14
KIRISH
O`tgan asrning oxiriga kelib standartlashtirish bo`yicha AQSH, Yaponiya va
Yevropa mamlakatlari yetakchilikka erishdilar. Bu mamlakatlarda iqtisod jadal
rivojlanib bordi va ular jahon bozorida mustahkam o`rnashib oldilar.
Shu tariqa jahon bozorida XXI
asrning boshlariga kelib AQSH, Yaponiya va
Yevropa mamlakatlari mahsulotlari erkin savdoda hukmronlik qila boshladi. Hozirgi
kunda bularga buyuk Xitoy,
Janubiy Koreya, Malaziya va Turkiya kabi bir qator
rivojlanayotgan mamlakatlar ham qo`shilib bormoqdalar.
Standartlashtirishning mamlakatlar iqtisodiyotini rivojlantirishi ularning xalqaro
bozorda gegemonligini kuchaytirishga olib keldi. Hatto shu darajaga keldiki, sifatli
mahsulot yaratgan, ammo standartlashtirish bo`yicha yetakchi bo`lmagan mamlakatlar
jahon bozoriga erkin yo`l topa olmay qoldilar.
Hozirgi kunda bu muammo xalqaro miqyosda “texnik tartibga solish” yo`li bilan
o`z yechimini topmoqda. Davlatimiz rahbariyati tomonidan 2009-yilda “Texnik
jihatdan tatibga solish to`g`risida”gi Qonunning qabul qilinishi mamlakatimiz ijtimoiy
va iqtisodiy rivojlanishida yana bir yorqin nazar va dadil qadamdir.
Xususan, hukumatimiz tomonidan O`zbekiston Respublikasining xalqaro savdo
tashkilotiga kirishi yo`lida qator tadbirlar amalga oshirilmoqda.
Mazkur tashkilotga
a’zo bo`lish uchun amaldagi milliy qonunchilikni xalqaro talablarga muvofiqlashtirish
bo`yicha tegishli kelishuvlarga belgilangan talablarni bajarish, Ya’ni savdodagi texnik
to`siqlar bo`yicha qonunchilik xalqaro talablarga uyg`unlashtirilishi zaruratga aylandi.
Mahsulot, xizmat va jarayonlarga bo`lgan majburiy talablar texnik
reglamentlarda belgilanadi. Texnik reglamentlar talablariga tegishli qonunlar, yuridik
va jismoniy shaxslar manfaatini himoyalovchi har xil turli
farmoyishlar mazmunlari
asosida shakllanadi. Standartlar talablari esa majburiy emas, balki ixtiyoriy tusga
kiradi.
Qonunga muvofiq O`zbekiston Respublikasida umumiy va maxsus texnik
reglamentlar qo`llaniladi. Umumiy
texnik reglamentlar mahsulot, xizmatlar va
jarayonlar guruhlariga majburiy talablarni belgilab, O`zbekiston Respublikasi Vazirlar
Maxkamasi tomonidan tasdiqlanadi.
15
Maxsus reglamentlar alohida mahsulot, xizmatlar va jarayonlar turlariga
majburiy
talablarni belgilab, vakolatli idoralar tomonidan ishlab chiqilib belgilangan
tartibda tasdiqlanadi. Bunday me’yoriy hujjatlar o`rnatilgan tartiblar davlat darajasida
tasdiqlanishi, texnik reglamentlar ishlab chiqish jarayoniga vakolatli idoralar va
mutasaddi tashkilotlar o`ta mas’uliyat bilan yondashishlarini taqozo etadi.
Texnika va texnologiya shiddatli rivojlanib borayotgan asrimizning shu
kunlarida ekalogiya va standartlashtirish talablari texnik
tartibga solish nuqtai
nazaridanyanada uyg`unlashgan xolda taraqqiy ettirishga o`rinli etibor qaratilgan.
Shu munosabat bilan mazkur o`quv qo`llanmaning barpo etilishi raqobatbardosh
zamonaviy mutaxassislar tayyorlashda ta’lim tizimi o`quv-uslubiy vositalarini
rivojlantirishning dolzarb tadbiriy vazifalari sifatida qaralishi mumkin.
O`quv qo`llanma 10 ta bobdan iborat bo`lib, ularning har biri
standartlashtirishning mantiqiy asosi mazmunida prinsipial pedagogik yondashuv
hamda davlat tilida yanada takomillashgan yangi atama va ta’riflardan o`rinli
foydalanish bilan mustaqil bo`limlar sifatida ravon bayon etilgan.
Hozirgi kunda oliy o`quv yurtlari talabalari uchun
mavjud darsliklarda alohida
fan yoki mustaqil bo`lim sifatida talqin qilinib kelingan “o`zaro almashinuvchanlik”
standartlashtirishning texnologik asosi sifatida namoyon etilgan.
O`quv qo`llanmaning nazariy qismini yanada takomillashtirib, amaliy
mashg`ulotlar bilan boyitilib darslik sifatida tavsiya etish mumkin.
Dostları ilə paylaş: