275
Rəssamlıq.Heykəltəraşlıq.Memarlıq
85
illiyi
Elmira Şaxtaxtinskaya
1930-1996
OKTY
ABR
Elmira Həbibulla qızı Şaxtaxtinska-
ya 1930-cu il oktyabr ayının 25-də Bakı
şəhərində anadan olmuşdur. Onun ana-
sı Leyla xanım Cənubi Azərbaycanın
hökmdarı Bəhmən Mirzə Qacarın nəvəsi
olmuş, atası Həbibulla Şaxtaxtinski adlı-
sanlı kimyaçı olmuşdur. Belə bir ailədə
dünyaya gəlmiş Elmira xanım hələ uşaq
yaşlarından milli incəsənətimizin vurğu-
nu olmuşdur.
Orta təhsilini Bakı şəhərində al-
mış, 1950-cı ildə Ə.Əzimzadə adına
Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktə-
binin təsviri incəsənət şöbəsini bitirmiş-
dir. 1956-cı ildə V.İ.Surikov adına Mosk-
va Dövlət Rəssamlıq İnstitutuna daxil
olmuşdur. Qrafika şöbəsində oxuyan El-
mira xanım siyasi plakat janrı üzərində
seçim etmişdi.
1956-cı ildə Moskvada təhsilini başa
vuran Elmira xanım Bakıya dönərək fəal
surətdə yaradıcılığa başlamış, yorulmaq
bilmədən çalışdığı 40 illik yaradıcılığı
ərzində o, müxtəlif mövzulara həsr olun-
muş 100-dən artıq plakat yaratmışdır.
Əməyə, sülhə, mübarizəyə, idmana və
digər mövzulara həsr olunmuş əsərlər
arasında “Bizə sülh lazımdır”, “Yeni
rekordlara doğru”, “Təcavüzə son qoy-
maq - mədəniyyəti müdafiə etmək” və b.
əsərlərinin adını çəkmək olar.
O, ekologiya mövzusunda - “İnsan,
Yer üzündə həyatı qoru”, “Bakı ən yaşıl,
ən gözəl olacaq” və s. silsilə plakatlar ya-
ratmışdı.
Dəzgah rəsmləri və akvarellərindən
“Çexoslovakiyada”, “Sosialist Bakısı”
seriyası, “Bolqarıstanda”, “Qutablar” və
“Novruz bayramı” tabloları rəssama bö-
yük şöhrət gətirmişdir.
XX əsrin 70-ci illərində çəkdiyi “Azər-
baycan qədim mədəniyyət diyarıdır” pla-
kat silsiləsində Azərbaycanın orta əsrlərdə
yaşamış elm, ədəbiyyat və incəsənət
xadimlərindən N.Tusi, M.Gəncəvi,
İ.Nəsimi, C.Urməvi, Ə.Naxçıvani, Sul-
tan Məhəmməd və b.-nın, XX əsrin 80-
ci illərində isə Ü.Hacıbəyli, S.Vurğun,
H.Cavid, S.Bəhlulzadə, Q.Qarayev,
F.Əmirov və b. portretlər qalereyasını
yaratmışdır.
Elmira xanım bir sıra məsul vəzi-fələrdə
çalışmış, SSRİ və Azərbaycan Rəssamlar
İttifaqının İdarə Heyətinin üzvü, Azər-
nəşrin bədii redaktoru, Nəşriyyat və Po-
liqrafiya üzrə Dövlət Komitəsinin baş
rəssamı, eləcə də “Plakat” nəşriyyatının
Zaqafqaziya üzrə komissiyasının üzvü
olmuşdur. E.Şaxtaxtinskaya yaradıcılı-
ğının əsas mövzusu “Azərbaycan qədim
mədəniyyət diyarıdır” adlı silsilə əsərləri
olmuşdur.
Rəsmləri dünyanın bir sıra şəhərlərində
nümayiş olunmuşdur.
Görkəmli rəssam “Şərəf” ordeni ilə
təltif edilmiş, 1963-cü ildə “Azərbaycan
SSR-in Əməkdar incəsənət xadimi”,
1977-ci ildə isə “Azərbaycanın SSR-in
Xalq rəssamı” fəxri adlarına layiq görül-
müşdür.
Şaxtaxtinskaya Elmira 1996-cı il okt-
yabr ayının 15-də Moskvada vəfat etmiş,
Bakıda, Fəxri Xiyabanda dəfn olunmuş-
dur.
Ə d ə b i y y a t
Elmira Şaxtaxtinskaya
(1930-1996) //Sava-
lan.- 2013.- 21-23 may.-
№35.- S.2.
Elmira Şahtaxtinskaya
1930-1996 /layih. rəhb.
Ç.Fərzəliyev.-Bakı,
2013.-104 s.
Quliyev, Ə. Elmira
Şahtaxtinskayanın
yaradıcılığı /Ə.Quliyev
//Qobustan.- 2012.-
№2.- S.40-43.
Şaxtaxtinskaya Elmira
//Azərbaycan qadını
ensiklopediyası.- Bakı,
2002.- S.365.
Şərifov, A. Azərbaycanın
Xalq rəssamı Elmi-
ra Şahtaxtinskaya
/A.Şərifov //XX əsr
Azərbaycanın yaradıcı
nəsilləri.- Bakı, 2007.-
S.67.
İ n t e r n e t d ə
www.anl.az
www.az.wikipedia.org
25
Rəssam
276
Milli Qəhrəmanlar
65
illiyi
İmamverdi Əliyev
1950-1991
OKTY
ABR
İmamverdi Barat oğlu Əliyev 1950-ci
il oktyabr ayının 1-də İmişli rayonunun
Qulubəyli kəndində anadan olmuşdur.
1969-cu ildə Kürdmahmudlu kənd
orta məktəbini bitirmiş, sonra İmişli ra-
yonu Hərbi Komissarlığının göndərişi
ilə Saatlı rayonunda sürücülük kursuna
getmişdir.
1970-ci ildə həqiqi hərbi xidmətə ça-
ğırılmışdır.
1972-ci ildə ordudan tərxis olunduq-
dan sonra Bakı şəhəri Yasamal rayonu-
nun Daxili İşlər Şöbəsində sürücü-milis
nəfəri kimi işə başlamış, oxumaq arzusu
ilə 1973-1977-ci illərdə Bakı Maliyyə-
Kredit Texnikumunda təһsil almışdır.
1978-ci ildə isə Bakı Xüsusi Milis
məktəbinin kursantı olmuşdur. Zabit
rütbəsi ilə 1980-ci ildə İmişli rayon
DİŞ-də mühafizə bölməsində baş ins-
pektor vəzifəsində çalışmışdır.
1987-ci ildən İmişli rayonunda qa-
nunçuluğun keşiyində durmuşdur.
Daһa sonra məlum Qarabağ
hadisələri başladıqda, 1991-ci il 15
noyabr tarixində Cəbrayıl rayonunun
müdafiəsində dörd erməni tankını məһv
etmiş, Hadrud rayonunun Şaqax kəndi
yaxınlığında iki yüz azğın düşmənə qar-
şı on altı saat döyüşmüş, 28 nəfər erməni
quldurunu məhv etmişdir. Bu döyüşdə
İmamverdi Əliyev özü də şəһid olmuş-
du.
Azərbaycan Respublikası Prezidenti-
nin 8 oktyabr 1992-ci il tarixli 264 say-
lı Fərmanı ilə Əliyev İmamverdi Barat
oğlu ölümündən sonra “Azərbaycanın
Milli Qəhrəmanı” fəxri adına layiq gö-
rülmüşdür.
İmişli rayonunda dəfn edilmişdir.
Rayonda İmamverdi Əliyevin adını da-
şıyan küçə var.
Doğulub boya-baş çatdığı Qulubəyli
kənd orta məktəbi hal-hazırda igid dö-
yüşçünün adını daşıyır. İmişli rayon Da-
xili İşlər Şöbəsi binasının önündə büstü
qoyulmuşdur.
Ə d ə b i y y a t
Azərbaycan Respublikası Daxili işlər orqanlarının bir qrup əməkdaşına “Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı”adı verilməsi haqqında:
[Əliyev İmamverdi Barat oğlu – polis baş leytenantı – Azərbaycan Respublikasının suverenliyi və ərazi bütövlüyünün qorunmasında, dinc
əhalinin təhlükəsizliyinin təmin edilməsində göstərdiyi şəxsi igidlik və şücaətə görə]: Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı, 8
oktyabr 1992-ci il //Azərbaycan.- 1992.- 9 oktyabr.- S.1.- (Ölümündən sonra).
Əliyev İmamverdi Barat oğlu (1950-1991) //Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları: biblioqrafiya / Azərbaycan Milli Kitabxanası; tərt. ed.
H.Həmidova.-Bakı, 2008.- S.61.
Əsgərov, V. Əliyev İmamverdi Barat oğlu //Əsgərov V. Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları.- Yenidən işlənmiş II nəşri.- Bakı, 2010.- S.85.
Seyidzadə, M. Əliyev İmamverdi Barat oğlu /M.Seyidzadə //Milli Qəhrəmanlar zirvəsi.- Bakı, 2010.- S.60.
İ n t e r n e t d ə
www.adam.az
www.anl.az
www.az.wikipedia.org
1
Milli Qəhrəman
5
Dostları ilə paylaş: |