|
![](/i/favi32.png) O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat universiteti-rasm. Oligopoliyaning turli modellarib585866d01caec27c77db26fd8b5f337 HOZIRGI ZAMON RAQOBAT NAZARIYALARI
2.3.1-rasm. Oligopoliyaning turli modellari
Kartellar va raqobat guruhi
oligopoliyaning eng ko‘p uchraydigan modeli
bo‘lib, firmalarning narxni oshirish va foydani maksimallashtirish maqsadida
o‘zaro kelishuvi hisoblanadi. Ammo tarmoqdagi barcha firmalar ham kartel
kelishuvida ishtirok etmaydi.
Haqiqatan ham kartellarga birlashish tarmoqda o‘ziga xos raqobat guruhini
shakllantiradi. Kartel ishtirokchilari bir tomondan sotish xajmini kamaytirish va
narxni oshirish hisobiga, ikkinchi tomondan esa masulotlarni belgilangan kvota
doirasida ishlab chiqarish hisobiga ikki tomonlama foyda oladilar.
Kartelga birlashish tarmoqning monopollashuviga olib keladi. Shu bilan
birga kartelda ishtirok etuvchi firmalarning foydasining maksimallashuvini
ta‘minlaydi. Bu holat kartelga ko‘p firmalar birlashganda ham amal qiladi.
Bir vaqtning o‘zida kartellar barqaror tuzilma bo‘lib hisoblanmaydi. Chunki
mahsulot ishlab chiqarish hajmining cheklanishi ustun maveni suiiste‘mol qilish
sifatida qonunchilik bilan ta‘qib qilinadi. Kartellarning o‘ziga xos kamchiliklaridan
biri ishtirokchilarning xarajatlar bo‘yicha tafovut qilishidir. Ishtirokchilar turli
hajmdagi ishlab chiqarish xarajatlariga ega. Shuningdek, ular ma‘lum miqdordagi
Miqdoriy
Narxga
bog‘liq
Kartel‘
Forxaymer modeli
Mahsulot differentsiyatsiyasi
Ejuort modeli
Bertran modeli
Kartel‘va raqobat guruhi
Jelman-Selop modeli
Modil‘yani modeli
Beyn modeli
Spens modeli
Milgrom-Roberts modeli
Talonchilik siyosati modeli
Forxaymer modeli
Yetakchilik uchun kurash
Shtakel‘berg modeli
Kurno modeli
Bitimli
Kirish to‘siqlari mavjud
Kelishuvsiz
O
LI
G
O
P
O
LY
Dostları ilə paylaş: |
|
|