141
virləri, icra aparatının struktur bölmələrinin rəhbərləri, Azərbaycan Respublikası
Milli Məclisi sədrinin müavinləri, Milli Məclisin Daimi Komissiya sədrləri;
Azərbaycan Respublikası Baş Nazirinin müavinləri, Nazirlər Kabinetinin işlər
müdiri, mərkəzi icra hakimiyyəti və məhkəmə hakimiyyəti orqanlarının rəhbərləri
üçün 1,5; Milli Məclisin Daimi Komissiya sədrinin müavinləri, icra hakimiyyəti və
məhkəmə hakimiyyəti orqanları rəhbərlərinin müavinləri üçün 1,3; Milli Məclisin
Daimi Komissiya üzvləri və Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xarici səfərləri
ilə bağlı protokol tədbirlərinin həyata keçirilməsi ilə əlaqədar ezam olunan şəxslər
üçün 1,25 əmsal təyin edilmişdir.
Təhtəlhesab şəxslərə verilən məbləğ gündəlik xərclər, kommunal xərcləri və
nəqliyyat xərcləri təqribi hesablama aparmaqla müəyyən edildiyindən avans
məbləğ hesab edilir. Alınmış pulun təhtəlhesab tərəfindən ancaq alınan məqsədə
xərclənməsinə icazə verilir. Təhtəlhesab şəxslər təyin edilmiş müddətdə
müdafıəedici sənədləri əlavə etməklə həqiqi xərclənmiş təhtəlhesab məbləğ haqda
hesabat təqdim etməlidir. Ezamiyyət üzrə xərclər haqda hesabat, məsələn,
ezamiyyətdən qayıtdıqdan sonra 3 gün ərzində təqdim olunmalıdır. Avans
hesabatının arxa tərəfində təsdiqedici sənədlər əsasında təhtəlhesab məbləğlər
hesabına aparılmış bütün xərclər yazılır. İstifadə olunmayan avans məbləği
təhtəlhesab şəxs tərəfindən kassaya qaytarılır. Təhtəlhesab şəxsə yeni avans əvvəl
verilmiş, avansa görə hesablaşma aparılıb qurtardıqdan sonra verilir.
Mühasibatlığa təqdim olunmuş avans hesabatı yoxlanılır və təsdiq ediləsi xərc
məbləği müəyyən edilir. Hesabat təşkilat rəhbəri tərəfindən təsdiq olunur.
Təhtəlhesab məbləğlər aktiv 244 saylı «Təhtəlhesab məbləğlər» sintetik
hesabında uçota alınır. Təhtəlhesab şəxslərə avans məbləğinin verilməsi 244 saylı
«Təhtəlhesab məbləğlər» hesabının debetində, 221 saylı «Kassa» hesabının
kreditində əks etdirilir.
Təhtəlhesab məbləğdən ödənilən məbləğlər 244 saylı «Təhtəl- hesab
məbləğlər» hesabının kreditindən 201 saylı «Material ehtiyat- lan», 721 saylı
"İnzibati xərclər" və xərcin xarakterindən asılı olaraq sair hesabların debetinə
silinir. İstifadə olunmayan təhtəlhesab məbləğ qalığının kassaya qaytarılması
təhtəlhesab şəxslərin hesabından 221 saylı «Kassa» hesabının debetinə silinir.
Təhtəlhesab şəxslərlə hesablaşmaların analitik uçotu verilmiş hər bir avans üzrə
aparılır.
142
İşçinin xarici ölkəyə ezam edilməsi zamanı ona gündəlik və kommunal
xərclərinin norması nəzərə alınmaqla ezam olunan ölkənin valyutası ilə avans
verilir. Xarici ölkəyə qısamüddətli ezamiyyət zamanı xarici valyutada gündəlik
xərclər respublika Nazirlər Kabinetinin 16 mart 2001-ci il 66 saylı qərarı ilə təsdiq
edilmişdir. Mehmanxanada yaşayış norması kimi gündəlik xərc normaları da dövri
olaraq Maliyyə Nazirliyi tərəfindən baxılıb təsdiq edilir.
Bankdan alınmış valyuta 221 saylı «Kassa» hesabının debetinə, 223 saylı
«Bank hesablaşma hesabları» hesabının kreditinə yazılmaqla mədaxil edilir.
Təhtəlhesab kimi verilmiş valyuta 221 saylı «Kassa» hesabından 244 saylı
«Təhtəlhesab məbləğlər» hesabının debetinə yazılmaqla valyuta ödənişi və onun
verildiyi tarixə mərkəzi bankın məzənnəsi manat ekvivalenti ilə uçotda əks etdirilir.
Təhtəlhesab şəxs ezamiyyətdən qayıtdıqdan və müdafiəedici sənədlər əlavə
olunmaqla avans hesabatı təqdim edildikdən sonra istifadə olunmuş təhtəlhesab
məbləğ 244 saylı «Təhtəlhesab məbləğlər» hesabının kreditindən xərcin növündən
asılı olaraq hesabatın təsdiq edildiyi tarixə olan məzənnə üzrə «İnzibati xərclər» və
s. hesabların debetinə yazılır. Ezamiyyət dövründə valyutanın məzənnəsi dəyişən
zaman məzənnə fərqi 801 saylı «Ümumi mənfəət (zərər)» hesabına silinir. Bu zaman
müsbət fərq mənfəətə, yəni 244 saylı «Təhtəlhesab məbləğlər» hesabının debetinə,
801 saylı «Ümumi mənfəət (zərər)» hesabının kreditinə, mənfi fərq isə zərərə, yəni
801 saylı «Ümumi mənfəət (zərər)»hesabmm debetinə 244 saylı «Təhtəlhesab
məbləğlər» hesabının kreditinə yazılır.
Təhtəlhesab şəxslərlə hesablaşmaların sintetik uçotu analitik uçotla
əlaqələndirməklə xətti üsulla "7 saylı jurnal-orderdə" aparılır. Jurnal-orderin hər
bir xəttində hesablaşmaların vəziyyəti geniş əks olunur. Daha doğrusu, burada
təhtəlhesab olaraq və artıq xərcin ödənilməsinə verilmiş məbləğlər, habelə avans
hesabatı ilə təsdiq edilmiş, kassaya, hesablaşma hesabına təhvil verilmiş və ya əmək
haqqından tutulmuş məbləğlər əks olunur. Beləliklə, bir avans hesabatı üzrə
əməliyyatlar, jurnal-orderin bir sətrində yazılaraq tam hərəkəti haqda məlumat
toplanır. Təhtəlhesab şəxs uzunmüddətli ezamiyyətdə olan hallarda ona əlavə avans
göndərilir və həmin avans məbləği 244 saylı
Dostları ilə paylaş: |