Qon va qon aylanish tizimi



Yüklə 417,45 Kb.
Pdf görüntüsü
səhifə6/17
tarix15.04.2022
ölçüsü417,45 Kb.
#85483
növüReferat
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   17
33
 

5. Yurak avtomatizmi 

 

Odam  yuragi  shunday  bir  xususiyatga    egaki,  u  o`zida  paydo  bo`lgan 

impulslar tufayli doimiy suratda ritmik ravishda qisqarib turadi. Bunday qisqarish 

yurakka chetdan boshqa qitiqlanish berilmaganda ham  kuzatiladi. Shuning uchun 

ham  bu  hol  yurak  avtomatizmi  deyiladi.  Yurak  avtomatizmini  ta`minlaydigan 

impulslar  yurakdagi  maxsus  muskul  hujayralar  to`plamini  tashkil  qilgan 

o`tkazuvchi  sistemada  yuzaga  keladi.  Bunday  hujayralar  to`plami  chap  yurak 

bo`lmasi  va  kovak  vena  orasida  joylashgan  Keyt-flyak  tuguni,  bo`lmalar  bilan 

qorinchalar o`rtasidagi Ashof-tovar tuguni hamda chap va o`ng qorincha orasidagi 

devorda  joylashgan  Giss  oyoqchalaridir.    Shu  o`tkazuvchi  sistema  tufayli  yurak 

tanadan ajratib olinganda ham ishlab turishi mumkin. Bu tajribani A.A. Kulyabko 

o`lgan bola  yuragi  ustida o`tkazgan. Ya`ni, o`lgan bola  yuragi bir  sutkadan keyin 

maxsus suyuqlik ichiga solib qo`yilganda bir necha vaqt ishlab turgan. 



Yurak  o`tkazuvchi  sistemasi  orasida  Keyt-flyak  tuguni  eng  yuqori 

qo`zg`aluvchanlikka ega. Ashof- tovar tuguni va Giss boylamlari esa unga nisbatan 

kuchsizroq  qo`zg`aladi.  Buni  quyidagi  oddiy  tajribada  isbotlash  mumkin.  Agar 

baqa  yuragi  olinib,  uch  qismga,  ya`ni  vena  sinusi,  bo`lmalar  va  qorinchaga 

bo`linib, fiziologik eritma maxsus idishga tashlansa, vena sinusi eng tez; bo`lmalar 

undan sekinroq, qorinchalar esa undan ham sekinroq qisqaradi.  

Yurak  avtomatizmini  yuzaga  keltiradigan  impulslar  o`tkazuvchi  tugundagi 

hujayralarning  membranasida paydo bo`ladigan potentsiallar ayirmasi tufayli ro`y 

beradi.           


Yüklə 417,45 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   17




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə