Azad Yazarlar Ocağının kitabxanası



Yüklə 2,8 Kb.

səhifə1/68
tarix15.03.2018
ölçüsü2,8 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   68



 
 
Azad Yazarlar Ocağının kitabxanası 
 
 
 
 
 
Əminə PAKRƏVAN 
 
 
 
 
 
 
 
 
ABBAS MĠRZƏ  
VƏ  
AZƏRBAYCAN 
 
 
 
 
 
 
FARSCADAN ÇEVĠRƏN:  
GÜNTAY CAVANġĠR 
 
 
 
Emineh Pakravan 
Abbas Mirzə 
Editions Buchet/Chastet (Paris) 1973 
 
 
 
QANUN - 2010 
 



 
Az 2
 
 
REDAKTOR:
 
ĠLAHƏ UCARUH
 
 
Çapa hazırlayan:
 
Rasim QARACA
 
 
Əminə Pakrəvan. Abbas Mirzə və Azərbaycan.
 
Bakı, Qanun, 2010, 336 səh.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
“Abbas  Mirzə  və  Azərbaycan”  adlı  bu  kitab  görkəmli  Azərbaycan 
sərkərdəsi,  Qacarlı  şahzadə  Abbas  Mirzənin  həyatı  və  mübarizəsi  haqqındadır. 
XIX  əsrin  əvvəllərində  İran-Rus  müharibələrinin  nəticəsi  olaraq  Azərbaycanın 
ikiyə  parçalanması,  Gülüstan  sülh  müqaviləsinə  gətirən  hadisələr  elmi  qaynaqlara 
əsaslanaraq  geniş  şəkildə  bu  monoqrafıyada  öz  əksini  tapıb.  Günümüzün  bir  çox 
suallarına  cavab  verən  bu  qiymətli  əsər  Azərbaycan  dilində  ilk  dəfədir  nəşr  olunur. 
Kitabın geniş oxucu kütləsinin marağına səbəb olacağı şübhəsizdir.
 
 
Q  1300013005    Sifarişli 
     AB 022051 
 
Az2
 
©QANUN, 2010  
© Ə.Pakrəvan
 



 
ĠÇĠNDƏKĠLƏR:
 
 
 
Ön söz (tərcüməçidən)
 
Yazar haqqında
 
Ağaməhəmməd Xanın iqtidara gəlişi
 
Abbas Mirzənin çocuqluğu
 
Fətəlinin iqtidara gəlişi. Giriş
 
Fətəli Şah səltənətinin ilk illərində Qacar sarayının durumu
 
Savaşlar bölümü. Giriş
 
On il davam edən savaşların başlaması
 
Sisyanovun öldürülməsi
 
Fransa-Qacariyyə münasibətləri. Giriş
 
Fransa-Qacariyyə münasibətləri
 
Savaşların davamına giriş
 
On il sürən savaşlar
 
Reformist Abbas Mirzə. Giriş
 
Reformist Abbas Mirzə
 
Böyük sınaq. Giriş
 
Böyük sınaq
 
İrəvanın işğalı və Azərbaycandan ayrılması
 
Rus ordusunun Təbrizi işğal etməsi
 
Türkmənçay müqaviləsi
 
Savaşlar və siyasi oyunlar. Giriş
 
Savaşlar və siyasi oyunlar
 
Qriboyedovun öldürülməsi
 
Xorasan olaylarına giriş
 
Xorasan olayları
 
Naib-üs Səltənə Abbas Qacar Vəliəhd-Şahrud
 
Qaynaqlar 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 



 
ÖN SÖZ 
 
Əziz oxucu! 
Güney  Azərbaycanda  fars  şovinistlərinin  türkləri  soysuzlaşdırma  planları 
haqda  bilginiz  vardır.  Azərbaycan  tarixini  və  görkəmli  şəxsiyyətlərini  İran 
mərkəzli  bir  yanaşma  ilə  fars  kimliyinə,  fars  tarixinə  aid  etməyə  çalışırlar.  Bütün 
dövlət imkanları da  fars zehniyyəti  mərkəzli sistemin  əlində  olduğu üçün bu işdə 
başarılı  olmuşlar.  Azərbaycanda  oyanışın  və  milli  kimliyin  yüksəldiyi  bir  vaxtda 
tarixi  gerçəklərin  olduğu  kimi  dərk  edilməsinə  ciddi  ehtiyac  vardır.  Tərcümə 
etdiyim  “Abbas  Mirzə  və  Azərbaycan”  adlı  kitabın  bu  ehtiyacı  bərtərəf  etməkdə 
çox  təsirli  olacağına  inanıram.  Yaxın  tariximizin  bilinməsi  baxımından  kitabda 
gerçəkdən  geniş  bilgilər  var.  İlk  dəfə  olaraq  XIX  əsrdə  Azərbaycan  Ordusunun 
qurulması  və  ilk  dəfə  olaraq  da  Qacar  Şahzadəsi  Abbas  Mirzənin  başçılığı  ilə 
Azərbaycanın  bütövlüyü  uğrunda  silahlı  savaşın  təfərrüatı  haqqında  geniş  bilgi 
əldə edəcəksiniz. 
Şahzadə,  Şərqdə  ilk  siyasi  şəxsiyyət  olaraq  sekular  bir  dövlət  qurmaq 
istəmiş,  bu  səbəbdən  də  fars  millətçiliyi  mərkəzli  şiə  mollalarının  etirazına  tuş 
olmuşdur.  Buna  qarşılıq  olaraq  Abbas  Mirzə  Azərbaycan  mərkəzli  din  projesini 
gəlişdirməyi  düşünmüşdür.  Bu  istiqamətdə  özəlliklə  də  Rusiya  imperatoru  I 
Pyotrun  reformlarından  da  təsirlənmiş,  onun  saqqal  inqilabını  Azərbaycanda 
gerçəkləşdirmək niyyətində bulunmuşdur. Bu işini ilk öncə Azərbaycan ordusunun 
əsgərləri üzərində  tətbiq etmiş, hər kəsin avropalılar kimi  saqqalını qırxmağı  əmr 
etmişdi. Şahzadənin bu əməli din xadimərinin çox ciddi etirazına səbəb olmuşdur. 
Çünki axundlara görə saqqal qırxmaq dini adət-ənənələrə uyğun gəlmirdi. 
Şahzadə, Qacariyyə və Azərbaycan Ordusunda xidmət edən Fransanın hərbi 
mütəxəssis  və  mühəndisləri  vasitəsi  ilə  1789-cu  il  Böyük  Fransa  inqilabının 
modern tələbləri ilə tanış olmuş, dərindən təsirlənmişdir. Bu səbəbdən də paytaxtı 
Təbrizə köçürmək, həm türk dilini Qacar imperatorluğunun rəsmi dövlət dili olaraq 
elan  etmək,  həm  də  XIX  əsr  şərtlərinə  görə  sekular  bir  dövlət  qurmaq  istəmişdir. 
Bunun  üçün  Azərbaycanın  hərbi,  mədəni  və  iqtisadi  həyatının  modernləşməsi 
istiqamətində  bir  çox  reformlar  gerçəkləşdirmişdir.  Ancaq  Abbas  Mirzənin 
islahatlarını  durdurmaq  üçün  din  xadimlərinin  təlqini  ilə  atası  Fətəli  şah  onu 
Azərbaycandan  uzaqlaşdırmaq  zorunda  qalmışdır.  Xorasanda  vəfat  edən  Abbas 
Mirzə son nəfəsində “Azərbaycan, Azərbaycan” deyə gözlərini yummuşdur. 
Kitabda XIX əsr dünyanın böyük dövlətlərinin Orta Doğu və Mərkəzi Asiya 
ilə  bağlı  planları,  Şahzadənin  diplomatik  və  hərbi  manevraları  haqqında  hərtərəfli 
bilgi  vardır.  Bu  bilgilər  XIX  əsrin  birinci  yarısında  Qacariyyədə  xidmət  edən 
Fransa,  İngiltərə,  Rusiya  kimi  xarici  dövlətlərin  təmsilçilərinin  rəsmi 
məktublarından  və  şəxsi  xatirələrindən  alınmışdır.  Ən  önəmli  olan  da  budur  ki,  o 
zamankı  savaşlar  farsların  və  rusların  uydurduqları  kimi  İran-Rusiya  arasında 
deyil,  Qacariyyə-Rusiya  arasında  baş  vermişdir.  Bu  savaşın  baş  ifaçıları  isə 




Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   68


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə