Amerika niYƏ MƏhv olacaq? MÜƏLLİF: oleq platonov ooo «Evro-press» ooo «Mediцina» zao «Slavяnskiй dom kniqi» Moskva 2003



Yüklə 0,59 Mb.

səhifə3/25
tarix13.11.2017
ölçüsü0,59 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   25

13

olmadığından xəbər verirdi.  ABŞ hökuməti hindu

tayfalarını zor gücünə uzaq qərbin o zamanlar boş

çöllüklərdən ibarət olan ərazilərinə köçürtdürürdü. 

Zorla köçürtdürməyə ABŞ-ın cənub şərqində beş böyük

tayfa,  o cümlədən Çirokilər də mə᾽ruz qaldı. 

Köçürdülmə ABŞ silahlı qüvvələrinin qoşun əməliyyatı

şəklində həyata keçirilir və dəhşətli zorakılıq,  kütləvi

qırğınlar və özbaşnalıqlarla müşayiət edilirdi.  Hərbi

soyğunçular hinduların əmlakını qarət edir, mal-qaranı

ələ keçirirdilər.

ABŞ-ın «demokratik»  hökuməti ölümlə hədələyərək

hindu tayfalarının nümayəndələrini zorla bir yerə

yığıb,  onlarla torpağın satılması barədə könüllü

müqavilə imzalayırdı.  Belə ki,  17000 çirokidən  400 

nəfərinin zor gücünə  «ümumtayfa»  toplantısına cəlb

edən işğalçılar onları müqavilə imzalamağa məcbur

etdilər və bu müqavilə tezliklə ABŞ konqresi tərəfindən

ratifikasiya olundu.  Bu yolla çirokinlərin əlindən  7 

milyon akr əkin üçün yararlı torpaq alındı.  Bütü n

çirokiləri bir yerə yığan qoşunlar onları Missisipidəki

yeni ayrılmış  «hindu»  ərazilərinə köçürtdülər.  Bu

əməliyyat zamanı yola çıxan  17000  çirokidən  4000-i

qırıldı.  Bir qədər sonra isə bu ərazilər də çirokilərin

əlindən alındı.  Ü mumiyyətlə,  çirokiləri  81,2  mln.  Ha. 

torpaqdan məhrum etdilər.  ABŞ-ın cənub şərqində

yaşayan çikasava,  çoktava,  krik,  seminal tayfaları da

Missisipidən o tərəfə sürgün edildilər. Hindulara qarşı

dəhşətli

dərəcədə


amansız

əməliyyatları

ilə

məşhurlaşan Amerika generalı Cekson  1818-ci ildə



14

Florida da seminolların,  ən azı,  üçdə bir hissəsini

qırmışdı.

Lakin qısa bir müddətdən sonra ağ işğalçılar

Missisipinin o tayındakı əraziləri mənimsəməyə

yollandılar. Bu işdə yəhudilərin ticarət faktoriyaları

dəhşətli rol oynadı.

Bu torpaqların müstəmləkələşdirilməsinin nə şəkildə

həyata keçirilməsindən danışarkən Zombart yazırdı: 

«Dözümlü kişi və qadınlardan ibarət bir qrup, məsələn, 

20 ailə yeni həyata başlamaq üçün tənha çöllüklərə üz

tuturdu.  Bunlardan  19-u kotan və oraqla təhciz

olunmuşdu.  Onlar meşələri qırmaq,  çölləri şumlamaq

və öz əllərinin zəhməti ilə dolanmaq niyyəti ilə yola

çıxırdılar. 20-ci ailə isə kiçik dükan açır, ticarət, bə᾽zən

hətta səyyar ticarət vasitəsilə məsləkdaşlarına torpağın

yetirmədiyi zəruri istehlak malları ilə təhciz edirdi. Bir

qədər sonra bu ailə digər on doqquz ailənin istehsal

etdiyi kənd təsərrüfatı məhsullarının satışını da öz

üzərinə götürürdü.

Bu ailə nağd pula digərlərindən daha əvvəl

yiyələndiyindən lazım gəldikdə,  borc da verə bilirdi. 

Əksər hallarda onların işlədikləri dükanlarla birlikdə

torpaq kredit bankına bənzər bir qurum,  bə᾽zən isə

həm də torpaq satışı agentliyi və bu qəbildən olan digər

təşkilatlar yerləşirdi.  Beləliklə,  həmin  20-ci ailənin

fəaliyyəti sayəsində şimali Amerika kəndlisi avropanın

pul və kredit təsərrüfatı ilə təmasa girməyə başladı. 

Bütün istehsal münasibətləri lap əvvəldən ən müasir

əsaslar


üzərində

formalaşırdı. 

Müstəmləkələşdirilmənin elə ilk gündən Amerikanın



15

xalq təsərrüfatının kapitalizm ruhu və kapitalist

təşkilatlanma elementlərini ehtiva etdiyini demək olar. 

Həmin ilk zərrəciklər hər tərəfi bürüyən təşkilatlara

çevrildilər.  Bəs amerikaya kapitalist möhürünü vuran

kim oldu? Hər kənddəki 20-ci ailə!

Həmin  20-ci ailənin hər dəfə köçənlər dəstəsinə

qoşulan,  yaxud onlar məskunlaşan kimi gəlib

yanlarında yerləşən yəhudi ailəsi olduğunu xüsusi

olaraq qeyd etməyə, zənnimcə ehtiyac yoxdur.

12

Yəhudi faktoriyalarında hindulardan artıq və ya



silah əvəzinə xəz alan alveriçlər  (əsasən,  yəhudilər) 

həmin hindulara istismar obyekti kimi baxır,  başqa

faktoriyaların nümayəndələrinə  «öz hinduları»  ilə

ticarət etməyə icazə verirdilər. Bu tələbə tabe olmayan

hinduları ağların necə cəzalandırdıqlarını aşağıdakı

nümunədən görəcəyik.  Bir dəfə Missuridə başqa

faktoriyanın nümayəndələri peyda oldular və xəz

dəriləri daha yüksək qiymətə alamağa başladılar.  Belə

olan halda köhnə faktoriyanın alverçiləri tabe olmayan

hinduları cəzalandırmaq qərarına gəlirlər.  1837-ci ildə

Fort-yunion faktoriyasına gəmi ilə çiçək xəstəliyinə

tutulmuş adam göndərdilər,  faktoriyanın qabaqcadan

xəbərdar edilmiş müdiri isə rəqiblərə xəz satmış 500 ən

yaxşı ovçunu ora də᾽vət edir.  Faktoriyada də᾽vət

olunanların hamısına xəstənin qanından köçürürlər. 

Heç bir ay da keçmir ki,  bütü n tayfa çiçək xəstəliyinə

tutulur.  Fort-makkenzi faktoriyasının hinduların

xəstəliyə tutulmuş kəndlərindən birində olmuş

müdirinin hekayəsi bizə gəlib çatıb.  İnfeksiyanın necə

yayıldığını görmək üçün kəndə gələndə hindu çadırları

16

arasında yüzlərlə meyid olduğunu görür.  Yalnız sağ



qalan iki hindu qadın ölənlərə ağı oxuyur.  Cani

alverçilər bu yolla təkcə hinduları öldürmədilər,  onlar

həm də bundan faydalandılar və qazanc əldə etdilər -

ölənlərin əynindən seçmə bizon dərisindən tikilmiş

paltarlar

çıxarılaraq, 

şəhərlərdəki

dükanlara

göndərilirdi.  ABŞ silahlı qüvvələri hinduların kütləvi

qırğınları əsasında inkişaf edir və püxtələşirdi.  Ağ

dərili müstəmləkəçilər imkan tapan kimi hindulara

hücum edir onları vəhşicəsinə qırırdılar. Bu soyqırımın

qeyri-rəsmi

şüarı


belə

səslənirdi:  «Amerikanı

hindulardan tamamilə təmizləmək!».

1864-cü ildə mayor Çayvintonun dəstəsi Çeyənlərin

qəsəbəsinə xaincəsinə basqın etdi və ordakıların

hamısını qırdı.  Amerika əsgərləri hətta qadınlarla

uşaqların da skalplarını  (başın dərisi)  çıxarırdılar.  Bir

neçə ildən sonra Uoşit çayı vadisində general

C.Kasterin təşəbbüsü ilə həyata keçirilən başqa bir

xaincəsinə basqın Çeyenlərin məhvini başa çatdırdı.

1862-ci ildə ABŞ hökuməti qərbin,  yəni hindu

torpaqlarının məskunlaşdırılması barədə qanun qəbul

etdi.  Ağdəriləri hindularla müharibəyə sövq etmək

üçün hər bir müstəmləkəçiyə  160  akr yaxşı torpaq

payının daimi mülkiyyətə veriləcəyi və᾽d edildi.  Bu

torpaqların sahibləri olan hindular isə qanundan kənar

e᾽lan edildilər.  1860-cı illərin axırına qədər bütün

ölkədə hinduların kütləvi tə᾽qib və qırğınları baş alıb

gedirdi.  Kaliforniyada məskunlaşan ilk kolonistlərdən

birinin məktubu qalıb: «...Mən Qudla hindular haqında

tez-tez mübahisə edirdim.    Qud belə hesab edirdi ki, 





Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   25


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə