, ob’ektning o’tmishdagi va shunga asoslanib kelajakdagi rivojlanish qonuniyatlarini o’rganadi.
Prognozlashda ekstropolyatsiya usuli o’rganiladigan ob’ektning rivojlanishiga taalluqli bo’lgan omillarning doiraviylik, o’zgarmaslik shartiga asoslangan bo’lib, ob’ektning o’tmishdagi va shunga asoslanib kelajakdagi rivojlanish qonuniyatlarini o’rganadi.
Dinamik qatorlarning o’zgarish darajalariga qarab ekstrapolyatsiya oddiy va murakkab bo’lishi mumkin. Prognozlashning oddiy ekstrapolyatsiya usuli tenglamalarining absolyut qiymatlari, qatorlarning o’rta qiymatlari o’rtacha absolyut o’sish va o’sishning o’rtacha tezligi nisbatan o’zgarmas qiymatlarga ega degan xulosaga asoslangan. Prognozning murakkab ekstropolyatsiya usuli, trendni ifodolovchi statistik formulalarni qo’llashga asoslangan bo’lib ikki turga: moslashgan va analitik turlarga bo’linadi. Qisqa muddatga prognozlash keng qo’llaniladigan prognozlash usuli ekstrapolyatsiya usulidir. Ekstrapolyatsiya usuli prognozlashni odatda bir o’lchamli vaqtlar qatori asosida amalga oshiradi. Ma’lumki bir o’lchamli vaqt qatorlarini modellash usullari iqtisodiy ko’rsatkichlarning dinamik qatorlarga asoslangan bo’lib quyidagi to’rt tarkibiy qismlardan tashkil topgan.
Iqtisodiy-ijimoiy jarayonlarni modellashning keng tarqalgan usuli vaqt qatorlarni tekislash usulidir. Tekislashgan har xil usullari mavjud bo’lib ularning eng asosiylari qatorlarning amaldagi qiymatlarini hisoblab topilganlari bilan almashtirishdir.
Prognoz iqtisodiy rivojlanish variantlarini avvalgi rivojlanish omillari va yo’nalishlari prognoz qilinish davrida ham saqlanib qoladi degan gipoteza kelib chiqib aniqlaydi. Bunday gipoteza qilishga iqtisodiy holat va jarayonlarning yetarlicha inertligi sabab bo’ladi.
Dinamik qatorlarning ekstropolyatsiyasi asosida prognoz qilish har kanday statistik prognozlashlar singari erishilishi lozim bo’lgan aniq maqsadga yo’naltirilgan yoki intervalli bo’lishi mumkin.
Dostları ilə paylaş: |
|
|