məhkəmənin qərarı əsasında (bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş təxirə salına bilməyən
hallarda isə müstəntiqin qərarı əsasında) məhdudlaşdırmaqla əldə olunmalı;
124.1.2. hadisənin cinayət hadisəsi olub-olmamasını, törədilmiş əməldə cinayətin
əlamətlərinin olub-olmamasını, bu əməlin təqsirləndirilən şəxs tərəfindən törədilib-
törədilməməsini, onun təqsirli olub-olmamasını, habelə ittihamın düzgün həll
edilməsi üçün əhəmiyyət kəsb edən digər hallar göstərilməlidir.
124.2. Cinayət prosesində aşağıdakılar sübut kimi qəbul olunur:
124.2.1. şübhəli, təqsirləndirilən və zərər çəkmiş şəxsin və şahidlərin ifadələri;
124.2.2. ekspertin rəyi;
124.2.3. maddi sübutlar;
124.2.4. istintaq və məhkəmə hərəkətlərinin protokolları;
124.2.5. digər sənədlər.
M a d d ə 1 2 5 . S ü b u t l a r ı n m ü m k ü n l ü y ü
125.1. Məlumatların, sənədlərin və digər əşyaların həqiqiliyinə, yaranma
mənbəyinə və əldə edilməsi hallarına şübhələr olmadıqda onlar sübut kimi qəbul
edilə bilərlər.
125.2. Aşağıdakı hallarda əldə edilmiş məlumatların, sənədlərin və digər
əşyaların cinayət işi üzrə sübut kimi qəbul edilməsinə yol verilmir:
125.2.1. İnsan və vətəndaşların konstitusiya hüququqlarının və azadlıqlarının,
yaxud bu Məcəllənin digər tələblərinin pozulması ilə cinayət prosesi iştirakçılarının
qanunla
təminat
verilən
hüquqlarından
məhrum
etmə
və
ya
onları
məhdudlaşdırmaqla bu sübutların həqiqiliyinə hər hansı yolla təsir göstərəcəyi və ya
göstərə biləcəyi halda;
125.2.2. zorakılıq, hədə-qorxu, aldatma, işgəncə və digər qəddar, qeyri-insani,
yaxud ləyaqəti alçaldan hərəkətlərin tətbiq edilməsi ilə;
125.2.3. şübhəli və ya təqsirləndirilən şəxsin müdafiə hüquqlarının, cinayət
mühakimə icraatının aparıldığı dili bilməyən şəxsin hüquqlarının pozulması ilə;
125.2.4. cinayət prosesində iştirak edən şəxsin hüquq və vəzifələrinin izah
edilməməsi, tam və ya düzgün izah edilməməsi nəticəsində öz hüquq və vəzifələrini
yanlış başa düşməsindən istifadə etməklə;
125.2.5. cinayət təqibi üzrə icraatı həyata keçirmək, istintaq və ya digər
prosessual hərəkətlər aparmaq hüququ olmayan şəxs tərəfindən bu hərəkətlər
edildikdə;
125.2.6. cinayət prosesində onun iştirakını istisna edən halları bildiyi və ya
bilməli olduğu halda etiraz edilməli şəxsin iştirakı ilə;
125.2.7. istintaq və ya digər prosessual hərəkətlərin icraatı qaydaları kobud
pozuntularla aparıldıqda;
125.2.8. sənədi və ya digər əşyanı tanımağa qadir olmayan, onun həqiqiliyini,
mənbəyini, əldə olunma hallarını təsdiq edə bilməyən şəxsdən alındıqda;
125.2.9. məhkəmə iclasında məlum olmayan şəxsdən, yaxud müəyyən
olunmayan mənbədən alındıqda;
125.2.10. müasir elmi baxışlara zidd üsulların tətbiqi nəticəsində alındıqda.
125.3. Bu Məcəllənin 125.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş hallarda alınmış
məlumatlar, sənədlər və əşyalar hüquqi qüvvəsi olmayan hesab edilir və onlar
ittihamın düzgün həlli üçün hər hansı halın sübut olunmasında istifadə edilə bilməz.
125.4. Bu Məcəllənin 125.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş pozuntularla əldə
edilmiş materiallar müvafiq pozuntu faktlarının və onlara yol vermiş şəxslərin
təqsirliyinin sübut edilməsində istifadə oluna bilər.
125.5. Cinayət-prosessual qanunvericiliyinin tələblərinin ittiham tərəfindən
pozulması nəticəsində sübuti əhəmiyyətini itirmiş hesab oluna bilən materialın
sübut qismində qəbul edilməsinə müdafiə tərəfinin vəsatəti əsasında yol verilir. Bu
halda həmin sübut digər proses iştirakçılarına deyil, yalnız müvafiq şübhəli və ya
təqsirləndirilən şəxsə sübut kimi aid olur. Bu materialların sübut kimi qəbul
edilməsi onun düzgünlüyünün mübahisə olunmasına mane olmur.
125.6. Müvafiq cinayət təqibi üzrə əhəmiyyət kəsb edən hər hansı hal üzrə
verilmiş şikayət və çıxarılmış prosessual qərar yalnız şikayətin verilməsi və ya
prosessual qərarın çıxarılması faktını təsdiq edir və sübut kimi qəbul oluna bilməz.
125.7. Cinayət təqibi üzrə icraat zamanı məlumatlardan, sənədlərdən və
əşyalardan sübut kimi istifadə edilməsinin qeyri-mümkünlüyünü, habelə onlardan
məhdud istifadə edilməsinin mümkünlüyünü prosesi aparan orqan öz təşəbbüsü və
ya cinayət prosesi tərəflərinin vəsatəti ilə müəyyən edir.
125.8. Bu Məcəllənin tələblərinə riayət olunmaqla sübutlar əldə edildikdə, onların
qəbul olunmasının yolverilməzliyinin əsaslandırılması mübahisə edən tərəfin
üzərinə düşür.
125.9. Cinayət işinə andlı iclasçıların kollegiyasında baxılarkən məhkəmə
iclasında sədrlik edən məhkəmə baxışında sübut kimi qəbul edilə bilməyən
materialları çıxarır və onların hüquqi əsassızlığını andlı iclasçılara izah edir, bununla
əlaqədar andlı iclasçılarda cinayət prosesi tərəflərinin yanlış fikir yaratmasının
qarşısını alır.
M a d d ə 1 2 6 . Ş ü b h ə l i , t ə q s i r l ə n d i r i l ə n , z ə r ə r ç ə k m i ş
ş ə x s i n v ə ş a h i d l ə r i n i f a d ə l ə r i
126.1. Bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş qaydada cinayət prosesini həyata keçirən
orqan tərəfindən şübhəli, təqsirləndirilən, zərər çəkmiş şəxsdən və şahidlərdən
alınmış şifahi və yazılı məlumatlar ifadələr hesab olunur.
126.2. Yalnız o ifadələr sübut hesab oluna bilər ki, onlar hadisəni, onun
səbəblərini, xarakterini, mexanizmini və ya inkişafını bilavasitə qavrayan şəxsin
məlumatlarına və ya nəticələrinə əsaslanmış olsun.