yerinə yetirilməməsi üzündən həmin layihənin həyata keçirilmə-
sini dayandırmışdır (223,67). Asiya Inkişaf Bankı tərəfindən
Qazaxıstan və Qırğızıstan arasında Alma-Ata-Bişkek avtomobil
yolunun yenidən qurulması üçün 68 mln dollar, AYlB tərəfindən
əlavə olaraq 25 mln dollar, müvafiq ölkələrin hökumətləri tərə-
findən isə 22 mln dollar vəsait aynlmışdır (223,67).
TRASEKA Hökumətlərarası Daimi Komissiyanın fəaliyyə-
tində işçi görüşləri ilə yanaşı, milli katibbrin müşavirələrinin,
konfranslar və seminarlann keçirilməsinin, sərgilərin təşkilinin də
böyük əhəmiyyəti olmuşdur. 2000-2006-cı illər ərzində TRASEKA
milli katibbrinin 21 müşavirəsi, 6 konfransı olmuşdur (97).
“Avropa-Qafqaz-Asiya” nəqliyyat dəhlizi üzrə ilk hökumətləra-
rası konfrans 2000-ci il martin 10-11-də Tbilisi şəhərində olmuş-
dur. Konfransda hökumətlərarası komissiyanın prosedur qaydalan
müəyyənləşdirilmiş, daimi katiblik haqqında qərar qəbul edilmiş,
baş katib və onun müavinbri seçilmişdir (223,19). II konfrans
2002-ci il aprelin 24-25-də Daşkənddə, III konfrans 2002-ci ilin
oktyabrında Irəvanda, IV konfrans 2005-ci il aprelin 21-22-də
Bakıda, V konfrans 2006-cı il sentyabnn 19-24-də Astanada, VI
konfratıs isə 2006-cı il noyabnn 12-14-də Amsterdamda (Hol-
landiya) olmuşdur (97). TRASEKA Daimi Katibliyinin fəaliyyə-
tində milli katibbrin müşavirəsi xüsusi əhəmiyyət kəsb etmişdir.
TRASEKA milli katibbrinin ilk müşavirəsi 2000-ci il iyulun
18-21-də Gürcüstanda, II müşavirəsi 2000-ci il oktyabnn 17-22-də
İrəvanda, III müşavirəsi 2000-ci il dekabnn 13-15-də Bakıda, IV
müşavirəsi 2001-ci il martin 21-22-də Vamada (Bolqariya),
V müşavirəsi 2001-ci il iyunun 15-22-də Bakıda, VI müşavirəsi
2001-ci il iyulun 25-26-da Bakıda, VII müşavirəsi 2001-ci il
oktyabnn 30-31-də Bakıda keçirilmişdir. Sonrakı dövrlərdə
intensiv keçirilən bu müşavirələr növbə ib Tbilisi, Aşqabad,
Daşkənd, İrəvan, Baki, Alma-Ata, İstanbul, Kiyev, Buxarest,
Sofiya və Kişinyov şəhərlərində keçirilmişdir (97). Bu konfrans
və müşavirələrdə TRASEKA-nın fəaliyyəti ilə bağlı əsas məsəblər
müzakirə olunmuş, mühüm qərarlar qəbul edilmişdir. Məsələn,
2001-ci il dekabr ayının 11-12-də TRASEKA Hökumətlərarası
Komissiyanm “Avropa-Qafqaz-Asiya” nəqliyyat dahlizinin inkişafi
üzrə Tbilisi şəhərində keçirilmiş növbədənkənar VIII müşavi-
rəsində Əfqanıstana humanitar yüklərin və tikinti materiallannın
daşınması üçün əlverişli şəraitin yaradılması haqqında yekun
qətnaməsi qəbul edilmişdir (223, 21). 2002-ci il fevral ayının
25-26-da Aşqabadda TRASEKA Milli katibliyi işçi qrupunun
IX müşavirəsində Əfqanıstana humanitar yüklərin daşınması
şərtləri, TRASEKA vizası, TRASEKA-da “Qaynar xətt” kimi
məsələlər üzrə məsləhətlər verilmişdir (223, 21). 2002-ci il apre-
lin 12-də Almaniyanın Frankfiırt Mayn şəhərində Əfqanıstana
tikinti materiallan və humanitar yüklərin daşınması üzrə xüsusi
seminar keçirilmişdir (223, 77).
2002-ci il aprel ayının 24-25 də hökumətlərarası Komissi-
yasının Daşkənddə keçirilmiş X illik müşavirəsində 2002-ci ilin
aprelin 12-də Frankfurt Mayn şəhərində qəbul edilmiş Əfqanıs-
tana humanitar yüklərin daşınmasına dair qərann yerinə yetiril-
məsi, BMT-nin Əfqanıstana humanitar yüklərin TRASEKA
dəhlizi ilə daşmması üzrə ərzaq proqramınm həyata keçirilməsi
vəziyyəti müzakirə edilmiş, bu məqsədlə iştirakçı ölkələrdə höku-
mət nəzarət qruplannın yaradılması qərara alınmışdır (223, 21).
TRASEKA proqramı və layihələrinin reallaşdınlmasmda sərgilərin
də mühüm rolu olmuşdur. Ве1э ki, 2002-ci il mayın 22-24-də
Bakıda nəqliyyat və loqistika üzrə I Trans-Kaspians beynəlxalq
konfrans-sərgi keçirilmişdir. Sərgidə 10 ölkədən 40 şirkət avto-
mobil, dəmir yolu, dəniz nəqliyyatı, hava nəqliyyatı sahəsindəki
nailiyyətləri nümayiş etdirmişlər (244,2002,№l,s.3). 2002-ci ilin
iyun ayının 11-12-də Tehran şəhərində “Tranzit sərgi-konfrans”
keçirilmişdir. Sərginin məqsədi İranın TRASEKA nəqliyyat
dəhlizi üzrə çoxtərəfli sazişə qoşulmasına dair təklifə baxılması,
həmçinin Əmirabad limanmda dəmir yolu Ьэгэ körpüsünün inşa-
sının maliyyələşdirilməsi, Avropa marşrutunun Batumi-Bakı-
Əmirabad-Bəndər-Abbas limanlan ilə əlaqələndirilməsi məsələ-
sinin nəzərdən keçirilməsi olmuşdur (244, 2002, №1, s.3).
2002-ci il iyun ayının 12-15-də Odessada Qara Dəniz İqtisadi
Əməkdaşlıq Təşkilatı tərəfindən dəstəklənən Qara dəniz regio-
nunda nəqliyyat sisteminin yaradılmasma dair konfrans-sərgi
keçirilmişdir (244,2002, №l,s.3).
2002-ci il iyun ayinin 6-7-də Astanada IV Transavrasiya
konfransi keçirilmişdir. Konfrans BMT-nin Asiya və Sakit okean
ölkələrinə yardım üzrə Sosial-İqtisadi Təşkilatı (ESKATO) ilə
birgə BMT-nin inkişaf proqramma uyğun olaraq nəqliyyat və
tranzit üzrə İpək yolu inteqrasiya yoludur” adı altında keçiril-
mişdir (244, 2002, №1, s.3). 2002-ci il iyun ayınm 19-20-də
TRASEKA-nın dəmir yolu, liman və gəmiçilik kompaniyalan
üçün tariflər üzrə Bakıda ilk müşavirəsi keçirilmişdir. Müşavi-
rədə ekspertlər tranzit rüsumları, tariflər məsələsi üzrə vahid
siyasət məsələsini müzakirə etmişlər (244,2002, №1, s.3).
Göründüyü kimi, TRASEKA proqramınm reallaşdınlması
istiqamətində keçirilən işçi görüşlərinin, konfranslann, semi-
narlann xüsusi əhəmiyyəti olmuşdur. Qeyd etmək lazımdır ki,
TRASEKA-nın fəaliyyəti Avropa Birliyinin, BMT-nin nəzarətin-
dədir. Bu proqram çərçivəsində irəli sürülən layihələrin reallaş-
dınlmasında ilk dövrdə tenderdə qalib çıxmış xarici şirkətlər
iştirak edirdilərsə, 2002-ci ildən etibarən yerli firmalar da tenderə
cəlb olunmuş, qalib çıxanlar layihələrin icraçısına çevrilmişlər.
Layihələrin həyata keçirildiyi ilk mərhələdə əsas donor təşkilatlar
AYİB, DB idisə, sonrakı mərhələlərdə investisiyalann verilmə-
sinə İslam Inkişaf Bankı, Küveyt İslam Fondu da cəlb olunmuşdur.
TRASEKA proqramının həyata keçirilməsinin demokratik yolla
tənzimlənməsi üçün ildə bir dəfə iştirakçı ölkələrin nümayən-
dələrindən biri Hökumətlərarası Komissiyanın baş katibi seçilmiş-
dir. Məsələn, Hökumətlərarası Komissiyanın 2000-ci il martin
10-da Tbilisidə keçirilmiş I konfransında TRASEKA Hökumət-
lərarası Komissiyanm Baş katibi Zviad Kvançaridze, 2002-ci il
aprelin 24-25-də Daşkənddə keçirilən II konfransında isə Özbək-
istan nümayəndəsi Əbdürrəşid Tahirov (223, 21), 2003-cü il
oktyabnn 9-10-da Irəvanda keçirilən III konfransında isə erməni
tərəfinin cəhdlərinə baxmayaraq, Baş katibliyə Bolqanstanın nüma-
yəndəsi Lyudmila Trenkova seçilmişlər, 2004-cü ildə Bakıda keçiri-
lən görüşdə isə Baş katib Azərbaycan nümayəndəsi seçilmişdir (4).
TRASEKA Daimi Katibliyinin
fəaliyyətində həmişə
nəqliyyatın müxtəlif növləri ilə daşınma tarifinin tənzimlənməsi,
dəhlizin rəqabət qabiliyyətinin artınlması kimi məsələlər ön planda
Yüklə Dostları ilə paylaş: |