24
farq mavjudligini ko’rsatish darkor. So’nggi yillarda G’arbiy
Evropa iqtisodiyotining
jamoa sektori ancha qisqarganiga qaramasdan uning ulushi AQSHga nisbatan
yuqoridir. Masalan, Shvetsiyada aholining yarmidan ko’prog’i iqtisodiyotning jamoa
sektorida banddir. Buyuk Britaniyada so’nggi vaqtda xususiylashtirish jarayoni
faollashganiga qaramasdan aholining to’rtdan bir
qismi iqtisodiyotning jamoa
sektoriga jalb etilgan.
“Evropa modeli”ning o’ziga xos xususiyatlari personalni boshqarishda ishlab
chiqarishni o’rab turgan muhitni (masalan, qonunchilikni) e’tiborga olish,
shuningdek, personalni boshqarishga ikki taraflama (ham tashkiliy jihatdan, ham
ijtimoiy masalalar jihatidan) yondashishini talab etishini namoyon etadi.
Kompaniya va firmalar boshqaruv xizmatidan
bozor iqtisodiyo-tining
murakkab
va
doim
o’zgarib turadigan vaziyatlarida xodimlar faoliyatini
muvofiqlashtirish juda
katta malaka va mahoratni talab etadi. Iqtisodchi olimlar fikricha, “Evropa
modeli”da personalni boshqarishdagi bu xususiyat hisobga olingan.
Yaponiyada esa personalni boshqarishni davlat korporatsiyalarida
xodimlar bir
umrga ishga yollanishi hamda ish haqiga, mehnat stajiga qarab ustamalar to’lash tizimi
mavjudligi xususiyatlarini hisobga olmasdan tasavvur etib bo’lmaydi.
Yaponiya korporatsiyalarida personalni boshqarish
siyosati quyidagi
tamoyillarga asoslanadi:
—
ishchi kuchi ta’lim muassasalarini bitiruvchilari ichidan tanlabolinadi;
—
ishlab chiqarishning u yoki bu vazifalarini hal etish uchun nomzodlarning
jinsi hisobga olinadi;
—
muntazam kasbiy tayyorgarlik amalga oshiriladi;
—
nomzodlar
xodimlarning
kasbiy
ayirboshlanishi
tamoyillaridan
foydalaniladigan dasturlar asosida o’qitiladi;
—
xodimlarni u yoki bu mansab vazifasiga ko’tarish uchun ularning mehnat
faoliyati barcha mezonlar bo’yicha baholanib boriladi;
—
personalning ish staji va yoshiga qarab ular ish
haqiga maxsus ustama haq
to’lash amalga oshiriladi, xodimlarning ish bilan bandligi kafolatlanadi.
Yaponiya korporatsiyalarida asosiy e’tibor kasbiy tayyorgarligini ishdan
bo’sh vaqtlarida yoki ishlab chiqarishdan ajralmagan holda amalga oshirishga
qaratiladi. Shu bilan birga xodimlarning ish joylarida o’rindoshlikda
faoliyat
yuritishlari, ularni boshqa xizmat vazifalariga o’tkazish odatiy holatga aylangan.
Boshqarishning “yaponcha modeli” personal faoliyatini muntazam ravishda har
taraflama chuqur baholab borishni taqozo etadi. Amaliyotda bu personal ish xaqini
oshirish yoki uni mansab vazifasida yuqoriroq lavozimga ko’tarish
juda sinchiklab
tekshiruvlardan so’ng amalga oshirilishini anglatadi. Bunda asosiy e’tibor nomzodning
yoshi, ish staji, ma’lumoti, jinsiga qaratiladi.
Personalni boshqarishning zamonaviy yo’nalishlari
Dostları ilə paylaş: