Nəsr əsərləri


TOĞRULUN DÜNYASINA SƏYAHƏT



Yüklə 2,65 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə9/52
tarix31.12.2021
ölçüsü2,65 Mb.
#82321
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   52
eli-kerim-2

 

TOĞRULUN DÜNYASINA SƏYAHƏT 

 

(Azərbaycan Lenin Komsomolu 

mükafatı laureatları) 

 

Bir dünya insana azlıq edir. Yeknəsəqlik çox zaman ada-

mı  yorur, adiləşdirir. Buna görə də başqa dünyalara (şeirə, ro-

mana, simfoniyaya, peyzaja) daxil olmaq istəyirsən. 

Sənətkarın  böyklüyü  də  dünyada  dünya  yarada  bilməsi-

dir. Onun bədii vasitələrinin—rəngin, işığın— gözə, ürəyə sədd 

olmamasındadır. Əsl rəssamın əsərini kağızda yox, bolluca saf 



                                                                                      

Seçilmiş əsərləri 

 

 

27



havada  görürsən.  Bütün  varlığınla  bu  aləmə  girirsən.  «Qoca-

man çinar»dan başlayaq. 

Çinar  elə  bil  canlıdır,  oturub  gölgəsində  sərinləşmək, 

yaşıl qanadları üzərində əl gəzdirmək də olar. Mən onun qıvrı-

lan, açılan  əyilən, ucalan  budaqlarının  hərəkətini  görürəm. Çi-

nar yaşayır. Çox canlı, güclü və temperamentlidir. 

Zaqatalanın  dumanlı  bir  romantikaya  bürünmüş  yoluna 

bax.  Ürəyi  yerindən  oynadan  bu  romantikaya  qapılıb,  zövqün 

möhlətini artırmaq üçün tələsmədən, yolun qurtaracağında səni 

faciə  gözləyirmiş  kimi,  yavaş-yavaş  addımla.  Saf  havadan 

sinənə bollu ehtiyat yığ. 

Sonra  sənətin  müqəddəs  pillələrindən  enib,  həyata  düş: 

həyatdakı  ilə  Toğrulun  yaratdıqlarını  müqayisə  elə,  iki  həyatı, 

iki aləmi tutuşdur. Hansı gözəldir? 

İkisi də—həyat da, bədii həqiqət də! 

İçəri  şəhəri,  Bakını  seyr  elə,  sonra  Toğrulun  «Bakı»sına 

gir.  Doyunca,  yorulunca  ayaqdan  düşüncə  gəz.  Yerindən  tər-

pənmədən,  xəyalın  qanadları  üzərində  gəz.  Peşman  olmazsan. 

Təzədən həyata qayıt, həyatdakı Bakı sənə daha əziz, daha gö-

zəl görünəcək,  hiss edəcəksən ki, gözlərin, qəlbin ona Toğrul-

dan  nələrsə  əlavə  etmişdir.  Qidasını  həyat  həqiqətindən  almış 

bədii həqiqət öz mənbəyinə də gözəllik gətirmişdir. 

Toğrulun  təkcə  peyzajları  yox,  natürmortları  da,  portret-

ləri də belədir. Onun natürmortları o qədər qabarıqdır ki, hava 

ilə, işıq ilə elə canlandırılıb ki, uşaq baxsa əl uzadar, ürəyindən 

Toğrulun dibçəkdəki çiçəklərini dərmək arzusu keçər. 

Toğrul  insanı  daha  çox  seçir.  Portretlərinə  baxın:  hamısı 

ilə  danışmaq  olar.  Əgər  görməmisənsə,  müdrik  insan,  rəssam-

lığın əla bilncisi Nazim hikmətlə əl tut. Axtarıb tapmaqdan yo-

rulmayan Rəsul Rza, Gözəl şair Bəxtiyar Vahabzadə ilə danış, 

əla rəssam Səttar Bəhlulzadənin üzündəki cizgilərdən onun qəl-

bini  oxu.  Toğrulun  insana  məhəbbəti  işıq  kimi  tükənməzdir. 

Təsadüfi deyil ki, onun dünyasında körpələrə tez- tez rast gəli-



                                                                                      

Seçilmiş əsərləri 

 

 

28



rik. Faşist düşərgələrinin, Danteninkindən də pis olan cəhənnə-

mində  arıq,  sümükləri  çıxmış,  günahı  doğuluşunda  olan  kör-

pə... Adam Toğrul ərazisinin bu ölümlə əhatələnmiş cəhənnəm 

guşəsindən  çıxıb  getməyə  tələsmir.  Buradakı  bədbəxtliklərə 

son qoymaq üçün əlindən gələni etmək istəyir. 

«Sevinc»dəki, «Səadət»dəki uşaqlara baxın. Nə oynatma-

lı, danışdırıb, güldürməli, totuq, «yeməli» uşaqlardır!.. 

Toğrul  torpağa,  xalqa  bağlı  sənətkardır.  «Muğam»  əsə-

rinə nəzər salın. Başı tara əyilmiş tarzənin, boynu dartılmış ka-

mança çalanın, uzun, ifadəli «danışan» barmaqlarını qavala vu-

ran  xanəndənin  gərgin,  emosional  görünüşündən  dərhal  anla-

yırsan ki,  muğamın zili  ifadə olunur. Toğrul  başqa  əsərlərində 

olduğu kimi burada da vəziyyətin zirvəsini seçmişdir. «Sevinc» 

adi sevinc deyil, onun ən  yüksək  nöqtəsi, zilidir. Xalçanın  na-

xışları da, qırışları da onun üzərində uzanan ana və balanın və-

ziyyəti də elə gözəl tənasübdə verilmişdir ki, elə bil sevincdən 

yer də canlanır, əyilir, düzəlir... 

Toğrulun dünyasından doymaq olmaz. Mən də doymamı-

şam. Heç buradan çıxmazdım. Amma həyata enib gərəkli işlə-

rini  də  görməlisən.  Hələlik  Toğrulun  dünyası!  İşlərimi  qur-

tarana qədər!.. 

 


Yüklə 2,65 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   52




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə