Psixologiya 1



Yüklə 4,67 Mb.

səhifə185/197
tarix20.09.2017
ölçüsü4,67 Mb.
1   ...   181   182   183   184   185   186   187   188   ...   197

 

 

 



605 

 

məqsədləri.  Sinif  kollektivi  üzvlərinin   birliyi.  Kollektivdə  ic-



timai rəy. 

7.ġəxsiyyətlərarası  münasibətlər.  YoldaĢlıq  münasi-

bətləri.  ġagirdlərin  mikroqruplardakı  qarĢılıqlı  əlaqəsini  xüsu-

siyyətləri. Kollektivə xüsusi təsir edə bilən Ģagirdlərin olması. 

8.Sinif  kollektivinin  yaĢ  xüsusiyyətləri.  Əldə  edilmiĢ 

materialların təhlili və ümumiləĢdirilməsi əsasında sinif kollek-

tivinin aĢkara çıxarılması mümkün olan spesifik xüsusiyyətləri. 

9.Sosial  mühitin,  valideynlərin,  ictimaiyyətin,  sinif 

kollektivinə təsiri. 

10.ġagirdlərdə ictimai fəallığı yüksəltmək, onlarda xarak-

terin  müsbət  əlamətlərininin  aĢılanması  məqsədilə  təcrübəçi 

tələbənin sinifdə apardığı iĢin məzmunu. 

11.Gələcəkdə  həmin  sinif  kollektivi  ilə  aparılacaq 

tərbiyəvi iĢin məzmunu və təĢkilinə aid təkliflər (müəllimlərin, 

sinif  rəhbərinin valideynlərin aparacağı iĢlər). 



 

Dərsin psixoloji təhlili 

 

Tədris iĢinin təĢkilinin əsas forması olan dərsin xüsusiy-

yətləri  ilə  dərindən  tanıĢ  olmadan,  müasir  dərsə  verilən 

tələbləri nəzərə almadan yaxĢı müəllim olmaq, Ģagirdlərə zəruri 

bilik,  bacarıq  və  vərdiĢlər  aĢılamaq,  dərsdə  onların 

Ģəxsiyyətinin  formalaĢmasına  təkan  vermək  mümkün  deyildir. 

Ona  görə də  dərsi  (istər  baĢqalarının,  istərsə də  özünün dediyi 

dərsi)  psixoloji  cəhətdən  təhlil  edə  bilməyən  təcrübəçi  – 

müəllim bu tələbləri nəzərə almaqda çətinlik çəkəcəkdir.  

Bununla  yanaĢı  olaraq,  dərsin  dərin  psixoloji  təhlilini 

verməyi bacaran müəllim həm öz əməyinin, həm də təlimin hər 

bir  mərhələsində  Ģagirdlərin  bilik  və  bacarıqlara  yiyə-

lənməsinin səmərə və keyfiyyətini yüksəldə biləcəkdir.  

Dərsin  psixoloji  təhlilini  vermək  bəzən  təcrübəçi-müəl-

lim  üçün  o  qədər  də  asan  deyildir.  Bunun  üçün  bir  sıra 

cəhətlərə xüsusi diqqət yetirilməlidir.  




 

 

 



606 

 

Adətən, hər bir dərsdə müəllim birbaĢa və ya dolayı yolla 



uĢağın  Ģəxsiyyətinin  istiqamətinin  formalaĢması  və  inkiĢafı 

vəzifəsini həyata keçirir. Ona görə də dərsin təhlili zamanı bi-

rinci  növbədə  tədris  materialının  məzmununun,  onun  təĢkili 

yollarının,  müəllimin  davranıĢının  Ģagirdlərdə  baxıĢlar, 

dünyagörüĢü,  maraqlar,  inamın  formalaĢmasına  necə  təsir 

etdiyinə fikir vermək lazımdır.  

Dərsdə  Ģagirdlərin  idrak  proseslərinin  təĢkili  və  inkiĢafı 

üçün  nə  kimi  iĢlər  görülməsi  nəzərə  alınması  zəruri  olan 

cəhətlərdəndir.  Xüsusilə  müəllimin  Ģagird  təfəkkürünü  hansı 

yollarla fəallaĢdırması, problem situasiya yaratma imkanları və 

s.  nəzərdən  qaçmamalıdır.  Məfhumların  çatdırılması  zamanı 

mühüm  əlamətlərə  nə  dərəcədə  istinad  olunması,  formal 

əlamətlərdən  istifadə  zamanı  baĢ  verən  qüsurlar  təhlildə  qeyd 

olunmalıdır.  Dərsdə  Ģagirdlərin  təfəkkürün  təhlil,  tərkib, 

müqayisə,  ümumiləĢdirmə,  mücərrədləĢdirmə  proseslərindən 

necə  istifadə  etmələri  və  müəllimin  bu  sahədəki  iĢi  nəzərə 

alınmalı və qeyd edilməlidir.  

  Dərsdə  Ģagirdlərin  diqqətinin  necə  təĢkil  olunması, 

diqqəti  cəlb  edən  və  ya  yayındıran  səbəblər  təcrübəçinin 

nəzərindən qaçmamalıdır. 

Bütün bunlarla  yanaĢı olraq dərsin  təhlilində müəllimin 

xarakteristikasına da xüsusi yer verilməlidir. Burada müəllimin 

pedaqoji  ustalığı,  pedaqoji  təfəkkürü,  dərsə  hazırlığı,  nitqi, 

Ģagirdlərə  yanaĢma  tərzi,  pedaqoji  ünsiyyət  və  mərifəti  və  s. 

nəzərə alınmalıdır.  

Dərsin  psixoloji  təhlilini  aĢağıdakı  təxmini  sxem  üzrə 

aparmaq mümkündür: 

Dərsin psixoloji təhlilinin təxmini sxemi 

 

1.  Dərsin  mövzusu,  həmin  mövzuda  aparılan  dərslərin 

ümumi sistemində onun yeri. 

2. Dərsin məqsədi və onun təlim-tərbiyəvi vəzifələri. 

3. Dərsin təĢkili. ġagirdlərin məĢğələyə hazırlığı. ġagird-



 

 

 



607 

 

lərin  təĢkili  (onların  diqqətinin  səfərbərliyə  alınması,  iĢ 



yerlərini hazırlamaq tələbi və s.). Sinif otağının dərsə hazırlığı.  

4. ġagirdlərin bilik, bacarıq və vərdiĢlərinin məzmunu və 

yoxlanması  metodikası.  Bilik,  bacarıq  və  vərdiĢlərin 

yoxlanmasının  məqsədi  və  yeri.  Yoxlama  üsulu.  Frontal  və 

fərdi  sorğu  üçün  verilmiĢ  sualların,  praktik  tapĢırıqların, 

müstəqil  iĢin,  ayrı-ayrı  Ģagirdlərə  verilən  fərdi  tapĢırıqların 

məzmunu.  ġagirdlərin  cavablarının  keyfiyyəti.  ġagirdlərin 

cavablarındakı qüsurlara müəllimin münasibəti. Sinfin fəallığı. 

ġagirdlərin 

biliyinin 

yoxlanmasının 

yekunlaĢdırılması. 

ġagirdlərin cavablarının qiymətləndirilməsi.  

5.  Yeni  biliklərin  məzmunu  və  öyrədilməsi  metodikası. 

Mövzu  və  müəllimin  təlim  materialını  Ģifahi  Ģərhinin  məz-

munu.  Müəllimin  verdiyi  biliklərin  həcmi  və  sistemi,  Ģərhi 

metodları.  ġərh  olunan  materialın  elmi  və  ideya  istiqaməti, 

həyatla  əlaqəsi,  tərbiyəedici  xarakteri.  ġərhin  sistemi  və 

ardıcıllığı,  obrazlılığı,  Ģagirdlər  üçün  aydınlığı,  əvvəl  keçi-

lənlərlə əlaqəsi.  

ġagirdlərin  müstəqil  öyrəndikləri  təlim  materialının 

mövzusu və məqsədi. ġagirdlərin qarĢısına problemli sualların, 

idraki məsələlərin qoyulması.  

ġagirdlərin  idrak  fəaliyyətinin  fəallaĢdırılması,  ayrı-ayrı 

məsələlər  üzərində  Ģagirdlərin  marağının  və  diqqətinin 

cəmləĢdirilməsi.  ġagirdlərin  yeni  materialı  qavramaq  və 

anlamağa  yaradıcı  Ģəkildə  cəlb  olunması.  NümayiĢ  etdirilən 

texniki  və  əyani  vasitələrin  rolu  və  yeri.  Yazı  taxtası  və 

dəftərlərdən  istifadə.  Yeni  materialın  öyrədilməsi  zamanı 

müstəqil  iĢlərin  rolu  və  yeri.  Yeni  materialın  öyrədilməsi 

zamanı Ģagirdlərin biliyinin hesaba alınması yolları. 

6.  Öyrədilən  materialın  möhkəmləndirilməsinin  məzmu-

nu və metodikası. 

7.  Evə  verilən  tapĢırığın  məzmunu  və  metodikası.  Ev 

tapĢırığının  həcmi  və  növü.  Onu  yerinə  yetirməklə  əlaqədar 

təlimat. Ayrı-ayrı Ģagirdlərə əlavə (fərdi) tapĢırıq. 






Dostları ilə paylaş:
1   ...   181   182   183   184   185   186   187   188   ...   197


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə