Karakalpak tüRKÇESİndeki tip terimleri



Yüklə 190,23 Kb.

səhifə5/6
tarix20.09.2017
ölçüsü190,23 Kb.
növüYazı
1   2   3   4   5   6

Karakalpak Türkçesindeki Tıp Terimleri

9

Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı 13, 2012

Medsestralıq, < R. medsestra+lıq (is.) Hemşirelikle 

ilgili.


Merez,  < Ar. maraz (is.)  Bir tür hastalık (vücutta 

yaralar çıkar.) 



Merezdey, < Ar. maraz+dey (sf.) “Merez” hastalığı 

gibi. (bk. Merez)



Mertil-,  < T. mert-il-  (f.)  Ağır işten bir organına 

zarar gelmek, sakatlanmak. 



Mertin-,   Mertil- fiilinin dönüşlü 

şekli.


Mertiliwşi,  < T. mert-il-iw+şi (is.)  Sakatlanan, 

kırılan, mertilen.



Mertiliwşilik, < T. mert-il-iw+şi+lik (is.) Sakat hale 

gelme, kırılma halinde olma.



Mıspıl,  < ?  (is.)  Boyun veya damak bezlerinin 

irinleşip aktığı bir hastalık.



Mıspılday, < ? mıspıl+day (sf.)  “Mıspıl” hastalığı 

gibi.  (bk. Mıspıl)



Mışyak, < R. mış’yak  (is.) Arsenik elementi, zırnık.

Miy , < ? (is.) Beyin, beyin organı. 

Murın,   < T. burun (ED, 366b) (is.)  Burun, koku 

alma organı.



Murınlı, < T. burun (ED, 366b) +lı  (sf.) 1. Burunlu, 

burnu olan.  2. Burnu büyük olan.



Müşe, < Moğ. muce “memur; üye” (is.) 1. Vücut azaları, 

organ. 2. Vücut, beden. 



Müşedey, < Moğ. müşe+dey (sf.) “Müşe” gibi. 

(bk. Müşe)



Müşele-, < Moğ. müşe+le- (f.) Vücudu organlarına 

ayırmak, parçalamak.



Müşelen-,  < Moğ. müşe-le-n-  (f.)  Organları 

parçalanmak, vücudu parçalara ayrılmak.



Müşeles-,  < Moğ. müşe+le-s-  (f.) Müşele- fiilinin 

işteş şekli.



Müşelet-,< Moğ. müşe+le-t-  (f.)  Parçalatmak, 

hayvanın vücudunu parçalatmak.



Müşelettirt-,  < Moğ. müşe+le-t-tir-  (f.)  Parçalara 

ayırtmak, parçalattırtmak.



Müşeli, < Moğ. müşe+li (sf.) Uzvu, organı olan. 

Müşesiz, < Moğ. müşe+siz (sf.)  Uzuvsuz, 

organı olmayan.

   N

Narkoz, < Fr. narcose (is.) Narkoz, anestezi. 

Narkoman, < Fr. narcosemane (is.)  Narkotik 

tiryakisi, eroinman.



Narkotik, < Fr. narcotique

 

(is.) Uyuşturucu madde, 



narkotik.

Nawqas, < ? (is.) Hasta, bîtap.

Nawqaslan-,  < ? nawqas+la-n  (f.)  Hastalanmak, 

sağlığı bozulmak. 



Nawqaslı,   (sf.)  Hasta, sağlığı 

bozulmuş.



Nawqaslıq,    (is.)  Hasta oluş, 

hastalıklı oluş.



Nawqaslılıq, < ? nawqas+lı+lıq bk. Nawqaslıq.

Nawqasşılıq, < ? nawqas+şı+lıq (is.) Hastalıklı oluş, 

sağlıksız oluş.



Nevralgiya, < Fr. névralgie (is.) Sinir ağrısı, nevralji.

Nevroz,  < Fr. névrose (is.)  Sinir sisteminin 

bozulmasından doğan hastalık.



Nevrolog,  < Fr. neurologue (is.)  Nörolojist, sinir 

sistemini araştıran, onunla ilgilenen uzman.



Nevrologiya,  < Fr. neurologie (is.)  Nöroloji, 

sinirlerle ilgili bilim dalı.



Nevropatolog,  < Fr. neuropathologue (is.)  Sinir 

doktoru.


Nevropatologiya,  < Fr. neuropathologie (is.) 

Nöropatoloji.



Neyron, < Fr. neurone

 

(is.) Nöron, sinir hücresi.



Neyroxirurg,  < Alm. neurochirurg (is.)  Nöroşirurg, 

sinir cerrahı. 



Neyroxirurgiya, 

< Alm. neurohirurgija (is.) 

Nöroşiroloji.



Nitroglitserin, < Fr. nitroglycerine (is.) Nitrogliserin 

ilacı.


Nitron,   < Yun. nitron (is.)  Petrolden, kömürden, 

kireçten alınan yapay parça, kumaş; nitron.




F. Tokat

10

Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute, Number 13, 2012

Nişter, < Far. nîşter (is.) İki yüzlü ve ucu sivri küçük 

keskin bıçak, neşter. 



Nişterdey, < Far. nîşter+dey (sf.) Neşter gibi, neşter 

bıçağına benzer.



Nişterle-,  < Far. nîşter+le- (f.)  Neşterlemek, 

neşterle kesmek.



Nişterlen-, < Far. nîşter+le-n- (f.) Neşterlenmek.

Nişterles-,< Far. nîşter+le-s- (f.) Neşterleşmek.

Nişterlet-,< Far. nîşter+le-t- (f.) Neşterletmek.

Nişterli, < Far. nîşter+li (sf.) Neşterli, neşteri olan, 

neşter tutan.



Nişterlik,  < Far. nîşter+lik (is.)  Neşter olabilen, 

neşterlik.



Niştersiz, < Far. nîşter+siz (sf.)  Neşteri olmayan, 

neşter tutmayan.



Novokayn, < Lat. novacaine (is.) Ağrıyı azaltan ilâç. 

    


O

Oba , < Ar. vebâ’ (is.) Veba hastalığı, kolera.

Omırtqa,< T. oğurğa: (ED, 92b)  (is.)  Omurga 

kemiği. *Moyın omırtqa: Baş ile gövdenin 

arasındaki omurga kemiği, omurganın 

boyun kısmı.



Oñal-,  < T. oŋal-/oŋul- ( ED, 185b) (f.)  Hastalığın 

iyileşmesi. 



Oñaldır-, < T. oŋal-/oŋul- ( ED, 185b) oñ-al- dır- (f.) İyi ve 

rahat hale getirmek.



Oñaldırt-,< T. oŋal-/oŋul- ( ED, 185b) oñ-al- dır-t-   (f.) 

İyileştirmek, iyi ve rahat duruma getirtmek.



Oñalıwşı,  < T. oŋal-/oŋul- ( ED, 185b) oñ-al- ıw+şı (is.) 

Hastalıktan kurtulan, iyileşen.



Oray,  < T. ora-y (is.)  Tepe saçının yuvarlak bir 

şekil alarak çıktığı yer.



Organ ,  < Fr. organe (is.) Vücut âzası, organ.

Organizm,   < Fr. organisme (is.)  Organizma, canlı 

vücut, canlı varlık.



Organikalıq,  < Fr. organika+lıq (sf.)  Bitki, hayvan 

veya insanların vücutlarından çıkan veya 

onların kalıntısından meydana gelen (şey). 

    


Ö

Ökpe,    Akciğer organı. *Ökpesi 

isin-: Nefesi kesilmek, nefes alamamak, 

tıkanmak. 



Ötlew, < T. öt+le-w (is.) Bir iç hastalığının adı.

Ötlewdey,    “Ötlew” 

hastalığı gibi. (bk. Ötlew)

    

P

Palata,  < R. palata   (is.)  Hastanelerde hastaların 

yattığı oda, bölme. 



Pediatr, < Fr.  pédiatr (is.) Çocuk doktoru.

Pediatriya, < Fr.  pédiatrie (is.) Çocuk hastalıklarıyla 

ilgili tıp dalı, pediatri.



Pediatriyalıq, < Fr.  pédiatrie+lıq  (sf.)  Pediatri ile 

ilgili, pediatrik.



Pentsillin, < Fr. pénicilline (is.) Penisilin.

Pes, < Far. pest ? (is.) Kötü hastalık, ağır hastalık.

Pestey, < Far. pest+dey (sf.) Kötü (ağır) hastalık gibi.

Pısqırıq, < T. pıs+qır-ıq Yansıma söz (is.) Nefes almayı 

zorlaştırıp hırıldatan bir hastalık; hasta.



Piramidon,   < İng. pyramidon (is.) Tadı acı, suda 

eriyen, ağrıyı ve ateşi alan bir ilâç tableti.



Psixoterapiya,  <  Fr. psycothérapie (is.)  Psikolojik 

tedavi usulü, psikoterapi.



Plastır, < İng. plaster (is.) Yara bandı, flaster. 

Poliklinika,  < Fr. polyclinique (is.)  Poliklinik, hasta 

tedavi yeri.



Porxan, < Hint. ? Burkan (is.) din. Fal açan, oynayıp 

zikrederek hastalığı tedavi eden adam, 

falcı; büyücü.

Porxanday, < Hint. ? porxan +day (sf.) “Porxan” gibi, 

“porxan”a benzer. (bk. Porxan)



Protez,  < Fr.  prothèse (is.)  Eksik organın yerine 

takılan yapay organ, protez.



Psixopatalogiya,  < Fr. psychopathologie

 

(is.) 



Psikolojik hastalıklarla ilgili bilim dalı, 

psikopatoloji.



Putevka, < R. putevka   (is.)  Dinlenme evi ve 

sanatoryumda dinlenme ve tedavi için 

verilen belge. 





Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə