Gidroksihosilalar. Spirtlar. Fenollar. Gomologik qatori, nomlanishi olinish usullari. Tuzilishi, izomeriyasi. Fizikaviy va kimyoviy xossalari. Oddiy efirlar. Ishlatilishi



Yüklə 20,05 Kb.
səhifə1/7
tarix24.12.2023
ölçüsü20,05 Kb.
#159380
  1   2   3   4   5   6   7
Gidroksihosilalar. Spirtlar. Fenollar. Gomologik qatori, nomlani-fayllar.org


Gidroksihosilalar. Spirtlar. Fenollar. Gomologik qatori, nomlanishi olinish usullari. Tuzilishi, izomeriyasi. Fizikaviy va kimyoviy xossalari. Oddiy efirlar. Ishlatilishi

Gidroksihosilalar. Spirtlar. Fenollar. Gomologik qatori, nomlanishi olinish usullari. Tuzilishi, izomeriyasi. Fizikaviy va kimyoviy xossalari. Oddiy efirlar. Ishlatilishi
Reja
1. Spirtlarning gamologik qatori, nomlanishi, izomeriyasi.
2. Spirtlarning olinishi.
3. Spirtlarning fizikaviy va ximiyaviy xossalari.
4. Oddiy efirlar nomlanishi, izomeriyasi, ishlatilishi.
5. Fenollar va aromatik spirtlar.
6. Bir atomli fenollar, nomlanishi, izomeriyasi, tuzilishi, olinishi.
7. Ikki atomli va ko’p atomli fenolla, olinishi, xossalari, ishlatilishi.
Uglevodorodlarning tarkibida gidroksil gruppa bo`ladigan hosilalari spirtlar yoki alkogollar deyiladi, Molekulasidagi gidroksil gruppaning soniga qarab spirtlar bir atomli, ikki atomli, uch atomli va ko`p atomli bo`ladi. Bir atomli to`yingan spirtlar

СпН2n+1OH yoki СпН2л+2О
umumiy formulaga ega gomologik qatorni hosil qiladi. Bu qatordagi spirtlarning ximiyaviy xossalari o`zaro o`xshash bo`lib, ularning tarkibi bir-biridan bir yoki bir necha CH2 gruppaga farq qiladi. Gidroksil gruppaning birlamchi, ikkilamchi yoki uchlamchi uglerod atomi bilan bog`langanligiga qarab spirtlar birlamchi, ikkilamchi va uchlamchi buladi:

Birlamchi Ikkilamchi Uchlamchi


spirt spirt spirt
Birlamchi, ikkilamchi va uchlamchi spirtlar o`z xossalari, ayniqsa, oksidlanish reaksiyalariga bo`lgan munosabatlari bilan bir-biridan farq qiladi.
Nomenklaturasi. Tarixiy nomenklaturaga ko`ra spirtlarning nomi OH-gruppa bilan bog`langan uglevodorod radikallari nomiga spirt so`znni qo`ushish orqali hosil qilinadi. Ratsional nomenklaturaga ko`ra spirtlarning nomi ularda ishtirok etayotgan alkillarning nomiga "Karbinol" so`zini qo`shish bilan hosil qilinadi. Sistematik nomenklaturaga asosan spirtlarning nomi tegishli to`yingan uglevodorodlarning nomiga - ol qo`shimchasini qo`shish "oriqali hosil qilinadi va gidroksil boglangan uglerod atominyng nomeri ko`rsatiladi. Nomerlash OH gruppaga yaqin tomondan boshlanadi. Agar uglevodorod radikallari va OH gruppa zanjirning ikkala uchidan bir xil uzoqlikda joylashgan bo`lsa, OH gruppa eng kichnk nomerni oladi. Zanjirdagi OH-gruppanipg xolati raqam bilan spirt nomining oldiga yoziladi, masalan:
CH3OH metil spirt

Karbinol


metanol
CH3- CH2OH etil spirt
Metil karbinol
etanol
Tarixiy, ratsional va sistematik nomenklaturalardan tashqari ba'zi spirtlar uchun empirik nomlar ham ishlatiladi. Masalan, metil spirt ko`pincha yog`och spirt, etil spirt vino spirti deb yuritiladi.

Yüklə 20,05 Kb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6   7




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə