Mən gözəlləşirəm



Yüklə 365,41 Kb.
səhifə1/4
tarix20.10.2017
ölçüsü365,41 Kb.
  1   2   3   4






A L Ə M Z A R Ə L İ Z A D Ə

ŞƏFFAF HÖRÜKLƏRİN

RƏFİQƏLƏRİ

GƏNCƏ - 2013

Redaktor: RAMİZ TƏMKİN,
Aləmzər Əlizadə

Şəffaf hörüklərin rəfiqələri”.




İstedadlı şair- publisist Aləmzər Əlizadənin “Şəffaf hörüklərin rəfiqələri” kitabı dünyaşöhrətli alim, tanınmış şair Sədnik Paşa Pirsultanın və onun ailə üzvlərinin həyat yollarından bəhs edən ən qiymətli xatirədir. Burada Sədnik Paşa Pirsultanlı, onun həyat yoldaşı, istedadlı şairə Səfurə xanım Pirsultanlı, oğlu tanınmış etnoqraf-şair Səyyaf Sədnikoğlu Pirsultanlının və digər ailə üzvlərinin ömür yollarından bəhs edən maraqlı hekayələr öz əksini tapmışdır.

P 4700000000 qrifli nəşr

M-651(07)2013
DQ0302 Aj-013
Müəllifdən
Bu yazıya başlamazdan əvvəl elə bil ucu-bucağı görünməyən, məlum olmayan bir səhrada idim. İrəli getmək üçün səhranın hansı tərəfinə dönməyi dəqiqləşdirə bilmirdim. Bu böyük, geniş səhranın hansı səmtinə yönəlib, hardan başlasaydım dəxli yox idi. Bu yol məni mənzilə çatdıracaqdı. Mənimki yola başlamaqdı. Bu yolu başlamaq üçün bədii güc, mənəvi həvəs, fikir, beyin azadlığı, ürək sərbəstliyi əsas şərtləndəndi.

Adətən mən şeirlərimi, hekayələrimi yazanda kimsə bilməz, kimsə duymaz, kiməsə mane olmaz, heç bir işimə qarışmazdı. Elə indi də. Ürəyimin döyünməsinin heç bir işə, heç kimə, heç nəyə qarışmadığı kimi, bədii yazılarımın yaranması da beləcədir. Elə güman edirəm ki, əvvəlcədən nə yazdığımı kimsə bilsə həvəsim ölər, onu sona çatdırammaram. Gülməli olsa da, olmasa da belə izah edim:-Koroğlu Qıratla Düratını qırx gün, qırx gecə insan nəzərindən kənar saxladığı kimi, mənim bədii yazılarımın dünyaya gəlməsi də beləcədir. Yazılan­dan bir müddət keçəndən sonra kim oxuyur oxusun, kim görür görsün, daha qorxum olmur. Bu əsərin yazılmasının başlıca səbəbləri var. Ən birincisi, Sədnik müəllim haqqında maraqlı hadisələrin varlığı, onun qadınının ruhunu şad eləmək istəyi, bu istəyin uğrunda varından-yoxundan keçməyə hazır olmasının məlumluğu...

Mən bu əsəri aşkarda yazıram. Sədnik müəllimə telefonda hissə-hissə oxuyuram. O yazılan parçaları bəyəndiyini bildirir. Bəs niyə başdan yazmıram? Niyə bu əsəri gah ordan, gah burdan başlayıram. Bu mənim bədii xasiyyətimdə özümü narahat etməyən adətim, pərakəndəliyimdi. Mən bilərəkdən də belə işləmirəm, bunu düzəltməyə də cəhd göstərmirəm. Necə gəldi, hardan gəldi orda başlayıram, orda da nöqtəni qoyuram. Mən təkəm. Tərəfim Sədnikli, Səfurəli böyük bir dünya, böyük bir nəsil, böyük bir ailə, böyük bir həyatdır. Bu həyatın bəzi məqamları ayı, günü, saatı, dəqiqəsi kimlər üçünsə ibrətli görünər. Mən bu həyatı bacardığım qədər, bacardığım kimi yazmaq eşqinə düşmüşəm. Eşqimin uğrunda hələlik ancaq əziyyət çəkirəm. Gecəli-gündüzlü işləyirəm. Evimiz soyuqdur, çox vaxt işıqlarımız yanmır, başqa çatışmazlıqları danışmağa dəyməz. Barmaqlarım üşüyür deyə əynimdəki jaketin qolunu əlimə keçirib yazıram. Bir dəfə hekayətlərin hansınısa yazırdım. Yuxum gəldi. Ancaq yatmaq yox yazmaq istəyirdim. Bir anlığa yuxum qələmi əlimdən yerə saldı. Bərk diksindim, ayıldım. Yamanca qorxdum, qələmin yerə düşüb cingildəməsindən sonra yaz­madım.

Hər gecə çətin, dəhşətli yuxular görürəm. Sabah 1995-ci ilin sonudur.

1996-cı ilin yanvar ayının yeddinci günüdür. Gecə işıqlarımız olmayıb. Sədnik müəllimlə axşam xeyli söhbətləşmişik. Bu gün yazmağa nəsə var. Tamam arxayın, kimsəsiz, sakit bir yer axtarıram. Yoxdur. Mənim bacım, onun uşaqları bizdədir, uşaqlar bir yerdə qərar tutan deyillər. Yanlarında heç nə yazmaq olmur. Ürəyimdə yazdıqlarım çoxdur.

Şaxtalı, soyuqlu yanvardır. Bu gün işə getmirəm. Ayrı-ayrı günlərdə Səyyaf, Sahibə, Sabutay, Sədafət, Sərvanə və nəhayət Sərvanla danışmışam. Hərəsinin özünəməxsus danışıq tərzləri, dünyaya baxışları, ata-analarına, insanlara istəyi, münasibətləri müxtəlifdir. Hər biri ayrılıqda maraqlı mühakimələr yürüdür. Fikirlər söyləyir, ata-analarını, bacı-qardaşlarını daha çox sevmələri ilə fəxr edirlər. Onların hər biri analrını daha çox sevdiyini, onun sözünə daha çox baxdıq­larını qeyd edirlər (bu məhəbbət, bu istək ataları Sədnik müəllimə də aiddir). Səyyaf ötkəmliyi, sözü üzə deməyi və əyilməzliyi ilə tanınır. Sahibə elm adamıdır, sözü yüz dəfə ölçüb bir dəfə deyəndir. Sədafət ata-anasına, bacı-qardaşlarına qayğıkeşliyi ilə seçilir. Onların danışığında təbiilik, səmimilik xoşuma gəlir. Sərvanla Sərvanə ata-anaları barədə çox ma­raqlı danışırlar. Cümlələri elə bil qəsdən təbii şəklə salıb qarşısındakına söyləyirlər. Sərvanə danışıb gülən, Sərvan ciddidir. Sabutay işiylə danışığı düz gələndir. O, ata-ananın oğlu, bacı-qardaşlarının qar­daşı, uşaqlarının atası və nəhayət, ləyaqətli bir qadının həyat yoldaşıdır. Sözdən çox əməli ilə cavab verəndir.



Tanrının sevdiyi gözəl
Tanrı ən xoşladığı gülün, sevdiyi çiçəyin gözəlliyindən kəsib Pəmbə xanıma calamışdı. Bu qızın gözəlliyi özündən başqa kim görsə onu heyrətdə qoyur, könlünə, gözünə bayram əhvalı doldurur, dərdini, qəmini ovundururdu.

Bir qoca arvad bulaqda Pəmbəni bağrına basıb öpməkdən özünü saxlaya bilməmiş, üzünü göylərə tutub demişdi:

-Möcüzənə şükür, Allah! Yaratdığına şükür, Allah. A qızım, görüm, bəxtin də özün kimi gözəl olsun. Lap nağıllardakı mələklərdənsən maşallah!

Belə sözlər qıza qəribə gəlmədi, çünki belə sözləri çox eşitmişdi. Suyunu doldurub evlərinə yollandı.

Ona qəribə gələn nişanlısının əmioğlusu İbrahimxəlilin qorxub çəkinməyən baxışları idi. Yad oğlanın ona vurğunluğu, heyranlığı baxışlarında dil açıb danışırdı.

İbrahimxəlilin yeznəsi Fəriş əsgər idi. Bacısı Həcər evdə tək qorxurdu deyə Pəmbə onunla qalırdı. Oğlan hərdən bacısını yoxlamağa gəlir, yer-yemək gətirir, axşama düşəndə gecələyirdi. Bacısının evi tək göz olduğundan İbrahimxəlil də Pəmbəgillə bir otaqda yatırdı. Həcər ürəyinə qardaşının onun evində qalmasından heç bir şübhəli fikir gəlmirdi. Qardaşı qızın nişanlı olduğunu bilirdi.

Pəmbə özündən asılı olmadan İbrahimxəlilin bütün varlığını, düşüncəsini əlindən almış, onu əlacsız dərdə salmışdı. Oğlan bacısıgilə tez-tez, həm də axşama yaxın gəlirdi. Hər dəfə onun gecəsini, gündüzünü qaranlıq eləyənin barmağında üzüyün parladığını görəndə qəlbinə kədər dolurdu. Bu kədər ürəyinin döyüntüsünün arasına girir, orada oynayır, kef eləyir, nizamlı ahəngin pozulmasından daha da şitənirdi.

Oğlan bacısını çox istəyirdi. Ona görə, Pəmbəni almağı beyninə sığışdırmırdı. Lakin hiss eləyirdi beyni gücsüzləyir, zəifləyir, ürəyi onu üstələyirdi.

Ürəyi isə kədərin cənginə keçmişdi, qopara bilmirdi.

Kədər ürəyini cızdı, sıyırdı, zədələdi, himə bənd idi ki, çatlatsın.

İbrahimxəlilin buna gücü çatmadı. Düşünüb daşınmağın nəticəsi olmadığını yəqin edəndən sonra Pəmbəni qaçırdı. Üzüklü qızın qaçırılmsı yenicə qohumlaşmış, hələ bir-birilərinin xeyir-şərlərində lazı­mınca iştirak etməmiş iki nəslin arasında düşmənçilik körpüsü saldı.

Qohumları Fərişin qabağına ağır şərt qoydular: -Ya biz, ya arvadın. Bu biabırçılığı, bu beyna­mus­suzluğu belə yuya bilərik.

Heç bir günahı olmayan cavan ailə dağıldı. Həcər hamiləydi. Oğlunu ata eində doğdu. Böyük dayısı Ədbülkərim uşağın adını “Quran”dan götürdü. Sədnik qoydu. Sədnik farsca yüz sevinc, yüz fərəh deməkdi.

Ərindən əlini üzməyən qadın üç il gözlədi. Gözlədi ki, bəlkə oğlunun atası sahib durub, onları başsız qoymaya. Öz əlləri ilə toxuduğu xalçaları qardaşı ilə Gəncəyə Fərişə göndərdi ki, satsın əlində maya eləsin. Xalçaların pulu Fərişin yeni ailə qurmasına sərf olundu. Oğlunun atası ilə bir daha qovuşa bil­məyə­cəyini yəqin edən Həcər istəyənlərdən birinə ərə get­məyə məcbur oldu. Sədnik də­cəl bir uşaq idi. Yerə-göyə sığmırdı.

Pəmbə Tanrının sevdiyi gözəl idi. O, öz yaratdığına könlünün xoş vaxtı nəzər salır, möcüzəsinə heyran olurdu. Pəmbəni bəzi insanlar sevə bilməzdi. Bu gö­zəlin özü də kimsəni sevib, kimsəni xoşbəxt eləməyə qadir deyildi. Ardı-arası üzülməyən günlərə qoşulub yaşayırdı. Belə yaşayışdan çox tez bezdi. İllah da ki, gözəlliyindən gələn qəzanın zərbəsinə düçar olan baldızı və onun oğlunun dərdini sinirə bilmirdi. Uşağın ata nəvazişindən məhrum olmasının səbəbini özündə görən, lakin əlindən heç nə gəlməyən Tanrının sevdiyi bu gözəl iztirab çəkir, ovuna bilmirdi. Pəmbə İbrahimxəlildən ayrıldı. Bu baldızı Həcərin həyatında yaxşılığa doğru heç nəyi həll edə bilməzdi. Bu kiçik Sədniki atasına qovuşdurmadı. Kiçik dayısı onu Gəncəyə atasının yanına apardı. Atası qaldı iki yol ayrıcında. O artıq evlənmiş, oğlu da var idi. O, Sədnikə oğlu kimi baxa bilmədi, ona yad idi, ögey idi Sədnik.

Yaranmışlar kimi yaranmışdı Sədnik, lakin anasının da oğlu ola bilmirdi. Atası oğlum deyib onu bağrına basanda ailəsi yenidən dağılırdı.

Leyli nənə nənəsiydi, can deyəniydi. Sədnik özü də dəcəldi, ipə-sapa yatmayandı. Nənəsi bacarmırdı onunla. Hündür ağacların uca budaqlarıyla dostluq eləyirdi. Sıldırım qayaların zülləsinin sükutunu po­zur­du. Dərin dərələrin qorxunc vahiməsiylə oynayırdı bu uşaq. Özündən kiçiklərin dostu, yaşıdlarının böyüyü, məsləhət verəniydi bu uşaq. Nənəsi bacarmırdı onunla. Söz daşa divara deyilirdi. Əlacsızlıqdan dayısı onu nənəsindən ayırdı. Gətirib Hacıkənddə sahibsiz uşaq evinə verdi. Ta müharibə başlayana kimi, dayısı əsgər gedənə kimi. Dayısı Sədniklə maraqlanırdı, yanına gediş-gəliş kəsilmirdi.

Balaca Sədnik uşaq evinin oğlu oldu. Dayısından sonra onu heç kim itirib axtarmadı, onunla heç kim maraqlanmadı. Atasının da, anasının da başları öz yeni uşaqlarına qarışmışdı.



29 dekabr, 1995-ci il.

Seli çiyinlərdə keçənlər
Uşaq evinin müdiri Kərəm müəllim meylini saza-sözə bağlamışdı. Arvadı Zilxumarla birlikdə övlad qığıltısının fərəhini duymaqdan əllərini üzmüşdülər. Sədniki onun işlədiyi uşaq evinə qoyana kimi. Balaca, arıq, qarayanız, gözləri qaynayan Sədnik Kərəmin ürəyinə, özünə də məlum olmayan ilıq, gözəl, heç vaxt duymadığı xoş hisslər gətirmişdi. Bu hisslər gecə-gündüz ondan əl çəkmir, rahatlığını pozurdu. Qadını kişisindəki bu narahatlığının, qərarsızlığının səbəbini özündə axtarırdı. Hər dəfə də “axı, mən buna neyləyirəm” sualına cavab tapmırdı. Axşam-sabah ərinin qılığına girir, ondan bu dəyişikliyin səbəbini öyrənməyə çalışırdı.

Bu ailədə övladla bağlı söz-söhbətlər çox-çox əvvəlki günlərdə qalmışdı. Belə söhbətlərin ancaq qanqaraçılıq, baş ağrısı olmasından başqa heç nəylə nəticələnmədiyini görən ərlə arvad ümidlərini gözə görünməzə bağlayıb həyatlarını yaşayırdılar.

Kərəm müəllim evdə olduğu müddətdə sazı yerə qoymur, gözləri yol çəkir, hərdən gülümsəyir, hərdən qaşlarını düyünləyirdi. Bəzən öz-özünə nə isə götür-qoy eləyirdi. Maraq Zilxumarı əldən salanda axırda dözməyib ərini cırnatmaq qərarına gəldi:

-A kişi, belə görürəm sən təzə eşqə düşübsən, daha onu niyə gizləyirsən, aç de, utanma.

Kərəmin özünə də, arvadına da yazığı gəldi. Onların eşqi də, məhəbbəti də övladsızlıq alovunda alışıb yanırdı. Hər ikisi möcüzə baş verəcəyi, haçansa, onların murazlarının hasil olacağı günü gözləyirdi. Onların qəlbinə inamsız hisslər hələ yol tapmamışdı. Onlara elə gəlirdi ki, nə vaxtsa evə girəndə küncdən-bucaqdan, stolun-stulun altından, ya da xalı-xalçanın dalından gözəl-göyçək toppuş bir uşaq üstlərinə cumacaq, sevinclə ata-ana-deyə qışqırıb qollarını boyunlarına dolayacaqdı. Buna özlərini o dərəcədə inandırmışdılar ki, özgə xəyala düşməyirdilər. Arva­dının “təzə eşq” kəlməsi onu çox xəyallara aparacaq, çox xatirələri yadına salacaqdı. Xəyalı “təzə eşqi” olan könlündən, gözündən bircə an da uzaqlaşmayan, ona əziz, doğma gələn kiçik Sədnikin kədərli çöhrəsində cəmləşdi. Uşağın üzündə, gözündə yaşına, boyuna uyğun gəlməyən dərdin, qəmin dərin izləri hökmranlıq edirdi. Bu uşağın dərdini, qəmini ürəyinə, sinəsinə çəkmək, öz canına hopdurmaq Kərəm müəllimin ən böyük istəyinə çevrilmişdi. Bu Allahının ona göndərdiyi yaxşı və ya pis əməllərinin xoş nəticəsiydi. Budur, gözlədiyi, illərlə həsrətində qaldığı övlad onun qarşısına çıxmışdı, taleyini yenidən oyatmışdı. Onun daim arzuladığı möcüzə bundan artıq, bundan böyük, bundan qiymətli olmazdı.

Kərəm müəllim sazı ehtiyatla köynəyinə saldı, irəli yeriyib qadınının kəlağayısını başına çəkdi, sürüşüb irəliçıxan tellərini barmaqları ilə arxaya daradı, gözlərini sevinclə qırpdı və dedi:

-Əzizim, mənim iş yerimə gedək, təzə eşqimi gör. Sevincim yaman ağırdır. Hünərim çatmaz onu gətir­məyə, bu gün mənə köməyin daha vacibdir. Qadını kişisinin fikrindən heç nə anlamadı. Kəlağayısını açdı, yenidən örtdü. Sualla dolu heyrətli nəzərlərini ərinə dikdi. Kərəm çəkmələrinin bağını bərkitdi. Qadınının suallarını cavabsız qoydu, şirin-şirin ona pıçıldadı:

-Ay qız, qadan alım, gəl gedək, özün gör hər şeyi. Mən sənə heç nəyi başa sala bilmərəm. Gəl gedək.

Hər ikisi sahibsiz uşaq evinə çatana kimi dinmədi. Qapıdan içəri girəndə tərbiyəçilərdən biri Zilxumarı öpdü, buraya nə əcəb gəldiyini soruşdu. Xumar əli ilə ərini göstərdi:

-Vallah bilmirəm, bu kişi çəkib gətirib.

Tərbiyəçi Kərəm müəllimin bir neçə gün bundan əvvəl təzə uşaq qəbul elədiyini və bu uşağa onun çox meyilli olduğunu xəyalından keçirdi. Ona aydın oldu ki, yəqin təzə uşağı bunlar övladlığa götürmək fikrinə düşüblər. Təzə gələn uşağın gözündəki qəm tərbiyə­çi­nin diqqətindən yayınmamış, onun da könlündə özünə yer eləmişdi. İstədi bu sözü müdirin arvadına xəbər versin, onun da bu uşağa meyilli olub olmadığını dəqiqləşdirsin, nə qərara gəldisə sözü başqa səmtə yönəltdi. Evdə-eşikdə nə var, nə yox deyib hal-əhval tutdu.

Zilxumar Kərəm müəllimin otağına keçdi. Kişisi ona yer göstərdi, oturdu. Yoldaşının otağının səliqə sahibinin işi olduğunu görürdü. Bu səliqə-səhmanı xoşuna gəldi. Hər dəfə buraların yır-yığışının xüsusi səliqə-səhman ən çox ərinin xasiyyətindən irəli gəlirdi. Evdə də beləydi, təmiz, səliqəli. Kərəm müəl­lim əlini arvadının çiyninə qoyub tapşırdı:

-Burdaca otur, indi gəlirəm.

Qucağında uşaqla içəri girəndə tərbiyəçi qadına hər şey aydınlaşdı. Yan-yörəsindəki iş yoldaşlarına məlumat verdi:

- Kərəm müəllimin arvadı gəlib. Təzə gələn uşağı da yanına apardı. Allah eləsin Zilxumarın xoşuna gəlsin. Uşağa yaman qanım qaynayır. Dədəmin canı üçün uşağım çox olmasaydı bunu özümə götürərdim. Bilirsiniz də uşaqlarım uşaq deyil, elə bil oddu, alovdu.

İş yoldaşları tərbiyəçinin sözünü təsdiqlədilər.

Ərinin uşaq qucağında içəri girməsindən Zilxu­marın ürəyi atlandı. Diksinib ayağa qalxdı. Uşağın gözlərinə baxanda qəlbinin ən incə telləri əsdi. Elə bil itkin düşmüş balasını gördü. Elə bil bu uşağı neçə illərdir tanıyır, yolunu gözləyirmiş. Kərəm müəllim körpəni ona uzatdı:

- Get ananın qucağına, oğlum. Uşaq qadına doğru meyilləndi. Sonra qadın onu bağrına basdı, uşaq xırdaca qollarıyla Zilxumarın boynuna sarıldı. Kör­pə­yə hansı əziz sözləri demək üçün götür-qoy eləməyə vaxtı olmayan Zilxumar “can”, “can” kəlmələrini dalbadal düzürdü.

Uşaq arıq, qarayanız üzünü anasının üzünə sür­tür­müş kimi qadının üzünə sürtür:

-Ana, mən səni axtarmışdım, sən haradaydın, haradaydın deyirdi.

Kərəm müəllimin sevinci gözlərindən daşırdı.

Evləndiklərindən bəri bəlkə də ilk dəfəydi bu boyda xoşbəxtliyin içinə düşmüşdülər. Onların hər ikisi ayrılıqda beyinlərindən keçirdilər:

-Özlərinin övladı olsaydı onda nə cür xoşbəxt olardılar?

Bundan oyanası məlum deyildi. Ancaq indiki anlarda, indiki vəziyyətdə onlar tam bəxtəvər idilər.

Uşağın gəlişi Kərəm müəllimlə Zilxumarın həya­tını dəyişdirmişdi. Onların işinin-gücünün əvvəlki vəziyyəti pozulmuş, uşaqlı bir evin səmtinə yönəl­mişdi. Balaca Sədnik sazı-sözü bu evdə eşitmiş, bu evdə dinləmiş, bu evdə heyrətdə qalmışdı. Atası onu stolun üstünə çıxarıb oturdur, saz çalırdı. Uşağın üzünə-gözünə, beyninə, ürəyinə dolan saz havalarını yorulmaq, usanmaq bilmədən ötür ona da çox maraqlı, bir aləm yaradırdı. Eşitdiyi mahnıları tez mənimsəyir, özününküləşdirirdi.

O, atasıyla aşıqların məclisinə gedir, böyük həvəslə onların sözünü, havasını könlünə, beyninə yığırdı. Sonra bu mahnıları oxumağa başladı. Atası ilə anası oğullarının şirin məlahətli səsindən yorulmur, onu öpüşlərə qərq edirdilər.Bu uşağı Allahın böyük payı, böyük neməti, böyük xoşbəxtliyi sayırdılar. Sonsuzluq onların, yetimlik isə balaca Sədnikin qəlbindən tamam silinib atılmışdı.

Bəxtəvər günlərin birində bütün dünyanı dəhşətə gətirən müharibə başlandı. Müharibənin fəlakətləri, dəhşətləri şəhərbəşəhər gəzir, kəndbəkənd dolaşır, xoşbəxtliyin, bəxtəvərliyin başına qapazlar salır, gözlərini ovub çıxarırdı. Oğullar, atalar, qardaşlar günbəgün azalırdı.

Kərəm müəllimə çağırış məktubu gələndə Zilxumar saçlarını yoldu, şivən qopardı. Oğlu onun niyə belə etdiyini soruşdu. Anası uşağı ağlaya-ağlaya başa saldı. Uşağın beyni belə bir işin ola biləcəyini heç cürə qəbul eləmirdi. Lakin qanun-qanun idi. Gedəsilər getməliydi. Kərəm müəllimi rayon hərbi komissarlığına aparanda oğlu ondan aralanmadı. Hər cür qılıq, ovundurucu söz, təsəlli ona aid deyildi. Ayrılıq vaxtı çatanda uşaq atasının dizlərini qucaq­layıb dədə deyib elə bir fəryad, elə bir nalə çəkdi ki, hamı yerindəcə dondu. Bu dəhşətli naləyə, çığırtıya, hönkürtüyə qalib gəlib uşağı atadan aralamağa nə hökümətin, nə də qanunun gücü çatdı.

Hökumət adamının da ürəyi, qəlbi var, nə vəzifə, nə qanun qorxusu bu uşağa qalib gələ bilmədi. Kərəm müəllimi hərbi komissarlıqdan dala qaytardılar. Ailənin sevinci yerinə düşdü.

Aradan xeyli müddət keçdi. Yenə Kərəm müəllimə “çağırış” gəldi Bu dəfə də uşağın fəryadı daşların qəlbini yumşaltdı. Hərbi komissarlıqda vəziyyətlə ta­nış olmuşdular. Uşağın doğmaları tərəfindən atıl­ması Kərəm müəllimin övladlığa götürməsi onların da qəl­bini kövrəldir, çıxılmaz vəziyyətdə qoyurdu. Balaca Sədnikin körpəcə ürəyi ayrılıq vaxtı dağılmağa hökm eləyidi. Köz görəti uşağın zəhrinin yarılmasına döz­mək faşist işiydi. Ona görə bu dəfə də Kərəm müəllimi müharibəyə aparmadılar.

Kənddə yağışlar ara vermirdi. Elə bil müharibədə ölənlərə göylər də yas saxlayıb, göz yaşları axı­dırdı.Göz yaşları o qədər gücləndiki ki, kəndə sel gəldi. Güclü, qüvvətli selin ağzından yaxa qurtarmaq uşaqların, toyuq, cücələrin, xırda para ağacların işi deyildi. Bu selin qabağında qollu budaqlı ağaclar, özülü möhkəm qoyulmuş evlər, iri mal-qara güclə dayanırdı. Selin başına götürüb çığırda-çığırda apar­dığı uşaqlardan biri də Sədnik idi. Kərəm müəllimin gözünə sanki qaranlıq çökdü, beli büküldü, dizləri taqətdən düşdü və dərhal da özünü selin qucağına atdı. Çox çətinliklə uşağa çatdı:

-Qorxma, qadan alım, qorxma, gəldim, gəl, gəl yapış çiynimdən, çıx boynuma.

Oğlanın huşu hələ özündə idi. Bir təhər atasının çiynində özünə yer elədi. Huşu gah itir, gah özünə qayıdırdı. Kərəm müəllimə sanki əjdaha gücü gəlmiş­di. Selin lap gur yerinə düşməsinə baxmayaraq birtəhər üzüb çıxır, sahilə can atırdı.

Sanki uşaqları boğub, daşdan-daşa çalmağı qarşı­sına məqsəd qoyan qorxulu sel yavaşıyıb, səngimək fikrində deyildi. Ancaq suya düşmüş uşaqların atalarının çiyni seldən daha güclü, daha əzəmətliydi.

Kərəm müəllimlə selin mübarizəsi xeyli çətin, qorxunc vəziyyət almışdı. Sel kişiyə tez-tez güc gəlir, onu boğub məhv eləməyə fürsət axtarırdı. Kişi selin fikrini duymuşdu. Ancaq qorxduğunu birüzə vermə­yib çarpışırdı. Yaxında quru yer göründü. Sanki onun gözünə işıq, qoluna qvvət axdı, ömrünə-gününə fərəh gətirən oğlunu çiynindən alıb, quru yerə tulladı. Özünü sel yıxdı, əl-qolunu atıb iri bir kötükdən yapışıb durdu. Burada quru yer görünmürdü. Elə kötükdən tutub dayandı. Uşağın halının necə olması haqqında düşündü.

Sədnikin ombası qurudakı iri bir daşa dəyib əzilmişdi. Onun huşu itmişdi. Anasının göz yaşlarıyla əl-qolunun ovmasından qarnına dolmuş selin-suyun boşaldılmasından xəbəri olmadı. Qohum-qonşu hara­ya yetişdi. Uşaq özünə gəldi.

Bu müddətdə selin də həvəsi tükəndi, yavaşıdı, zəiflədi. Kərəm müəllim selin ağzından qurtarıb asta-asta camaata yaxınlaşdı. Ata-bala qucaqlaşdılar. Selin ağzından alınmış uşağların hamısı yaxşıydı, onlara heç nə olmamışdı. Onları ataları çiyinlərində quruya çıxarmışdılar. Bunu Sədnik sonradan bildi. Uşaq­lardan soruşdu:

-Bəs məni niyə atam çiynində quruya çıxarmayıb, tullamışdı?

Uşaqlardan biri düşünüb-daşınmadan demişdi:

-Çünki Kərəm müəllim sənin doğma atan deyil.

Sədniki sel aparanda belə dəhşətə gəlməmişdi. Sel ona belə ağır, belə qorxunc təsir etməmişdi. “Doğma ata” sözü onu varından yox eləmişdi. O uşaqlardan ayrılıb qaça-qaça evə gəlmiş Zilxumarı iki əlləriylə tutub silkələmiş, doğma atasının kim olduğunu öyrən­mək istəmişdi. Zilxumar oğlunun bu fikrə hardan düşdüyünü soruşdu.

-Uşaqlar dedilər ki, onlar sənin doğman deyil, ögeydilər.

Zilxumar çox ağladı, çox sızladı “ögey” sözünü uşağın beynindən poza bilmədi.

Zilxumar fikirli gəzir, fikirli dolanırdı. Oğluna qarşı münasibətində heç bir dəyişiklik hiss etmir, onu əvvəlkindən daha artıq məhəbbətlə sevirdi. Bu Sədniki təmin eləmirdi. Beynində, fikrində kök salmış “ögey” sözündən qurtulmaq iqtidarında deyildi.

Kərəm müəllimə yenə “çağırış” gəlmişdi. Zil­xumarın dünyası yenə qaralmışdı. Oğluna yalvarırdı ki, ümidim, pənahım sənsən. Qoyma atanı müharibəyə getməyə.

Seli atalarının çiynində keçən uşaqları gözünün qabağına gətirən Sədnikin ombası yox, ürəyinin başı ağrıyırdı, özəyi göynəyirdi. İnad qəlbini sarmışdı. Sevinci, fərəhi bu evdə, bu ailədə dadmış olsa belə “ögey” sözü qara tikan kimi aralığa girir, onu atalı, analı xoşbəxt eləməyə qoymurdu.

Hərbi komissarlıqda heç bir hay-küy olmadı. Ögey sözü “ata” deyən naləni, fəryadı seldən kənarda quru yerdəki daşa vurub çilik-çilik eləmişdi.

İştahı pozan uşaq

Ana nənəsiylə qalan Sədnik səkkizinci sinifdə oxuyurdu.Dağlar, dərələr, moruqlu kollar, çiyələkli talalar, çiçəkli düzlər, şirin bulaqlar oğlanı gur məlahətli səsindən, gözəl nəğmələrindən tanıyırdı. Ayağının basdığı yerdən nəğmə bitir, mahnı qayna­yırdı. Kəndin uşaqları ürəklərə şirinlik, həzinlik çiləyən bu nəğmələrin qanadında Sədnikin başına yığışar, səsinə səs verər dünyanı mahnıya bürü-yərdilər. Nənəsi onun corablarını, pal-paltarını, yama­yır, əli ilə siğallayr, ütüləyirdi. Qapıdan girəndə arvad işini yarımçıq qoymadı:

-Ömrüm-günüm, anan xəngəl bişirib, get ye.

Oğlan üzü-gözü qırış-qırış olmuş, bürüşmüş, balacalaşmış nənəsinin sözündən iştahlandı, udqundu:

-Ay nənə, dur ikimiz də gedək, deyib nəvəsi qolundan qaldırmaq istədi.

Dizinə təzə yamaq salınmış şalvarı nənəsinin əlin­də göyə qalxdı. Ancaq qadın yerindən durmadı, onun əlini güclə qolundan araladı:

- Sən get başına dönüm, mənim işim çoxdu, sonra gələrəm deyib nəvəsinin başını yozmaladı.

Sədnik ac idi. Çox xoşladığı süzmə xəngəlinin həvəsiylə anasının evinə götürüldü. Evin ikinci pil­ləsinə bir ayağını qoyar-qoymaz anasıyla üz-üzə gəldi. Danışmağa macal tapmamış anası həyəcanla bildirdi:

-Kişi evdədir, sən get nənəngilə, mən xəngəli ora gətirərəm.

Xəyalında ləzzətlə yediyi üstünə ya xoruz, ya da hinduşqa əti səpələnmiş, süzməli, sarımsaqlı xəngəlin, mis sinisi Sədnikin iştahına ağır zərbəylə dəydi. İştahasının ağzı-burnu qanla-qəltan oldu, yaralandı, əzildi. Təhqir olunmuş iştahı onun bu evdə xort olduğunu yadına saldı. O, arxaya baxmadan geri dönüb qaçdı. Anasının evində süfrə başında bu ye­timin əyləşməsi ərinin də iştahını pozurdu. Bu həqiqəmi, uydurmamı? Hər halda Sədnik belə qəbul elədi, belə gördü.

Evə qayıtmağa tələsmədi. Dərdini, qəmini, anasının yanındakı yetimliyini dağlara, düzlərə dağıtmağa yollandı. Nə üçün başqa uşaqlar kimi anasının oğlu yox yetimi idi. Üzünü göylərə tutdu, yalvardı:- Mən sənə də ögeyəmmi, ay Allah. Barı sən məni ögey hesab eləmə.

Nənəsinin yanına sakit qayıtdı. Üzünün qırış­la­rından nur seli axan bu qarının nəzərindən yayınmaq, nəyisə gizlətmək müşkül məsələydi. O, nəvəsindən yerli-yataqlı hər şeyi öyrənmək üçün sorğu-suala tutanda qızı əlində bir boşqab xəngəl içəri girdi. Günahkar-günahkar anasına baxdı, dərdi açıldı:

-Neyləyim ay ana, bu tüfülü tuturam, o birilər yetim qalır, o biriləri tuturam, bu yetim qalır. Mən başıma haranın daşını, qayasını yağdırım. Anası təəccübləndi:

-Yenə nə olub, belə hay küynən gəlmisən?

Qadın dil boğaza qoymurdu. Özünün çıxılmaz vəziyyətini sübuta yetirmək üçün dəlillər gətirir, hamını bir-birinə qatır, günahlandırırdı:

-Məni heç yaratmayaydın, ay ana. Öz balamı, ciyərparəmi ürəyimcə böyüdə bilmirəm, vaxtlı- vax­tında yeməyinə, geyməyinə baxammıram, yarı canım qalır burda. Eh nə bilim, günahın hamısı bunun atasında oldu. O, boşqabı oğlunun qabağına itələdi:

-Ye, dərdin alım. Nənənlə sənin payındı.

İştahı küsmüş, uşaq xəngələ nifrətlə baxırdı. Səhərdən ac olmağı yadına düşmədi. Boşqabı hirslə əlinə alıb bayırdakı daşa çırpdı. Boşqabın iri qırığı xəngəlin yarpağı boyda xırdalandı. Nənəsi vəziyyəti başa düşdü. Nəvəsini qucaqladı:

-Fikir eləmə nənən qurban, anandı də, neynəmək olar. Yad oğlunun ocağının başındadı.

Uşaq başını nənəsinin köksündə gizlətdi. Anası peşiman-peşiman, doluxsunmuş halda çıxıb getdi.



Oğurluq

Sədnik müəllimin 13-14 yaşı olanda məhəllə uşaqları ilə gavalı oğurluğuna gedirlər. Uşaqlarrın hamısı bağa doluşub gavalıları dərib, ciblərini, qoyun-qoltuqlarını doldurub qaçmaq istəyəndə bağ yiyəsi onları yaxalayır. Uşaqlar qorxularından yığdıqlarını yerə boşaldıb barının üstündən aşıb qaçırlar. Bağ sahibi küçədə çayın kənarındakı daşın üstdə sakitcə oturmuş Sədnikə yaxınlaşır:

-Ə, a bala, burda kimi gözləyirsən, hirsli-hirsli soruşur.

Kişinin kim olduğunu tanımayan Sədnik yol­daşlarımı gözləyirəm-deyir. Onlar gavalı oğurlayıb, mənə də verəcəklər.

Kişi hirsini boğub, uşağı sınağa çəkir:

-Bəs sən niyə burda oturubsan? Niyə yol­daşlarınla oğurluğa getməyibsən? Gavalı yemək istəmirsən?

Sədnik cavab verir ki, niyə istəmirəm, ay dayı, istəyirəm, ancaq, oğurluq edə bilmirəm. Kişinin bütün hirsi-hikkəsi bir andaca yox olur, uşağa deyir:

-Papağını mənə ver görüm.

Oğlan papağını çıxarıb kişiyə verir, kişi gedir. Bir azdan papaq dolu dadlı-ləzzətli gavalılarla dolu dala qayıdır:

-Al, bunlar sənindir, deyir, istəyirsən hamısını özün ye, istəyirsən də oğru yoldaşlarının hərəsinə bir­cə dənə gavalı ver, yazıqdırlar, qoy ağızları bişməsin.



Bu mənim oğlumdur
Müharibənin əli-ayağı pörşələnib geri çəkilmişdi. Müharibənin ölüsünün üstündən salamat keçənlər gəlmiş, ürəklərdəki qorxunun, dəhşətin yerini inama yönəltmişdilər. Gəlməyənlərin əvəzinə bir tikə kağıza yas tutulur, müharibəyə lənətlər yağdırırdılar. O bir tikə kağız Həcəri ərsiz, övladlarını atasız qoymuşdu. Ərindən əli üzülmüş qadın həmişə ürəyində əzizlədiyi, yanında xəcalət qaldığı oğlunu yadına salmış, qızlarına hayan ondan başqa kimsənin olmayacağını dərk etmiş, uşağının dalınca uşaq evinə gəlmişdi. Sahibsiz uşaqların hər birinin kədərli cöhrəsi onun ürəyindəki, sonsuz dərdi, əzabı təzələyir, üstəlik bir az da artırırdı. Uşaqların kimisi bu yad qadına soyuq, kimisi də böyük ümidlə baxırdı. Qadın balasını axtarır, onun necə böyüməsini, necə dəyişməsini, görmək həvəsi qəlbini yandırır, ürəyini darıxdırırdı. Oğluna məhəbbəti o qədər güclənmiş, o qədər artmışdı ki, bütün dünyanı gəzməli olsa belə tapmasa geri qayıtmağını ağlına sığışdırmırdı.

Adını, familini dedi oğlunun. Orada belə uşaq yox idi. Ürəyi bununla sakitləşmədi ananın. Bir-bir hər uşağın şalvarının balağını çirmədi baxdı, özünün balası olmadığına əmin olandan sonra başqa uşaq evlərinə üz tutdu.

Onun ürəyinin başında, oğlunun isə sol qıçında yanıq yeri vardı. Oğlunun qıçındakı yanıq yeri çoxdan sağalmış, özünün ürəyinin başındakı yanıq göyür-göyür göynəyir, daim ona əzab verirdi. Ürəyinin başındakı oğlu sarıdan almış bu yanığı, ərli vaxtı sanki kül altında qor kimi gizli saxlamış, indi üstü açılmış qor alovlanmış, ürəyini yanıqlar bürümüşdü. Arvadın bu yanğıya dözməyə tabı qalmamışdı. Əgər oğluna qovuşmasaydı ona elə gəlirdi ki, daha yaşamağının mənası olmayacaqdı. Oğluna qovuşmaq isə asan məsələ deyildi. Çünki, onun yeri-yurdu yoxdu. Harda axtarsın, kimdən soruşsun. Vaxt o vaxt, zaman o zaman deyildi. Müharibə hamını korşaltmışdı.

Həcər uşaq evlərindən birində oğlunun yaşından xeyli balaca uşaqların ayağına baxanda tərbiyəçilər­dən biri maraqlandı:

-Bacı, sizin uşağın yaşı gərək ki, böyükdü, niyə elə balacaları yoxlayırsınız?

Qadın elə bil yuxudan ayıldı:

-Dərdin alım, oğlumu bu yaşda itirmişəm, heç onun böyüməyini fikirləşmirəm. Elə bilirəm onu tapıb özüm böyüdəcəm.

Ana uşaq evlərini bir-bir gəzir, uşaqları bir-bir nəzərindən keçirir, gündə yüz dəfə, min dəfə ürəyi atlanır ki, tapdım, ancaq günlərini yenə məyus başa vururdu.

Ürəyinə dammışdı oğlunu tapacaq. Axtarmaqdan bezmir usanmırdı. Yalanına, düzünə baxmayıb bir kəlmə sözün ucuynan uzaq bir rayona, şəhərə yollanır, bütün uşaq evlərini ələk-vələk eləyir, gözü yaşlı dala qayıdırdı.

Tale bu qadına çox zərbələr endirmişdi. Elə bil bu qadının əzablarından həzz alırdı Tanrı. Bu əzablardan ən dözülməzi oğluyla bağlıydı. Oğluna ana olmağı üç qızının yetimliyi, üç qızına ana olmağı oğlunun yetimliyi ilə nəticələnmişdi. Oğlu yetim qalmışdı. Uşaq evinin oğlu olmuşdu. Ananın ürəyi əzilir ölmək istəyir, lakin balasını tapmaq ümidi ilə döyünürdü. Balası tapılmırdı.Yeri-yurdu məlum deyildi.

Qadın fikirləşirdi:

-Allah özü mənə bilərəkdən cəza verib. Gərək balamdan ayrılmayaydım. Nənənin beli bükülmüş, saçı ağarmış, dərdin, qəmin əlində əsir-yesir olmuş­du. Oğul itirən bu qadın nəvəsinin dərdini çəkib qurtara bilmirdi. Qızının gününü göy əksiyə düyür, ona rahatlıq vermirdi. Qızının öz dərdi özünə bəs deyilmiş kimi anası da onu bir yandan haldan salırdı. Elə bil bu iki qadının taleyi bircə Sədnikdən asılı qalmışdı. Elə bil uşaq evinin oğlu olmuş Sədnik bu iki qadının yaşaması üçün əsas şərt olmuşdu. Bəlkə də Sədnik yarandığı gündən belə əzizlənməmiş, belə doğmalaşmamış, belə İlahi məhəbbətlə sevilməmiş, belə ürəklə arzulan-mamışdır.Göylərdən oğulluq məhəbbəti enmiş, bütün uşaq evlərini gəzmiş, ayağının altına almışdı. Göylərdən enən bu mə­həb­bətin qabağını dağlar, dərələr ucsuz-bucaqsız yollar, soyuq küləklər, yandırıcı günlər, heç nələr, heç nələr saxlaya bilmirdi. Bəzən bir gündə bircə içim suya həsrət qalan, ayaqları suluq-suluq olan, ürəyinin taqəti kəsilən Həcər belə əzablarına gülür, oğluna qovuşmaq istəyi birə min qat artırdı.

Ürəyində neçə dəfələrlə nəzir-niyaz paylayan ananın səbr-qərarı tükənmirdi. Bəzən Allahına, Tanrısına asi düşür, yarandığı günə peşiman olurdu. Oğlunu tapıb uşaq evinin oğulluğundan qurtara bilmirdi. Oğlunun anası ola bilmirdi. Bu dərd qadını qurudur, çərlədirdi.

Vaxtında oğluna ana olmamasının baiskarlarına nifrinlər, qarğışlar yağdırırdı. Sanki bu nifrinlər daşa-divara dəyib özünə qayıdırdı. Bu onu daha bərk sıxır, daha bərk hirsləndirirdi.

Bir dəfə yenə oğlunun sorağı ilə bir uşaq evinə gəldi. Sanki küləkdən qanad alıb uçdu. Uzaq rayonda yerləşirdi oğlunun qaldığı uşaq evi. Ona uşaqlar ürkək-ürkək, qorxa-qorxa, ümidlə yaxınlaşır, qanadı qırılmış quş kimi geri çəkilirdilər. Bu onların anası deyildi.

Qıçındakı yanığı çoxdan unutmuş Sədnikin bədəninə qarşısındakı qadının əllərindən ilıq, xoş bir hərarət axdı. Qadın titrək əlləri ilə yanığı sığallayır, gözünün yaşı sel kimi axırdı. Başını qaldırmağa gücü çatmırdı. Sanki başını qaldırsa yanığı itirəcək, oğlunu bir daha tapmayacaqdı. Bəlkə də belə deyil, başını qaldırmağa qorxurdu ana. Həcər o qədər həyə­can­landı, o qədər sevincək oldu ki, oğlunun üzü-nü düz əməlli görmədən huşunu itirdi. Sədnikin qadına yazığı gəldi, haray-həşir saldı. İşçilər tökülüşüb onu ayıltdılar.

Həcər oğlundan aralanmır, öpüşlərə qərq eyləyir, “oğlum, pənahım”, deyə-deyə özü ilə bərabər yanındakıları da ağladır, ürəklərini qana döndərirdi.

Belə gününü hər an arzulaya-arzulaya yaşayan, buradakı uşaqların da ürəyinə inam dolmuşdu, gözləri yaşarmışdı. Onların ümidi lap çoxalmışdı. Elə yəqin eləyirdilər bu qadın onların anasıdı. Gəlib onları da aparacaq. Sədnikin yerində özlərini hiss eliyən uşaqlar hoppanıb düşür, bir-birini qucaqlayır, zarafatlaşırdılar. Ancaq onların taleyi məlum deyildi.

Sədnikin anası uşaq evinin çirkli divarlarını da öpdü. Öpdü ki, bu uşaq evi balasını saxlayıb ona qaytardı.

1 yanvar, 1996-cı il.


Şəffaf hörüyün rəfiqələri
Aşağı əyildikdə qoşa, xurmayı hörüklər çayın gur, şəffaf hörüyünə qoşulub axır, dikəldikdə sudan üzülüşürdülər. Şəffaf hörüyün xurmayı hörüklərdən xoşu gəlirdi. Onları fürsət düşəndə sinəsinə çəkir, özüylə bir axıdır, buraxmaq istəmirdi. Xurmayı hörüklərin sahibi balaca zərif əlləriylə paltar suya çəkirdi. Dənizdən, göldən fərqli bu hörüklü çayın içində qız hörüklü su pərisinə bənzəyirdi. Qızın xurmayı hörükləri çayın şəffaf hörüyünün davamı kimi axırdı. Hörüklər beləcə qovuşur, beləcə axışır, beləcə can bir, ürək bir, qəlb bir olurdu.. Hərdən xurmayı hörükləri sudan aralananda şəffaf daşqınlar ətrafa səpələnirdi. Şəffaf hörük bu daşqınları özündə gizlədir yeniləriylə xurmayı hörükləri bircə-bircə bəzəyirdi.

Hörüklərin gözəl oyunu Sədniki ovsunlamışdı. Nə irəli yeriyib səsini çıxara bilirdi, nə də geri qayıtmağa gücü çatırdı. Oğlanın nəzərində sarışın şəfəqlər saçan, günəşə bənzəyən sarışın qızın, sarışın şəfəqlərindən onun ürəyinə ilk dəfə hiss etdiyi doğma, mərhəm xoş və gözəl duyğular axırdı. Bu gözəl duyğularla qəlbinə dolub üzünə-gözünə yayıldı, dilinin bu anlara qədər heç kəsə söyləmədiyi ən şirin sözlərinə çevrildi:

-Könlümü, gözümü sevindirdin gözəl, səni alsam gələrsənmi?

Qəfil səsdən şəffaf hörüyü əlindən çıxan xurmayı hörüklər diksindi, iri ala gözlər maraqla heyrətdən parladı, lalə rəngli dodaqları xəfifcə titrədi, şaftalı çiçəyi rəngli yanaqları daha da allandı. Bir andaca qəşəng sir-sifətinə, gözəl boyun-boğazına, abır-həya rəngi çiləndi. Qız çaşdı özünü itirdi, cavab vermədi. Gah yuyulub sıxılmış paltarları suya tökdü, gah sulu paltarları ləyənə yığdı. Burdaca dünyanın ən əzizinə, ən böyük istəyinə çevrilən qızın narahatlığına, həyəcanına Sədnikin ürəyi dözmədi, çıxıb getdi. Onu azad buraxdı, narahatlıqlar içində çırpına-çırpına qalan oğlanın əhvalı pozulmuş, nəylə ovunması mümkün olmayan eşqə düşmüşdü. Sarışın qızın günəşə bənzər xəyalı icazəsiz, təklifsiz onun olmuşdu, ürəyinə, qanına, iliyinə hopmuşdu. Bu xəyal onunla yatır, onunla oyanırdı.

Sədnikin dostları, tanışları çox idi. Lakin darıxırdı. Hamının yanında darıxırdı. Belə məqamlarda ürəyini ancaq sarışın qıza açmaq istəyirdi. Qəlbində onunla üzbəüz oturmaq, yaşadığı bu 26 illik həyatı birər-birər ona söyləməyi qəlbindən keçirirdi. Qazaxyol­çular kəndində oğlanla qızın baş-başa verib istədikləri yerdə pıçıldaşmaları mümkün deyildi. Elə ona görə də sarışın qızın “hə” sini aldı. Nişanlandı. Sədnik qızın anasının yanına gəldi, hal-əhval tutdu. Söz arasında bildirdi:

-Şəhərə gedirəm xala, icazə verin Səfurə xanımı da özümlə aparım. Yaxşı olar paltarı əyninin üstündə, bəyəndiyini alaq.

Qız anası razılıq verdi.

Gözü daim gözəllik arayan, dağların, düzlərin mənzərələrinə heyran qalan, nəğmələrini suyun şırıltısına qatan, xurmayı hörükləri torpaqlarını ötən Səfurə xanım Tanrının hökmünə tabe olurmuş kimi yuyundu, darandı. Sıxılıb çəkinə-çəkinə nişanlısıyla Gəncəyə gəldi. Bu boyda bəxtəvərlik Sədnikin ürəyi­nə sığmırdı, aşıb daşırdı. Günəşə bənzətdiyi sarı gözəlin evində oturmağını yuxu hesab eləyirdi. Bu qız onun doğması, istəklisi, əziziydi. Bu qız yerin, göyün ona bəxş elədiyi ən qiymətli nemətiydi, varıydı. Bu zərif varlığın könlünü oxşamaq, titrəyən ürəyini sevincə bələmək oğlanın həyatının mənası oldu. O, qızın hörüklərini sığallayır, üz-gözünü şəfqətlə oxşayır, kimsənin eşidəcəyindən ehtiyat edirmiş kimi xəfifcə pıçıldayırdı:

-Sarı gözəlim, sarı mələyim, Səfurəm mənim.

Qız titrədi, uçundu, yavaşca pıçıldadı.

-Qorxuram. Məni evimizə apar.

Xoşbəxt, bəxtəvər, olmuş əlləri ilə oğlan qızın saçlarını günəşin şəfəqləri tək açıb tökürdü. O, şirin əyləncəsindən qalmayıb.

-Narahat olma, dərdin alım, dedi, evimiz buradı. Daha burdan heç yana gedəsi deyilik. Qız bərk həyəcanlandı, yalvardı:

-Apar, apar məni evimizə nolar? Axı, anam məni gözləyir.

-Səni heç kəs mənim qədər gözləməz, sarı gözəlim, canım, ciyərim. Səni qaytara bilmərəm, ömürüm, günüm nə özüm dözmərəm, nə də eşidən-bilən yaxşı deməz.

Hələ uşaqlıq aləmindən qopub ayrılmayan qızcığaz bu evə gəlin gəldiyini anladı, başa düşdü.

İki könül, iki qəlbin döyüntüləri, çırpıntıları biri-birinə qarışdı, qovuşdu. Onlar xurmayı hörüklərin sarı şəfəqlərinə bələndilər.




Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə