Xələfova Kamalə Rauf qızı
400
sahələrin inkişafı insan resuslarının formalaşdırılması və təşəkkülündə olduqca
əhəmiyyətlidir.
Beləliklə, sosial proseslərdə insan amilin qiymətləndiriliməsi kompleksli
xarakter daşıyır və insan həyatının bütün sahələrini əhatə edir. Bununla belə
aparılmış təhlil göstərir ki, burada inkişaf edən sahələrdən biri iqtisadi-sosial səhədir.
Burada daha çox tədqiqatlar aparılır, insanların mümkün potensialı üzə çıxarılır,
mövcud rezervlər vurğulanır. Həyatın mürəkkəbləşməsi, qloballaşmanın çoxsaylı
fəsadları insan tərəfindən yeni keyfiyyətlərin əldə edilməsi məsələsini gündəmə
gətirir. Əsas problem burada insanlarda yeni, planetar miqyasada mütərəqqi
təfəkkürün formalaşmasıdır. Bu istiqamətdə aparılan işlər hələ ki qənaətbəxş sayıla
bilməz. Sosial fəlsəfə sahəsində aparılan tədqiqatların ana xətti burada insan
kapitalının formalaşması, bu prosesin insan resursları keyfiyyətinin yaxşılaşdırıl-
masında rolunun təhlili istiqamətində aparılmalıdır.
ƏDƏBİYYAT
1.
Дырка Стефан. Управление развитием человеческих ресурсов
организации
в
условиях
трансформируемой
экономики.Автореф.
дисс. на соиск. ученой степенидокт.эконом. наук. М.: 2009
2.
Ващенко А.А. Человеческие ресурсы России: современные аспекты
развития воспроизводственного процесса. Автореф.дисс. на соиск. ученой
степенидокт.эконом. наук. М.: 2009
3.
Печчеи Аурелио. Человеческие качества. пер.с.англ. О.В.Захаровой. М.:
Прогресс, 1980. 300 с.
4.
Dövlət Statistika komitəsi // http://www.stat.gov.az
5.
Петрова Е.А. Современный подход к оценке человеческих ресурсов
региона // Известия ИГЭА, 2009, № 6 (68), с.106-109
Sosial proseslərdə insan resursları: müasir baxış
401
РЕЗЮМЕ
В данной статье излагается проблема места человеческих ресурсов в
социальных процессах. На основе анализа имеющейся научной литературы и
конкретных социальных фактов были сделаны выводы о том, что оценка
человеческого фактора в социальных процессах должна носить комплексный
характер и охватить собой все сферы человеческой жизни. Вместе с тем
проведенный анализ показал, что наиболее разработанной в этом отношении
является сфера социальных отношений, прежде всего место и роль
человеческого фактора в экономическойсфере общества. В проводимых здесь
исследованиях выявляется человеческий потенциал, выискиваются возможные
резервы. Усложнение социальных отношений, многочисленные негативные
последствия глобализации приводит к необходимости выявления новых
качеств человеческой личности. Основная проблема здесь – формирование
передового мышления в новом, планетарном масштабе. Работа, проводимая в
данном направлении, все еще неудовлетворительная.Исследования в сфере
социальной философии должны быть связаны с такой основной линией, как
пути формирования человеческого капитала, анализ его роли в улучшении
качественных показателей человеческих ресурсов.
SUMMARY
This article sets out the problem of the place of human resources in social
processes. Based on the analysis of available scientific literature and the specific
social facts it was concluded that the assessment of the human factor in social
processes should be comprehensive and cover all areas of a human life. However, the
analysis showed that the most developed in this regard is the sphere of social
relations - namely, the place and role of the human factor in the economic relations
of society. In studies conducted here reveals the human potential, to seek out
opportunities reserves. The increasing complexity of social relations and the
numerous negative effects of globalization lead to the identification of new features
of the human person. The main problem here - the formation of forward thinking in a
new and global scale. The work done in this direction is still unsatisfactory. Research
in the field of social philosophy should be linked with the main line, as the way of
human capital formation, the analysis of its role in improving the quality indicators
of human resources.
“Ərəb dilində köməkçi fellər haqqında bəzi qeydlər”
403
“ƏRƏB DİLİNDƏ KÖMƏKÇİ FELLƏR HAQQINDA
BƏZİ QEYDLƏR”
Qurbanəli Süleymanov
Təqdim olunan məqalədə, əsasən, bəzi köməkçi fellər, onların təsnifatı və
xüsusiyyətlərindən (tərkibi xəbər əmələ gətirməsi) bəhs ediləcəkdir.
Bəzi müəlliflər bu felləri tərkibi xəbərlərin birinci komponenti kimi başa düşür
və onları “fellərin fellə işlənməsi” istilahı kimi qələmə alırlar. Bəzən isə onları
“olmaq, çevrilib olmaq” ifadə edən köməkçi fellər, bəzi hallarda hərəkətin
davamiyyətini
ا)
(رارمتس bildirən köməkçi fellər, nəhayət, digər halda isə “zərf”
bildirən köməkçi fellər adlandırırlar.
Zənnimizcə, bu felləri aşağıdakı kimi qruplaşdırmaq olar:
1.
Başlanğıc bildirən köməkçi fellər;
2.
Mövcud olmaq, çevrilib olmaq bildirən köməkçi fellər;
3.
Davamiyyət bildirən köməkçi fellər;
4.
Hərəkətin yaxınlığını, ərəfədə icra olunacağını bildirən köməkçi fellər.
Unutmaq olmaz ki, yuxarıda göstərilən köməkçi fellərin ən mürəkkəb təsnifatı
onların tam mənalı və naqis (köməkçi) mənalı fellərə bölünməsidir.
1
Köməkçi fellər )
(ةصقان لاعفا özləri də mütəsərrif (فرصتم لعف) və qeyri-mütəsərrif
(فرصتم ريغ لعف) istilahları ilə izah edilə bilər. Beləliklə, mütəsərrif fel həm indiki-
gələcək zamanda və həm də keçmiş zamanda təsrif edilir; qeyri-mütəsərrif fellər
yalnız keçmiş zaman formasında təsrif edilir və indiki-gələcək zaman forması olmur
(məs.: سيل kimi).
Ərəb dilində naqis mənalı fellərin növləri çoxdur. Onlardan çox işlənənləri
haqqında müxtəsər məlumat verməyə çalışacağıq. Məsələn, olmaq, çevrilib olmaq,
əmələ gəlmək və s. çox işlənir. B.M. Grande fellərin fellərlə işlənən növlərindən
danışarkən bu felləri “olmaq”, “çevrilib olmaq”, dəyişmək, başlanğıc, hərəkətin
1
Bekir Topaloğlu; Hayreddin Karaman, sarf nahiv kitabı, Beyazit, İstanbul, 1994, s.143, 166;
Ə.C.Məmmədov, Ərəb dili, Bakı, 1998, s.187, 203; Cahani T., Naqis fellər, ADU elmi
xəbərlər, №2, 1974, s.40
Dostları ilə paylaş: |