GüLÜstan prospekti Şəhid komandir Əli Çitsazianın həyat yoldaşı Zəhra Pənahinin xatirələri


Səkkizinci fəsil: Bənövşəyi və çəhrayı pərdələr



Yüklə 2,21 Mb.
səhifə8/14
tarix30.12.2017
ölçüsü2,21 Mb.
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   14

Səkkizinci fəsil: Bənövşəyi və çəhrayı pərdələr


Təxminən bir aydan sonra Əli ağa ilə yenidən Dezfula qayıdanda özümə söz verdim ki, onun yanından və Dezfuldan heç yerə tərpənməyim.

1987-ci ilin yanvarı idi. Havadan bahar ətri gəlirdi. Dezfula qayıtdığımız gün Əli ağa bir neçə kilo toyuq alıb dedi: "Firiştə, dadlı bir əməliyyat xörəyi bişir. Nahardan sonra cəbhəyə getməliyik".

İşə başladım. Tez toyuğu təmizləyib yudum, duz, sarıkök və çoxlu soğan əlavə edib qazın üstünə qoydum, qazı da tam açdım. Ağa Hadi və ailəsi öz otaqlarında idilər. Yarım saat ötmədən yuxarı mərtəbədən qorxunc bir səs gəldi, ev titrədi. Əvvəlcə raket atıldığını düşündüm. Əli ağa ilə ağa Hadi ayaqyalın pillələrdən yuxarı qaçdılar, Fatimə ilə mən də arxalarınca.

Fitli qazan qazın üstündə deyildi. Qazdan sarı alov qalxırdı. Qazanın qapağı bir tərəfə düşmüşdü, özü bir tərəfə. Toyuq tikələri, yeməyin yağlı və sarı suyu divara və tavana sıçramışdı. Utandığımdan başımı aşağı saldım. Əli ağa gülüb toyuq tikələrini yığır və uşaq kimi sevincək yeyirdi. Qazana yaxınlaşdı və xəzinə tapmış adam kimi dedi: "İlahi, şükür! Dibində bir az toyuq qalıb".

Həmin azca toyuğu çox ləzzətlə yedik.

Mən həmədanlı idim və soyuq yerdə böyümüşdüm. Bu baxımdan, Dezfulda yaşamaq çox fərqli idi. Əvvəllərdə bir gün kişilər evdə yox idilər. Mən, Fatimə və Zeynəb aşağıdakı yataq otağımızda yatmışdıq. Yuxudan oyanıb yatağımı toplamaq istəyirdim. Döşəyimi çəkən kimi Fatimə qəfildən qışqırdı. Onun səsinə Zeynəb oyandı. Döşəyimin altında qara eybəcər bir həşərat vardı. İki uzun caynağı, səkkiz qəribə ayağı və kaman kimi uzanıb bədəninə sarı əyilmiş quyruğu vardı. Fatimə əlimi tutub dedi: "Əqrəbdir".

Əqrəbin adını eşitmişdim. Hətta bilirdim ki, sancması ilan kimi öldürücü və zəhərlidir. Fatimə qorxusundan bir neçə addım geri çəkildi. Dedim: "Qorxma, bura əqrəblə doludur. Əqrəblər isti yerlərdə yaşayırlar. İşin olmasa, sənə toxunmazlar". Sonra tərəddüdlə dedi: "Öldürək".

Soyuqqanlılıqla dedim: "Deyək ki, bunu öldürdün, o biriləri nə edəcəksən?!” Bunu deyib karnizləri və divarların küncünü göstərdim. Bir dəfə başımızı fırlatmaqla üç-dörd əqrəb tapmışdıq. Fatimə daha çox Zeynəbə görə qorxurdu. Dedim: "Qorxma, indi özləri itəcəklər. Həşəratlar gecələr yemək üçün yuvalarından çıxır və səhərlər daş-divarın altında gizlənirlər".

Əyilib döşəyimi götürdüm və küncə qoydum. Fatimə Həmədanın Məryanəc rayonundan idi, dağda, meşədə böyümüşdü. Bir qədər keçəndən sonra özünə gəldi. Süpürgə gətirib əqrəbləri bayıra süpürdüm. Bədheybət əqrəblər elə sürətlə qaçıb uzaqlaşdılar ki, hara getdiklərini bilmədik. Günboyu əqrəblərdən əsər-əlamət yox idi, gecə isə qəfildən peyda olurdular. İlk gecələrdə yata bilmirdim. Fikirləşirdim ki, ədyalın altında və ya balışımın üstündə əqrəb var. Bir xışıltı eşidən kimi qalxıb işıqları yandırırdım. Lakin tezliklə hər şey adiləşdi. Hər səhər yuxudan ayılıb yatağımı ehtiyatla toplayanda balışımın və döşəyimin altında özlərinə yaxşı yer seçmiş bir neçə əqrəb tapırdım. Get-gedə əqrəbləri görməyə alışdım. Səhərlər səssiz-səmirsiz süpürgə götürüb əqrəbləri süpürürdüm. Buna baxmayaraq, hər dəfə görəndə qorxur və iyrənirdim.

Bir dəfə Əli ağa və ağa Hadi sevincək gəlib dedilər ki, axşama iki-üç qonağımız var. Fatimə ilə düşündük ki, iki-üç qonaq çətin bir şey deyil. Müxtəlif formalı makaronlar onda yeni çıxmışdı. Buruqlu makaron alıb böyük bir qazanda bişirdik. Çoxlu soğanı və əti tomatla qarışdırıb makaronun üstünə tökdük. Rəngi çox gözəl olmuşdu. Təxminən saat səkkizdə qonaqlar ailələrilə gəldilər. Mən və Fatimə pəncərədən baxırdıq. Qonaqların bir başı pillələrdə idi, bir başı da küçədə; sıra qurtarmaq bilmirdi. Əli ağa "ya Allah" deyə-deyə içəri girdi. Salam verən kimi etiraza başladım. Əli can, sən dedin iki-üç nəfər, demədin ki, bütün Dezfulu çağırmısan".

Əli ağa gülüb dedi ki, narahat olma.

Dedim: "Necə yəni narahat olmayım?! Biz yalnız bir qazan makaron bişirmişik. Gəl gör çatar?!"

Əli ağa soyuqqanlı halda cavab verdi: "Heç kim yeməyə görə qonaq getmir. Özünü narahat eləmə. Allah qonağın ruzisini yetirər".

Xanımlar dəhlizdə oturdular, kişilər isə qonaq otağına keçdilər. Fatimə ilə mən yeməyə görə narahat idik. Nə qədər hesablayırdıqsa, görürdük ki, bir qazan makaron bu qədər adamı doyurmayacaq. Buna görə də, xanımlardan üzr istəyib mətbəxə keçdik. Evdəki bütün kartofları doğrayıb üstünə 10-12 yumurta vurduq. İki-üç böyük tava kükü hazırladıq. Makaronu bir neçə böyük buluda çəkdik. Çox gözəl və yağlı olmuşdu, qazmağı da yaxşı qızarmışdı. Makaron və qazmaqlar kişilərin süfrəsinə qismət oldu. Küküləri pomidor, duzlu xiyar, göyərti və turşu ilə qadınlara apardıq.

Yeməkdən sonra süfrələri toplayanda kişilərin zarafat və gülüş səsləri gəldi. Aranı qatanların başçısı Əli ağa idi. Mən qapının yanında idim və qapının arasından onu görürdüm. Hər iki əlini yelləyib deyirdi: "Yanımdakı, tut". Yanındakı deyirdi:"Nəyi tutum?"

- İki kələfi.

- Nə edim?

- Ver yanındakına.

Yanındakı əl-ayaqlarını tərpədib deyirdi: "Yanımdakı tut".

- Nəyi tutum?

- İki kələfi.

-Nə edim?

- Ver yanındakına.

Yanındakı yazıq məcbur qalıb əl-ayaqlarını tərpədir və dörd yumağı yanındakına verirdi.

Sonuncu bəxtsiz adam ayağa qalxıb bəndəri rəqsi edirmiş kimi bütün bədən üzvlərini tərpədir və doqquz kələfi yanındakına verirdi. Əli ağanın gülüşləri və yanındakıların uğunmaları qadınları da güldürüdü. O gecə hamıya çox yaxşı keçdi. Qonaqlar gedəndən sonra Əli ağa dedi: "Gördün ki, heç nə olmadı?! Gördün uşaqlara necə yaxşı keçdi?! Heç kəs də ac getmədi". Dedim: "Sən bilmədin ki, Fatimə ilə mən necə həyəcan keçirdik. Süfrə sərilib-yığılana qədər canımız çıxdı".

Əli ağa dedi: "Əllərinizə sağlıq! Əgər narahat oldunuz və zəhmətə düşdünüzsə, bağışlayın. Cəbhədə uşaqların heç bir əyləncələri yoxdur. Dedik ki, nə qədər çox olsa, bir o qədər yaxşı - hamı gəlsin. Bir qədər aranı qatmaq lazım idi ki, gülsünlər və əhval-ruhiyyələri yaxşılaşsın".

Ertəsi gün fikirləşdik ki, bu evdə yaşamaq və qonaqlıq vermək istəyiriksə, ona bir qədər əl gəzdirməliyik. Fatimə ilə bazara gedib soruşa-soruşa bir parça mağazası tapdıq. Şəhərdə əhali az idi. Zəruri ehtiyacları satan bəzi mağazalardan başqa əksər dükanlar bağlı idi. Həmin parça mağazasından mətbəx üçün 10-12 metr ağ və çəhrayı rəngli parça aldıq. Çox gözəl idi. Qonaq otağına da bənövşəyi rəngli güllü parça aldıq. O evdə necə xoşbəxt idik! O qədər həvəsli idik ki, evə çatan kimi tikiş maşınının arxasına keçib tikməyə başladım. Fatimə yorulmuş Zeynəbi yatızdırdı və bişir-düşürlə məşğul oldu. Əvvəlcə qonaq otağının pərdəsini tikdim. Qonaq otağının pəncərələri həyətə və küçəyə baxırdı. Biz şüşələri namaz çadrası ilə örtmüşdük. Köməkləşib pərdəni vuranda ev tamam dəyişdi. Evin gözəlliyi xalçaya və pərdəyə görədir. Bizim xalçamız yox idi, amma o pərdə evi əsl evə oxşatdı. Pərdə bənövşəyi idi, xırda sarı və narıncı gülləri vardı. Qonaq otağından sonra növbə mətbəxə çatdı. Pərdə mətbəxi işıqlandırdı və ürəkaçan etdi. Mətbəxin ortasında böyük bir dəmir stol vardı. Nə qədər qazan, qab, qaşıq və çəngəl vardısa, üstünə düzmüşdük. Kartof və soğan kisələrini, lobya, noxud və mərci qutularını da altına qoymuşduq. Tikiş maşınının arxasına keçdim, dəstəyini fırladıb həmin stola uzun bir süfrə tikdim. Ətrafına rezin saldım ki, sürüşüb düşməsin. Fatimə ilə stolu səliqəyə saldıq, süfrəsini sərdik və əşyalarımızı altına düzdük. Yaxşı cəhəti bu idi ki, stolun üstünə qoyduqlarımız daha görünmədi. Əlüzyuyanın altına mebel yığılmadığı üçün ona qəşəng bir köynək tikdik. Onun və stolun parçaları mətbəxin pərdəsindən idi. Bütün bu rəngarənglikdən vəcdə gəlmişdik. Hər gedib-gələndə baxırdıq. Qonaq otağında dayanıb deyirdik: "Necə gözəldir!" Mətbəxdə deyirdik: "Əsl mətbəxə oxşadı!"

Artıq parçalardan da bir neçə dəm parçası və qazangötürən tikib divardan asdıq.

Yuxarını səliqəyə salıb bəzəyəndən sonra zirzəmiyə düşdük. Danışdıq ki, hərə öz otağını səliqəyə salsın. Mən küçədən boş bir qutu tapıb stol əvəzi otağın küncünə qoydum. Əli ağanın albomlarını onun içinə qoydum ki, tərpənməsin. Üstünə parça çəkdim. Həmədandan gətirdiyim toxunma stolüstü vardı. Onu ağ ipək sapla toxumuşdum, ortası qabarıq qu quşları ilə dolu idi. Quşları pambıqla doldurmuşdum. Qu quşlarının qırmızı dimdikləri və kiçik yarıaçıq qanadları vardı. Bir neçə il idi toxuculuq çox dəbə minmişdi, əksər qız və qadınlar ona çox maraq göstərirdilər. Onu karton stolun üstünə sərdim. Otağı süpürüb tozunu aldım. Ertəsi gün də Fatimə və Zeynəblə bazara gedib bir neçə dəst plov və sous boşqabları aldıq. Bir neçə gün evi süpürüb yumaqla, səliqəyə salmaqla məşğul olduq. Bir gecə bütün işıqların yandığı və bizim mətbəxdə bişir-düşür etdiyimiz vaxt Əli ağa ilə ağa Hadi küçədən pərdələri görmüşlər. Pərdələrə işıq düşəndə gözəlliyi qat-qat artırdı. Onlar qonaq otağının və mətbəxin gözəl pərdələrini görüb sevinclə maşından enmişdilər. Ağa Hadi demişdi: "Ora bax, evimizdə pərdə var. Nə gözəl pərdələrdir!"

Onlar evə girəndə o qədər dəyişikliyi, rəngarəngliyi və gözəlliyi görüb təəccübləndilər, sevincək hər yerə baş çəkdilər. Həmişə olduğu kimi, o gecə də kişilər yorğun və toz-torpaq içində idilər. Şam yeməyindən sonra tez yatdılar. Fatimə ilə mən fürsətdən istifadə edib çəkmələrini yaxşıca təmizləyib parıldatdıq. Sonra da hərbi geyimlərini yuduq.

Səhər kişilər paltarlarını yuyulmuş və ayaqqabılarını təmizlənmiş və cütlənmiş halda görəndə mat qaldılar.

O günlərdə Fatimə ilə mən ailələrimizə darıxırdıq. Bir dəfə Əli ağanın iki gündən bir bizə bazarlıq edən dostu cənab Bəxtiyari qapını döydü. Fatimə ilə mən tez hazırlaşıb dedik ki, poçta getmək istəyirik.

Poçt şəhərin mərkəzində idi və həmişə adamla dolu olurdu. Bir saat gözlədik. Böyük bir zalda bir neçə telefon kabinəsi vardı. Ortada bir neçə cərgə taxta stul düzülmüşdü, daha çox əsgər və döyüşçülərlə dolu idi. Zeynəb nadinclik edib Fatiməni incidirdi. Nəhayət, bizə növbə çatdı. Mən qonşumuz Səkinə xanıma zəng vurdum, çox çətinlikdən sonra anam telefona gəldi və çoxlu danışdıq. Cənab Bəxtiyari poçtdan bir qədər yuxarıda maşında bizi gözləyirdi. Maşına tərəf gedəndə zenitlərin gurultusu başladı. Küçə boş idi. Zeynəb Fatimənin qucağında idi. Birdən bir neçə təyyarə göründü, sonra da ardıcıl partlayışların səsi hər yeri bürüdü. Nə edəcəyimi bilmirdim. Fatimə dedi ki, gedək o tərəfə.

Küçənin o tərəfinə keçmək istəyəndə birdən gözlərimizin önü tüstü və toz-torpaqla doldu. Hər yer qaranlıq oldu, heç nə görmürdüm. Camaatın qışqırtısı eşidilirdi. O tüstünün və toz-torpağın içində üzümə güclü hərarət dəydi.

Böyük bir qırmızı qəlpə sürətlə mənə sarı gəlirdi. Allah-Taala o anda mənə necə güc verdisə, qəlpədən yayınıb yerə əyildim. Qəlpə arxamdakı mağazanın divarına möhkəm çırpıldı. Divar deşildi. Bütün bunlar bir neçə anın içində baş verdi. Fatiməni görmürdüm. Çağırdım: “Fatimə! Fatimə!"

Uzaqdan yenə partlayış səsləri gəlirdi. Qorxunc səhnə idi. Qəlpələr tarlaya hücum edən çəyirtkələr kimi qulağımın dibindən keçirdi. Əli ağa demişdi ki, belə olanda yerə uzanım. Asfaltın üzərinə uzanıb əllərimlə qulaqlarımı tutdum və ağzımı açdım. Bütün bu müddətdə Fatiməni və Zeynəbi düşünürdüm. Az sonra səs-küy azaldı. Başımı qaldırıb toz-torpağın arasından cənab Bəxtiyarinin maşınını gördüm. Maşına doğru qaçıb tez içinə atıldım. Fatimə və Zeynəb də gəldi. Qəhər içində Zeynəbi qucaqlayıb öpdüm. Fatimə qorxu və iztirabla qapını örtüb dedi: "Firiştə xanım, necəsən?"

Halım yaxşı idi. Zeynəbin başını sinəmə qoydum. Onun ürəyi bala sərçənin ürəyi kimi bərk döyünürdü.

Həmin gün çox qorxduq, amma qərara gəldik ki, bunu kişilərə deməyək. Bilirdik ki, bizdən çox nigaran qalarlar.

Kişilər gələndə əsla darıxmırdıq, amma gedən kimi darıxmağa başlayırdıq. Bir dəfə onlar gedəndə dedim: "Əli can, Həmədan üçün çox darıxmışam".

Soruşdu: "Həmədan, yoxsa həmədanlılar üçün?"

Gülərək dedim ki, hər ikisi.

Ertəsi gün axşam qayıtdı. Qapının önündə tələsik dedi: "Firiştə, çadranı geyin, qohumunuz gəlib".

Təəccüblə soruşdum ki, hansı qohumumuz?

Gülümsədi və dəcəlcəsinə dedi: "Bəs həmədanlılar üçün darıxmamışdın?!"

Çadramı başıma atıb həyətə düşdüm. Əli ağa göz vurub dedi: "Buyur, bu da əmin oğlu!"

Vəhidi gətirmişdi. Baqir əmimin oğlu Vəhid cəbhədə Əli ağanı görüb yaxınlaşmış və tanışlıq vermişdi. Əli ağa da əlindən tutub demişdi ki, bu axşam yeməyə bizə gəlməlisən, Firiştə sevinər".

Həqiqətən, sevindim. Vəhidlə oturub danışdıq. Mən danışırdım, Vəhid danışırdı.

- Vəhid, yadındadır uşaqlıqda nə oyunlar çıxarırdıq?

Vəhid gülüb deyirdi: "Yadındadır mən necə nadinc idim?"

Əli ağa bizim söhbətə qərq olduğumuzu görüb sevinirdi. Özü şam yeməyini gətirib süfrə sərdi. Yeməkdən sonra qabları yığıb mətbəxə apardı. Qabların taqqıltı səsi gələndə ona ürəyim yandı, fikirləşdim ki, yorğundur. Qabları yumaq üçün mətbəxə keçdim, lakin yaxına buraxmayıb dedi: "Bəs sən darıxmamışdın?! Get danış, darıxmağın keçsin".

Getmədim. Qalıb kömək etdim və qabları bir yerdə yuduq. Qayıdanda gördük ki, Vəhid otağın bir tərəfində uzanıb yuxuya gedib. Çox narahat oldum. Ona yazığım gəldi. Oyadıb yorğan-döşək sərmək istədim, amma Əli ağa qoymayıb dedi: "Lazım deyil, qoy yatsın. Bunlar cəbhədə daş-kəsəyin üstündə o qədər yatıblar ki, vərdiş ediblər. Vəhid bu dəqiqə sanki Hilton hotelində qu quşu tükündən hazırlanmış yorğan-döşəkdə yatır".

Yenə də ürəyim gəlmədi.

- Əli can, bir gecə bizə qonaq gəlib. Əgər əmimin yoldaşı burada olsaydı, oğlunu belə yatmağa qoyardı?!

Üstünə ədyal sərdim və Əli ağaya balış verdim ki, başının altına qoysun. Dezfulun havası biz həmədanlılar üçün martın əvvəlindən də isti idi. Biz o vaxtdan kondisioneri qoşmaq məcburiyyətində qalırdıq. Kişilər böyük bir su kondisioneri gətirib həyət tərəfdən yataq otağının pəncərəsinə qurmuşdular. Kondisionerin dəmir kanalı dərin quyu kimi otağa girmişdi. Gecələr hər yerə sakitlik çökəndə səsinin necə dözülməz olduğunu bilirdik. Səsə vərdiş edib yatana qədər bir neçə saat çəkirdi.

Bir gün səhər namaza oyananda balkonun qapısını açan kimi yerimdə donub qaldım. Əli ağa balkonda quru yerdə yatmışdı. Çəkmələrini balış əvəzi başının altına qoymuşdu, ayaqlarını da qarnına yığmışdı. Təəccübləndim. Tez qayıtmışdı. Ona yazığım gəldi. Əyilib çiynini silkələdim.

- Əli! Əli can, niyə burada yatmısan?

Əli ağa oyanıb oturdu. Hava hələ tam işıqlaşmamışdı. Məni görən kimi gülümsəyib salam verdi və halımı soruşdu.

Soruşdum ki, niyə burada yatmısan?

Çəkmələrini götürüb kənara qoyanda altından bir əqrəb çıxıb divara sarı qaçdı. Dedi: "Gecə qapını və şüşəni nə qədər döydüm, oyanmadınız.

Soruşdum ki, bəs açarın yox idi?

Cavab verdi: "Dedim birdən Fatimə xanım dəhlizdə yatmış olar".

Yanında oturub əlini tutdum və dedim: "Bağışla, kondisionerin səsi çox olub, eşitməmişəm. Bədənin ağrıdı?"

- Yox, əksinə, çox yaxşı idi. Sənin içəridə yatdığını bildiyimdən səhərəcən yaxşı yuxular gördüm.

Həmin gün günorta Əli ağa cəbhəyə qayıtsa da, havanın istiliyinə rəğmən, ondan sonra kondisioneri yandırmadıq.

Müştərək həyatımızın ilk novruz bayramı yaxınlaşırdı.

Kişilər söz vermişdilər ki, yeni il girən saatlarda evdə olsunlar. Həmin il evi tökərkən qəribə sevinc içində idik.

Dezfulda həmişə qırmızı vəziyyət idi, hər bir neçə saatdan bir uzaqdan və ya yaxından bir partlayış səsi gəlirdi. Buna baxmayaraq, bizdə yaxşı hiss yaranmışdı. Səhər tezdən yuxudan oyanan kimi qapı-divarları silib-təmizləyir, şüşələri silib parıldadırdıq. Palazları həyətə töküb su, süpürgə və yuyucu tozla yuyurduq, güc-bəla ilə dama qalxıb oradan asırdıq. Zenitlərin gurultusu, bomba və raketlərin partlayış səsi altında həyəti yuyur, tualeti dezinfeksiya edirdik.

Xlor və yuyucu tozunun iyi evi bürümüşdü. Bayrama az qalmış hər yer təmizləndi və gözəl ətrə boyandı.

Ev işləri bitəndən sonra novruz süfrəsini və “s” hərfilə başlayan yeddi əşyanı hazırlamağa başladıq. Qonaq otağının ortasına bir süfrə sərib əlimizə keçəni həvəslə içinə doldurduq. Quran, Quran rəhli, saat, dəmir pul (sikkə) və alma (sib). Səmənimiz yox idi. Qəsəbəni və hətta Dezfulu nə qədər axtardıqsa, səməni tapmadıq. Qərara gəldik ki, səməninin yerinə göyərti qoyaq.

Zənbilimi götürüb küçəyə çıxdım. Bəxtimizdən göyərti dükanı bağlı idi. İlk dəfə gəzə-gəzə bir neçə küçə evdən aralandım. Uzaqdan evinin önündə oturub yerə göyərti dolu bir süfrə sərmiş qadını gördüm. Yerişimi itilədim. Qara qollu çadra geyinmiş və ərəb tərzi ilə başına qara şal atmışdı. Çənəsində mavi bir xal da vardı. Salam verib soruşdum: "Göyərti satlıqdır?"

Qarı qəliz ləhcə ilə dedi ki, hə, nə qədər istəyirsən?

- Bir kilo.

Zənbili ona uzatdım.

Kişi əlinə bənzəyən böyük əllərini altdan salıb ovuc-ovuc göyərtini zənbilə tökürdü. Zənbil yarıyacan doldu. Dedim ki, çox oldu.

Qadının ciddi və qorxmaz görkəmi vardı. Başını qaldırmadan zənbili mənə uzatdı.

- Sən bir kilonun pulunu ver.

Nə dediyini anlamadım. Göyərtinin içinə əlimi salıb arasından iri yarpaqları olan bir neçə yaşıl budaq çıxarıb dedim: "Nə qədər alaq var!"

Qadın eyni ciddiliklə yarpaqları əlimdən qapıb ağzına qoydu və çeynəyə-çeynəyə dedi: "Bu, pərpeyindi, halaq deyil. Pərpeyin qurdun düşmənidir, qızdırmanı salır, ürək bulanmasının qarşısını alır, ürəyi gücləndirir. Çox faydaları var. Soğan qızartması, quru nanə və yumurta ilə çox dadlı olur. Yeyənlər dadını bilirlər".

Çətinliklə sözlərindən başa düşdüm ki, ot-alaq deyil və çox faydalı bir bitkidir. Sonralar öyrəndim ki, həmədanlılar ona xürfə deyirlər.

Göyərtinin pulunu verərkən qarı hələ də onların arasından xürfələri götürüb yeyirdi.

Evə qayıdanda sanki böyük bir kəşf etmişdim: Xürfə mövzusunda Fatiməyə atəşin bir çıxış etdim.

Fatimə dedi: "Biz məryanəclilər bunu tullayırıq. Bu, alaqdır".

Qarı kimi bir neçə xürfə yarpağı götürüb ağzıma qoydum. Sulu və bir az turş idi. Fərqli və yeni dadı vardı. Dedim: "Çox faydaları var: ürəyə xeyirdir, ürəkbulanmanın qarşısını alır, qızdırmanı aparır. Kim deyir alaqdır?!"

Fatimə ilə gülüşüb göyərtiləri təmizlədik. Həmişəkindən fərqli olaraq, xürfələri atmadıq, bu dəfə yuya-yuya və yuyandan sonra bacardığımız qədər ləzzətlə yedik.

Yuyulmuş göyərtini böyük bir buluda töküb süfrənin ortasına qoyduq. Sonra iki ayrı qazanın içinə soğan qabığı və göyərti töküb üstünə bir az su əlavə etdik və qazın üstünə qoyduq. Su qaynayanda qazanların içinə bir neçə yumurta qoyduq ki, göyərtinin və soğan qabığının rəngini götürsün.

Nə şüşə balıq qabı vardı, nə də xırda qırmızı balıq. Qəsəbəni nə qədər axtardıqsa, tapmadıq. Büllur bir kasamız vardı. İçinə su tökdük və bir süni qırmızı gül atdıq. Bayram üçün bir az şirniyyat, şokolat və meyvə də almışdıq. Onları da süfrəyə qoyduq.

İlin dəyşiməsinə az qalırdı. Paltarlarımızı dəyişdik. Zeynəbə də bir dəst qəşəng paltar geyindirdik. Əl-üzünü yuduq və rezinlə saçını ikiyə ayırdıq. Çox gözəl oldu. Süfrənin yanında gözləməyə başladıq.

İlin dəyişəcəyi saat yaxınlaşdıqca həyəcanımız da artırdı. Bilirdik ki, yanvardan etibarən Kərbəla-4, 5 və 6 əməliyyatları davam edir. Kişilərdən nigaran qalmışdıq. Gecəyə qədər pəncərənin önündə dayanıb onları gözlədik. Fatimə pərdənin bir tərəfini qaldırmışdı, mən də digər tərəfini. Küçəyə bir maşın girən kimi sevinirdik, amma maşın qonşu evin önündə dayanır, komandirlərdən birinin həyat yoldaşı sevincək qapını açırdı. Bu zaman ah çəkib pərdəni salır və yerimizdə büzüşüb otururduq. Lakin çox keçmədən hərəmiz pərdənin bir tərəfini qaldırıb yenidən baxmağa başlayırdıq.

İl dəyişdi. Biz hələ də pəncərənin önündə dayanıb gözləyirdik. Qonşu evlərin hamısının işıqları söndü. Gecədən xeyli keçdi, amma kişilərimiz gəlmədilər. İşıqları söndürmədik. Süfrənin kənarında o qədər oturub gözlədik ki, yavaş-yavaş gözlərimiz ağırlaşdı və yuxuya getdik.

1987-ci ilin 21 martı idi. Yuxulu halda qapının səsini eşitdik. Həyəcanla qalxıb pərdəni çəkdik. İkisi də gəlmişdi; rəngləri qaralmışdı, üst-başları yaman gündə idi. Sanki dünyanı bizə verdilər.

İlk novruz qonaqlarımız toz-torpaq içində və səliqəsiz görkəmdə səhər tezdən gəlmişdilər. Otağa girən kimi gülərüzlə salam verdilər. Əli ağa naşıcasına əlini cibinə salıb yaşıl şüşəli ətri mənə uzatdı və dedi: "Bayramın mübarək!"

Vaxtında verilmiş çox gözəl hədiyyə idi. Hamımız sevinirdik, onlar isə daha çox. Novruz süfrəsini görüb uşaq kimi heyran olmuşdular. Əli ağa süfrəyə baxıb “s” hərfi ilə başlayanları sayırdı. Narahat halda dedim: "Əli can, heyf ki qırmızı balıq (ərəbcə: səmək) tapmadım".

Əli ağa yanaqlarını batırıb dodaqlarını yığdı və balıq kimi açıb-bağlamağa başladı. Dedi: "Novruz süfrənizin balığı mən olaram. Təsadüfən, balıq kanalından gəlirəm. Bağışlayın ki, rəngim qırmızı yox, bozdur".

Kişilər həmin paltarlarda süfrəyə oturdular. Deyib-güldük, şirniyyat yedik və üzlərinə gülab səpdik.

Günortadan sonra Səbzəquba imamzadəsinə getdik. Ziyarət bizi sakitləşdirdi və yaxşı təsir bağışladı. Sonra da Şuşa, Daniyal peyğəmbərin ziyarətinə getdik, daha yaxşı hisslə qayıtdıq.

Martın 22-də Dez bəndinə getdik. Özünəməxsus təbiəti və mənzərəli təpələri olan gözəl bir bənd idi. Mən mavi və qara rəngli idman ayaqqabısı geyinmişdim. Onunla təpələrə cəld çıxırdım. Əli ağa həzz alıb deyirdi: "Həmişə arzulayırdım ki, yoldaşım idmançı olsun. Tənbəl olmamandan xoşum gəlir. Həmişə belə ol".

Mart bitdi və apreldən istilər başladı. Səhər açılanda sanki Günəş damın üstündə otururdu. Çox yaxınlaşırdı və xəsislik etmədən bütün istisini şəhərin başına tökürdü. Divarlardan alov çıxırdı.

Kondisioner səhərdən axşama qədər guruldayırdı, amma əlindən bir şey gəlmirdi. Hava boğucu idi. Qonaq otağından tərpənmirdik. Qonşularımızın çoxu öz yerlilərimiz idilər. Bizim kimi onların yoldaşları da cəbhədə vuruşurdular. Onlarla get-gəlimiz vardı, amma isti düşən kimi əlaqəmiz kəsildi. Bizim kimi hamı kondisionerin altında otururdu. Nəhayət, bir-bir əşyalarını toplayıb getdilər.

Hər gün bir ailə əşyalarını yük maşınına yığır və sağollaşmaq üçün bizə gəlirdi.

Bir neçə gün idi Zeynəbin halı yaxşı deyildi. Onu gün vurmuşdu, qarnı işləyir və ürəyi bulanırdı. Mən də ondan geri qalmırdım: iştahım kəsilmişdi və sudan başqa heç nə yeyib-içə bilmirdim. Fatimə bizə tibb bacısı olmuşdu. Nəhayət, kişilər gəldilər. Əli ağa mənim halımı, ağa Hadi də Zeynəbin arıq bədənini və solğun üzünü görəndə hər ikisi dedi: "Yığışın, gedək Həmədana".

Razılaşmadım. Həmədana qayıtmaq istəmirdim. Yoldaşımın yanında qalmağa, Dezfulda yaşamağa gəlmişdim. Əli ağaya dedim: "Bura artıq bizim evimizdir. Hara gedək?!"

Əli ağa dedi: "Sən buranın havasına alışmamısan, xəstələnəcəksən".

Dedim: "Siz də xəstələnəcəksiniz. Siz çölün ortasındasınız, bizsə kondisionerin altında".

Əli ağa israrlı idi: "Vicdanım qəbul etməz ki, bizə görə bu istidə əzab çəkəsiniz. Bizim vəziyyətimiz bəlli deyil. Güman ki bir-iki günə qərb cəbhəsinə gedəcəyik. Həmədanda olsanız, biz də arxayın olarıq".

Kədərlə dedim: "Bəs mənim arxayınlığım?! Məni düşünmürsən?! Nə edim?! Mən buraya borcumu ödəməyə gəlmişəm. İstəyirəm müharibədə mənim də rolum olsun".

Əli ağa gülümsədi.

- Buraya qədər vəzifəni yaxşı yerinə yetirmisən. Biz xəcalətliyik. Getsəniz, daha arxayın olarıq.

Mən qalmağa nə qədər israr edirdimsə, Əli ağa getməyə daha çox israr edirdi. Dedim ki, heç olmasa, qərbə gedənə qədər burada qalaq. Sonda ağa Hadi ilə o, qalib gəldilər. Əşyalarımızı bir neçə karton qutuya yığıb maşının arxasına yüklədik və gəldiyimiz kimi də qayıtdıq".

Həmin gün Dezful şəhəri çox güclü raket hücumlarına məruz qalırdı. Bir küçədən keçdik. Bir neçə dəqiqədən sonra partlayış səsi eşitdik və arxadan qatı tüstü qalxdı.

Əli ağa ayağını qaza basıb bizi sürətlə oradan uzaqlaşdırırdı. Hər dəfə Dezfula gələndə yaxşı hisslər keçirirdim, qayıdanda isə həyəcanlanırdım. Bilirdim ki, Həmədanda məni ayrılıq, tənhalıq və intizar gözləyir. Qalmaq istəyirdim. Düşünürdüm ki, yetərincə müqavimət göstərməmişəm. Əli ağa və ağa Hadi qayıtmaları barədə danışanda daha pis olurdum.

Dezfuldan Həmədana qədər səkkiz saatlıq yol mənə səkkiz dəqiqə keçdi. Ürəyim istəyirdi ki, heç vaxt çatmayaq, amma çox tez çatdıq.

Bizim gəlişimizdən öncə yağış yağmış, torpağı və yenicə yaşıllaşmış ağacları yaxşı yumuşdu. Hava gözəl idi, bahar güllərinin ətri hər yeri bürümüşdü. Səmanı bulud ləkələri örtmüşdü.

Əşyalarımızı anamgilin anbarına yığıb Mənsurə xanımı görməyə getdik. Mənsurə xanımın halı yaxşı deyildi, böyrəkləri onu incidirdi. Digər tərəfdən, Əmir martın 24-də qərb cəbhəsinə göndərilmişdi. Evdə qabaqkı sevinc və həyəcan yox idi.

Mənsurə xanım Əmirə daha çox bağlanmışdı. O, cəbhəyə getməzdən öncə qayınanamın bütün işləri və alış-verişi onun üzərinə düşürdü. İndi o getmişdi və ev lal-dinməz idi.

Mənsurə xanım təklikdən gileylənirdi. Buna haqqı vardı: Məryəm Tehranda ailə-uşağı ilə məşğul idi, Hacı Sadiq də öz idarə işləri ilə. Bizim də vəziyyətimiz elə idi. Bu durumda Əmirin getməsi həqiqətən, ağır idi. Mənsurə xanıma və onun yalqızlığına acıdım. Qərara gəldik ki, ev tapana qədər onların yanında qalaq.

Ertəsi gün Əli ağa cəbhəyə qayıtdı. Günlər bir-bir ötürdü. Mənim halım da yaxşı deyildi. Mənsurə xanımın təkidi ilə həkimə getdik. Mayın sonları idi. Həkim bir neçə analiz yazdı. Analizlərin cavabını götürüb anamla birgə həkimə apardıq.

Anam xəbəri eşitcək sevindi. Gecə məni evinə apardı ki, öz sözü ilə desəm, gücləndirsin. Anamgildə yalnız bir neçə gün qaldım. Əli ağaya söz vermişdim ki, Mənsurə xanımın yanında qalacağam. Həmin axşam Hacı Sadiqin ailəsi də qayınanamgildə idi və evdə səs-küy vardı. Axşam Əli ağa zəng vurdu. Bu xəbəri hamıdan tez ona vermək istəyirdim. Dəstəyi götürdüm və həmişəki kimi salamlaşdıq. Nə edirdimsə, xəbəri deyə bilmirdim. Əlimi dəstəyin üstünə tutub yavaşca dedim: "Mühüm bir hadisə baş verib. Sən soruş, mən deyim”.

Deyəsən, Əli ağa da rahat yerdə deyildi. Mızıldayaraq dedi: "İpucu ver".

Dedim: "Həm mən sevirəm, həm sən".

Məqsədimin kim olduğunu bilmədi.

- Bir az da ipucu ver.

Dedim: "Bundan artıq nə deyim?! Bəzən ikimiz onun haqqında danışırıq. Sən sevirsən..."

Ağa Nasir Əli ağadan tez başa düşdü. Ayağa qalxıb dedi: "Gedək dəhlizə, Firiştə xanım yoldaşı ilə hal-əhval tutsun. Niyə hamınız buraya yığışıbsınız?!"

Hamının otaqdan çıxmasını gözlədim. Xəbəri verməyə səbirsizlənib sevincək dedim: "Əli can, sən ata olursan".

Əli ağa həyəcanlandı. Bir az sükutdan sonra dedi: "Doğru deyirsən?! Mübarəkdir! Firiştə, onda buna görə halın pis idi? İndi yaxşılaşdın?" Dedim: "Hələ yaxşılaşmamışam, amma təbiidir".

O gecə hamı məsələdən xəbər tutdu. Deyəsən, ağa Nasir hamıya məlumat vermişdi, amma heç kim üz vurmadı. Bir neçə gündən sonra anamgilə gedib Əli ağaya məktub yazdım. Əli ağa məktubun cavabını tez göndərdi. Yazmışdı ki, mütləq həkimə gedib tibbi qovluq açın.

Halım günü-gündən pisləşirdi. Həkim və dərmanlar da kömək etmirdi. Bu müddətdə Əli ağa bir-iki dəfə Həmədana gəldi, bir neçə gün qalıb tez qayıtdı.




Dostları ilə paylaş:
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   14


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə