Microsoft Word isk?ND?Rnam?-S?R?Fnam?-nizami doc



Yüklə 2,84 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə71/113
tarix25.06.2018
ölçüsü2,84 Mb.
#51331
1   ...   67   68   69   70   71   72   73   74   ...   113

                                                                                                            

290


Qələmin nafindən tökdü katiblər 

Çinli ağ ipəyə müşk ilə ənbər. 

Şux, bişmiş sözlər ki, qəlb alır hər an, 

Insanın beynində yer tutub qalan, 

Ümidlər bəsləyən, qurtuluş verən, 

Sülh ilə çırpınan, hiddət göstərən, 

Çarpışmaq yolunu bağlayan əfsun, 

Daşları yumşaldan sehirli oyun. 

Tikici ox kimi dili bağlayan, 

Həm kinə, həm sülhə bir qapı açan. 

Naməyə oldu baş zinət, baş naxış 

Bir ad ki, bu adlar ondan yaranmış. 

Hamıya köməkdir kömək görmədən, 

Özündən diridir dirilik verən. 

Dünyanı yaradan o ulu qüdrət 

Güc verər zəifə, göstərər şəfqət. 

Göydəki işığa bayraq tikəndir, 

O qara divlərə qələm çəkəndir. 

Dolanan pərgara hərəkət verən, 

Mərkəzi nöqtəyə sükunət verən, 

Hər bir şey onunla etmədə zühur. 

Hər şey ki, verilir, verəni odur. 

Hər susan, söyləyən, ayıq, sərxoşdan 

Sirrinə yol tapmaz onun bir insan. 

Insanlar acizdir bəndə olaraq, 

Iqtidar, böyüklük onundur ancaq. 

Böyüklük o ulu tanrı ki, ondan 

Vücuda gəlmişdir zəmin, asiman. 

Söz açdı, padşahdan çox üzr istədi, 

Tanrıdan ona yüz afərin dedi: 

"Dünyada yaşayan tacidarlardan 

Açarı tək sənə vermiş yaradan. 

Dənizdən dənizə atıldın: sənin 

Irana, Turana uzandı əlin. 

Məğribdə döyüşdən-azad olaraq, 

Məşriqin xəttinə qaldırdın bayraq. 

Dünyanı büsbütün keçirdin ələ, 



                                                                                                            

291


Ürəyin döyüşdən doymamış hələ. 

Yolda əъdaha var, cilovu gəl çək, 

Əfsanə uzundur, gecələr gödək. 

Iran, Rum padşahı İskəndər sənsən, 

Mən də bu ölkədə fərman yeridən. 

Mən kimi qulların varsa bir yığın, 

Mən başqa bir şeyəm, olma çox qızğın. 

Sən də, mən də torpaq, yerlər də torpaq, 

Insan torpaq qədər olmalı yumşaq. 

Ağalıq torpağa girincədir şən. 

Torpaqda seçilməz kimsə kimsədən. 

Qətrəni dənizə atsalar əgər, 

Başqa qətrələrdən kim onu seçər? 

Bu daşlıq yerə ki, şah kölgə saldı, 

Ölkəmin neməti artıq çoxaldı. 

Verilən nemətin, haqqa inanan 

Şükrünü artırsın gərək hər zaman. 

Allah mənim üçün artırdı nemət, 

Təşəkkür edirəm tanrıya əlbət. 

Nə qədər canım var şükr edərəm hey, 

Dünyada varmıdır bundan gözəl şey? 

Eşitdim bir necə bilən kimsədən, 

Ordunu hər yerə çəkmək istərkən, 

Harda ki, bazar var, nemətlə dolu, 

Göndərərsən ora bir neçə rumlu. 

Ərzaqdan nə varsa, olub müştəri 

Alsınlar qarşıya çıxan şeyləri. 

Yandırıb quyuya tökürsən nemət, 

Haqq verən nemətə etmirsən hörmət. 

Şəhərdə bitincə bütün zəxirə

228



Çapırsan əъdaha kimi o yerə. 



Aclıqla ölkəyə sahib durursan, 

Mum əriyən kimi qızarmış oddan. 

Onunçun tərpəndim mən öz yerimdən. 

Qıtlığı qaldırmış öz şəhərimdən. 

Bu yerdə hiylə və füsun iş görməz, 

Çin sizə zəxirə və ərzaq verməz. 




                                                                                                            

292


Döyüşdən yaxşıdır barışıq, şəfqət, 

Biri dərd gətirir, biri səadət. 

Çinli tarlasını etmə tar-mar, 

Sənin də tarlanı bir gün sel basar. 

Qüvvətli olsan da, qəlbi yumşaq ol, 

Şahlıqdan yaxşıdır tanrı qoyan yol. 

Yaramaz heç zaman ağıllı insan 

Özündən güclüyə oxusun meydan. 

Dünyaya yarayan böyük ağılsan, 

Hökmünə bağlıdır hər yaxşı, yaman. 

Bir şəxsin olmasa şəxsə imdadı 

Say vaxtı heç saya alınmaz adı. 

Sənə məxsusdur bu padşahlıq, dövlət, 

Sənədir tanrıdan fərman və şövkət. 

Hər bir şey təməldən möhkəm qurulur, 

Təməlsiz binalar çox tez də uçur. 

Gümüşü zər etmək, əqiqi billur, 

Meyvəni zorakı yetirmək olur. 

Satıcı almanı evdə yetirir, 

Odur ki, yeyərkən dadı itirir. 

Ədl üçün yaratmış səni yaradan, 

Zülüm baş verərmi adil padşahdan? 

Dünyada zalıma eləmə kömək 

Ki, bir gün bu işdən sorulur, bişəkk, 

Pozsa öz rəyini rəyi xoş insan 

Öz abad mülkünü etməzmi viran? 

Təbii halından bu dönük dövran 

Istiyə, soyuğa uyduğu zaman

O isti, soyuqda arama səhhət, 

Dəyişmiş ondakı sağlam təbiət. 

Ilin hər fəslinin var əlaməti, 

Gərəkdir göstərsin o təbiəti. 

Hər bahar göstərsin baharlığını. 

Hər bir yay göstərsin öz varlığını. 

Hər şey öz əlindən döndüyü zaman 

Dönənlərə qarşı dönər bu dövran. 

İskəndər insafla ad almış ərdir, 



                                                                                                            

293


Yoxsa hər bir igid bir İskəndərdir. 

Sanma ki, acizəm qızğın döyüşdə, 

Dağdan toz qoparram bir tərpənişdə. 

Fillərin belinə taxt qoysam əgər, 

Hindistan mülkündən xəracım gələr. 

Alaram altıma qızmış aslanı, 

Belinə qoyaram hürgüc palanı. 

Səninlə, dövlətlə, şövkətlə, əlbət, 

Kin alışdırmağa etmədim niyyət. 

Bu yerə onunçun açdınsa qanad, 

Qarşında bəndətək əyilmiş qat-qat. 

Başımı qanında sürtüm torpağa, 

Tək mən yox, baş əyər Çində hər ağa. 

Zehninə nə gəlsə, ona gedərəm, 

Böyük bir minnətlə qəbul edərəm. 

Bu işdə yox mənə əskiklik, töhmət, 

Qonaqsan, qonağa vacibdir hörmət." 

Qəlb açan cavabı qasidə verdi, 

Məktubu durmadan şaha yetirdi. 

Oxudu o qızmış aslan məktubu, 

Maralın ovuna müntəzir durdu. 

Çin şahı qorxurdu gecə basqından, 

O gecə sübhədək yatmadı xaqan. 

Günlərin birində parladı dünya, 

Günəş nur saçarkən torpağa, suya, 

Xaqan öz ağlının yoluyla getdi, 

Sınanmış kəslərlə məsləhət etdi. 

Bir vəziri vardı ağıllı, bilən, 

Dünya nur alırdı tədbirlərindən. 

Ortaya hər hesab atsaydı xaqan 

Vəzir həll edərdi onu hər zaman. 

Ondan öz fikrini sordu bu işdə, 

Fikri sağlam idi hər bir gedişdə. 

"Bu kinin önündə nə sayaq durum? 

Çarxın qulağını mən necə burum? 

Madam ki, qaşını çatmışdır bu Çin, 

Nə atsın ilk zərim - məhəbbət, ya kin? 



Yüklə 2,84 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   67   68   69   70   71   72   73   74   ...   113




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə