Fiskal instituti “Buxgalteriya va iqtisodiyot” fakulteti “Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari” fanidan



Yüklə 55,3 Kb.
səhifə1/6
tarix11.05.2023
ölçüsü55,3 Kb.
#109711
  1   2   3   4   5   6
Nomoddiy aktivlarga amortizatsiya hisoblash usuli va davri


O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
FISKAL INSTITUTI

Buxgalteriya va iqtisodiyot” fakulteti


“Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari” fanidan




MUSTAQIL ISH


MAVZU: Nomoddiy aktivlarga amortizatsiya
hisoblash usuli va davri.


Bajardi:  BH-03-23 guruhi tinglovchisi
Radjapov Q.A
Qabul qildi: Tulayev U.

Toshkent-2023
Nomoddiy aktivlarga amortizatsiya hisoblash usuli va davri.
Reja:
1. Nomoddiy aktivlarning foydali xizmat muddati.
2. Nomoddiy aktivlarga to‘g‘ri chiziqli va ishlab chiqarish usullari bo‘yicha amortizatsiya hisoblash.
3. Nomoddiy aktivlarga kamayib boruvchi qoldiq va kumulyativ, ya’ni yillar summasi usullari bo‘yicha amortizatsiya hisoblash.
Xulosa.

  1. Nomoddiy aktivlarning foydali xizmat muddati

Nomoddiy aktivdan foydalanish mo‘ljallangan davr yoki korxona mazkur aktivdan foydalanishdan olishni mo‘ljallagan mahsulot (ish va xizmat)lar miqdori (xajmi) tushuniladi. 7-son BHMS ning 39-bandida nomoddiy aktivning amortizatsiya qilinadigan qiymati muntazam asosda quyidagi tarzda taqsimlab borilishi lozim bo‘lgan amortizatsiya qilish muddatlari belgilangan:


- uning foydali xizmat ko‘rsatish muddati mobaynida (biroq xo‘jalik yurituvchi sub’ektning faoliyat ko‘rsatish muddati doirasida);
- foydali foydalanish muddatlarini aniqlash imkoni bo‘lmagan 5 yil hisobida (biroq, xo‘jalik yurituvchi sub’ektning faoliyat muddati doirasida). Foydali xizmat muddatini belgilash mumkin bo‘lmagan nomoddiy aktivlar bo‘yicha amortizatsiya ajratmalari me’yori besh yil etib belgilanadi, ammo mazkur muddat korxona faoliyat ko‘rsatish muddatidan oshmasligi lozim.
Nomoddiy aktivning iqtisodiy xizmat ko‘rsatish muddatini belgilash odatda qiyin bo‘lgani sababli, uning xizmat ko‘rsatish muddatini aniqlash uchun quyidagi omillar hisobga olinishi lozim:

  • xizmat ko‘rsatishning eng ko‘p muddatini cheklashi mumkin bo‘lgan yuridik, tartibga soluvchi va shartnoma qoidalari;

  • mo‘ljal qilinayotgan xizmat qilish muddatini o‘zgartirishi mumkin bo‘lgan yangilash yoki muddatni uzaytirishga oid shartlar;

  • xizmat qilish muddatini kamaytirish mumkin bo‘lgan eskirish, talab va boshqa xil iqtisodiy omillar;

  • kutilayotgan ish muddati yoki xodimlar guruhiga muvofiq kelishi mumkin bo‘lgan xizmat qilish muddati;

  • nomoddiy aktivning mavjud raqobatbardoshligini cheklashga qodir raqobatchilar va boshqa sub’ektlarning ko‘tilayotgan xatti- harakatlari;

  • turli xizmat ko‘rsatish muddatlaridagi ko‘pgina alohida aktivlarning asosi bo‘lishi mumkin bo‘lgan nomoddiy aktiv.

Korxonalarida nomoddiy aktivlardan foydalanish jarayonida ular o‘zining dastlabki qiymatini yo‘qotib boradi. Ushbu aktivlar buxgalteriya hisobi milliy standart qoidalariga asosan nomoddiy aktivda mujassamlashgan iste’mol xususiyatlari sarflanganda, balans qiymati tegishli summaga kamayib boradi. Bu esa, nomoddiy aktivlarning butun foydali hizmat qilish muddatlari davomida qoldiq qiymati chegirilgan holda, dastlabki qiymatini xarajatga muntazam o‘tkazish hisobiga amalga oshiriladi. Demak, nomoddiy aktivlarga amortizatsiya hisoblanganda belgilangan me’yorlarga asosan “Nomoddiy aktivlariga amortizatsiyani hisoblash qaydnomasi” tuzilishi kerak.

Yüklə 55,3 Kb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə