Microsoft Word elillerinsosialmudafiesi20160712. docx



Yüklə 182,78 Kb.

səhifə1/6
tarix01.11.2017
ölçüsü182,78 Kb.
  1   2   3   4   5   6


 

 

 

 

 

ƏӘlilləәrin hüquqlarının təәmin edilməәsi  

vəә sosial müdafiəәsi sahəәsindəә dövləәt siyasəәtinin 

qiyməәtləәndirilməәsi vəә təәkmilləәşdirilməәsinəә dair 

təәklifləәr 

 

Təәdqiqat “Vəәtəәndaş Cəәmiyyəәti – Media – Dövləәt vəә Özəәl sektorun ƏӘməәkdaşlığı iləә Azəәrbaycanda 

Həәrəәkəәt İmkanları Məәhdud İnsanların Hüquqlarının Müdafiəәsi vəә Yaşam Şəәrtləәrinin 

Yaxşılaşdırılması” layihəәsi çəәrçivəәsindəә hazırlanmışdır. 

 

 

Müəәllif: ƏӘhməәd ƏӘlili, Nurlan Bağırov

 

 



 

Layihəә Avropa İttifaqı təәrəәfindəәn dəәstəәkləәnir. Təәdqiqatın məәzmununa görəә CESD məәsuliyyəәt 

daşıyır vəә heç bir halda Avropa Birliyinin mövqeyi hesab oluna bilməәz. 

 

 

Bakı  

İyul 2016 

 

 

 




GİRİŞ 

 

İnsan hüquq vəә əәsas azadlıqlarının qorunmasına məәqsəәdiləә proqramların hazırlanması vəә icra 



olunmasında  bir  nömrəәli  sifarişçi  vəә  təәminatçı  hökuməәt  orqanlarının  rolu  əәvəәzedilməәzdir. 

Demokratik idarəәetməә vəә inkişafın meyarına çevrilmiş bu məәqam alternativsizdir.  

Bununla yanaşı, dövləәt orqanları cəәmiyyəәtin bütün üzvləәrinəә xas olan ləәyaqəәt vəә dəәyəәrləәrin, 

onların  bəәrabəәr  vəә  ayrılmaz  hüquqlarının,  azadlıqlarının  qorunmasında  xüsusi  missiya 

daşıyıcısıdırlar. 

Bu zaman həәm cəәmiyyəәt, həәm dəә dövləәt orqanları istisnasız olaraq insanların hüquqlarının vəә 

azadlıqlarının ümumiliyini, ayrılmazlığını, qarşılıqlı asılılığını vəә əәlaqəәsini, heç bir ayrıseçkiliyəә yol 

verilməәdəәn təәmin edilməәsinin zəәruriliyini dəәrk edirləәr. 

Bütün  bunları  nəәzəәrəә  alaraq,  əәlilləәrin  hüquqlarının  təәmin  edilməәsindəә,  onların  sosial 

müdafiəәsinin  təәmin  olunması  sahəәsindəә  dövləәt  siyasəәtinin  təәkmilləәşdirilməәsinəә  ehtiyac  var.  Bu 

zaman  əәlilləәrin  hüquqlarının  təәmin  olunmasındakı  humanitar  məәsəәləәləәrləә  yanaşı,  bunun  iqtisadi 

dividenti dəә nəәzəәrəә alınmalıdır.  

“İş  qabiliyyəәtini  itirmiş”  əәlilləәr  vəә  fiziki  qüsurlu  insanların  hüquqlarının  təәmin  edilməәsi, 

onlara  qarşı  bəәrabəәrhüquqluluq  prinsipininin  əәməәl  olunmasına  ciddi  nəәzarəәt  etməәkləә  onların  işəә 

qəәbulu  prosedurlarını  asanlaşdırmaqla  bir  çox  əәlilin  sosial  müdafiəәsi  iləә  bağlı  problemləәri  aradan 

qaldırmaq mümkündür. 

Fiziki  məәhdudiyyəәtli  vəә  əәliliyi  olan  insanların  hüquqları  Azəәrbaycan  Respublikasının 

konistitutsiyasında,  BMT  Baş  Məәclisi  təәrəәfindəәn  qəәbul  edilmiş  “ƏӘliləәrin  hüquqları  haqqında” 

Konvensiyada,  Azəәrbaycan  Respublikasının  “ƏӘliliyin  vəә  uşaqların  sağlamlıq  imkanlarının 

məәhdudluğunun qarşısının alınması, əәliləәrin sağlamlıq imkanları məәhdud uşaqların reabilitasiyası vəә 

sosial  müdafiəәsi  haqqında”  Qanunda  vəә  digəәr  beynəәlxalq  vəә  yerli  qanunvericilik  aktlarında  təәsbit 

olunmuş formada qorunmalıdırlar.  

Vaxtaşırı  olaraq,  bu  istiqaməәtdəә  qanunvericilik  bazasının  təәkmilləәşdirilməәsi  üzrəә  işləәr  daim 

aparılçalı  vəә  əәlilləәrin  hüquqlarının  təәmin  edilməәsi  sahəәsindəә  dövləәt  orqanlarının  effektivliyi 

artırılmalıdır, iş mexanizmləәri təәkmilləәşdirilməәlidir.  

Bu  təәdqiqat  işinin  məәqsəәdi  dəә  əәlilləәrin  hüquqlarının  təәmin  edilməәsi  vəә  sosial  müdafiəәsi 

sahəәsindəә  dövləәt  agentlikləәrinin  gördükləәri  işləәrin  vəә  qanunvericilik  bazasının  obyektiv 

qiyməәtləәndirilməәsi vəә bu istiqaməәtdəә tövsiyyəәləәr paketinin işləәnib hazırlanmasıdır. 

Bu  təәdqiqat  ilkin  olaraq  Azəәrbaycanda  əәlilləәrinin  hüquqlarının  təәmin  edilməәsi  vəә  sosial 

müdafiəәsi  sahəәsindəә  mövcud  olan  hüquqi-qanunvericilik  bazasını  qiyməәtləәndirəәcəәk,  təәdqiqatın 

növbəәti məәrhəәləәləәrindəә istifadəә olunacaq ümumiləәşdirməәləәr aparılacaqdır. Növbəәti paraqraflarda isəә 

Azəәrbaycanda bu sahəәdəә mövcud durum müzakirəә ediləәcəәk, əәsas məәqamlar müəәyyəәnləәşdiriləәcəәkdir. 

Bundan  sonra  isəә  mövcud  qanunvericilik  bazasını  nəәzəәrəә  alaraq,  onların  təәkmilləәşdirilməәsi 

istiqaməәtindəә təәklifləәr toplusu təәqdim olunacaqdır. 

 



MÖVCUD HÜQUQİ BAZA 

Azəәrbaycan  Respublikasının  Konstitusiyasının  38-ci  maddəәsindəә  əәlilliyəә  vəә  əәməәk 

qabiliyyəәtinin  itirilməәsinəә  görəә  sosial  təәminat  hüququ  müəәyyəәn  edilib.  ƏӘlilləәrin  hüquqlarının 

müdafiəәsi  sahəәsindəә  ilk  qanunverici  akt  isəә  25.08.1992-ci  ildəә  eks-prezident  ƏӘ.  ƏӘliyevin  284  saylı 

fəәrmanı  təәsdiqləәnmiş,“ƏӘlilliyin  qarşısının  alınması,  əәlilləәrin  reabilitasiyası  vəә  sosial  müdafiəәsi 

haqqında  Qanun”dur.  Bu  qanun  qəәbul  edildiyi  dövrəә  görəә  geniş  əәhatəәllilyi  iləә  təәqdirlayiqdir  vəә 

əәlilləәrin  hüquqları  vəә  sosial  müdafiəәsi  üzrəә  konkret  təәləәbləәri  özündəә  əәks  etdirir.  1997-ci  ildəә  isəә, 

Azəәrbaycan  Respublikası  Nazirləәr  Kabinetinin  29  avqust  tarixli,  99  saylı  Qəәrarı  iləә,  “ƏӘlilliyin 

meyarlarının müəәyyəәn olunması haqqında ƏӘsasnaməә”dəә təәsdiq edilib.  

ƏӘllilikləә  bağlı  məәsəәləәrəә  dair  digəәr  qanunvericilik  aktlarında  da  müəәyyəәn  bəәndləәr  nəәzəәrdəә 

tutulub.  “ƏӘhalinin  Sağlamlığı  Haqqında”  26.06.1997-ciil  tarixli  Qanun,  “Sağlamlıq  imkanları 

məәhdud  olan  şəәxsləәrin  təәhsili  (xüsusi  təәhsil)  haqqında”  05.06.2011-ci  il  tarixli  Qanun,  “ƏӘməәk 

Pensiyaları  Haqqında”  07.02.2006-cı  il  tarixi  Qanun,  AR.  ƏӘməәk  Məәcəәlləәsi  vəә  digəәr  qanunlarda 

əәlilləәr üçün bir sıra güzəәştləәr vəә geniş əәhatəәli sosial təәminatlar nəәzəәrdəә tutulub.  

1993-cü  ildəәn  2016-cı  iləәdəәk  bir  sıra  yeni  qanunlar  təәsdiq  edilib,  Azəәrbaycan  Respublikası 

Nazirləәr  Kabinetinin  birbaşa  səәrəәncamları  iləә  bu  sahəәdəә  çoxşaxəәli  dəәyişiklikləәr  edilib,  yeni 

əәsasnaməәləәr  vəә  qaydalar  müəәyyəәn  olunub.  05.01.2011-ci  il  tarixli  Qəәrarla  Tibbi-Sosial  Ekspertiza 

Komissiyaları  yenidəәn  təәşkil  ediləәrəәk,  22  Zona  TSEK  ləәğv  edilməәkləә,  onların  bazasında  39  TSEK 

yaradılıb, 15 TSEK səәdri işdəәn azad olunub vəә əәlilləәrəә keyfiyyəәtli vəә şəәffaf xidməәt göstəәrilməәsi üçün 

müəәyyəәn  islahatlar  aparılıb.  30.12.2015-ci  il  tarixli  413  saylı  Qəәrarla  “ƏӘlilliyin  vəә  sağlamlıq 



imkanlarının məәhdudluğunun müəәyyəәn olunması meyarlarına dair yeni ƏӘsasnaməә” təәsdiq edilib. 

Bunlardan əәlavəә Azəәrbacan dövləәti təәrəәfdaş çıxdığı bir sıra beynəәlxalq sazişləәrin təәləәbləәrinəә 

uyğun olaraq əәlilliklləә bağlı yeni öhdəәlikləәr qəәbul edib. Ümumdünya İnsan Hüquqları Bəәyannaməәsi 

(10.12.1948), Uşaq Hüquqları Bəәyannaməәsi (20.11.1959) vəә BMT-nin qəәbul etdiyi “ƏӘlil İnsanların 



Hüquqlarının  Qorunması  üzrəә  Beynəәlxalq  Konvensiya”ya  (13.12.2006)  qoşulmaqla  bağlı 

02.10.2008-ci  il  tarixli  687-IIIQ  saylı  Qanunun  qəәbul  edilməәsi  iləә  mövcud  qanunlarda  bəәzi 

dəәyişiklikləәr  vəә  ratifikasiyalar  aparılıb.  Qeyri-hökuməәt  təәşkilatları  vəә  digəәr  vəәtəәndaş  cəәmiyyəәti 

institutları iləә birgəә araşdırmalar aparılıb vəә xeyli sayda layihəәləәr həәyata keçirilib, Hökuməәtəә konkret 

təәdbirləәrin görülməәsini təәləәb edəәn təәklifləәr paketləәri təәqdim edilib. Azəәrbaycanda fəәaliyyəәt göstəәrəәn 

bir  sıra  ictimai  təәşkilatlar  (İqtisadi  vəә  Sosial  İnkişaf  Məәrkəәzi,  “Beynəәlmiləәlçi  ƏӘlil  Döyüşçüləәr” 

Fondu,  “ƏӘlil  Təәşkilatları”  İttifaqı,  “Gözdəәn  ƏӘliləәr”  Cəәmiyyəәti,  “Çernobıl  ƏӘlilləәri”  İttifaqı,  Diabet 

Liqası,  Hemofilialı  Xəәstəәləәrin  Respublika  Assossiyasiyası,  “Qarabaq  ƏӘlilləәri  vəә  Veteranları” 

Cəәmiyyəәti, ƏӘlilləәr Cəәmiyyəәti, “Şəәffaflıq Azəәrbaycan” Korrupsiyaya qarşı Mübarizəә İctimai Birliyi, 

“Karlar Cəәmiyyyəәti” İctimai Birliyi, “Bakı Müharibəә ƏӘlil vəә Veteranları” İctimai Birliyi, “Qarabağın 

ƏӘlil  Uşaqlarına  Yardım  Fondu”  İB,  Müstəәqil  Həәyat,  İnkişaf  vəә  Dəәstəәk  Məәrkəәzi,  “ƏӘlil  Qadınlar” 

Cəәmiyəәti,  “ƏӘlilləәrin  Beynəәlxalq  ƏӘməәkdaşlığı  Uğrunda”  Cəәmiyyəәti  vəә  s.)  bu  prosesləәrdəә  yaxından 

iştirak  edib  vəә  müəәyyəәn  işləәr  görülüb.  2013-cü  ildəә  ƏӘməәk  vəә  ƏӘhalinin  Sosial  Müdafiəәsi  nazirliyi 

təәrəәfindəәn  “ƏӘliləәrin  Sosial  Hüquqlarının  Müdafisəәinəә  dair  Milli  Fəәaliyyəәt  Planı  (2014-2018-ci 



illəәr)” hazırlanıb vəә təәsdiq olunub. 

20.05.1997-ci il tarixdəә “Həәrbi qulluqçuların dövləәt icbari şəәxsi sığortası haqqında” Qanun 

qəәbul  onunub,  2006-cı  ildəә  isəә,  şəәhid  ailəәləәrinəә  vəә  əәlilləәrəә  ödəәniləәcəәk  sığorta  məәbləәği  dəәyişdirilib 

(artırılıb).  Qanunda  boşluqların  vəә  uyğusuzluqların  olması  səәbəәbləәrindəәn  sağlamlığı  məәhdud 

vəәtəәndaşlarımız,  xüsusi  iləә  dəә,  2006-cı  iləәdəәk  əәlillik  statusu  alanların,  o  cümləәdəәn,  əәlil  uşaqların 

sosial hüquqlarının ödəәnilməәsindəә ciddi problemləәr qalmaqdadır.  




: new -> wp-content -> uploads -> 2016
uploads -> Azərbaycanda sığorta sisteminin Ümumu Daxili Məhsuldakı (ÜDM) payı 0,4 %, adambaşına düşən sığorta haqqı 18-19 manatdır
uploads -> Azərbaycanda sosial təminat islahatları
uploads -> Kənd Təsərrüfatı İlində Azərbaycan Respublikasında aqroparkların formalaşdırılması mexanizmləri və fermərlərin prosesdə iştirakçılığının gücləndirilməsi
uploads -> Neft gəlirlərindən istifadə sahəsində şəffaflığı necə qiymətləndirirsiniz
uploads -> “Yol hərəkəti haqqında“ qanun
2016 -> Azərbaycanda valyuta bazarları: Nə üçün milli valyuta dəyərini itirir?
2016 -> Sağlamlıq imkanları məhdud şəxslərin müdafiəsi ilə bağlı
2016 -> Sağlamlıq imkanları məhdud insanlar üçün sosial müavinətlər, tibbi xidmət və maddi yardım
2016 -> İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzi (cesd)
2016 -> İnvestisiya təşviqi sənədi: ən vacib məqamlar


Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə