Birinci fəsil: İman, İslam və mənəviyyat


İslama imanın birinci dərəcəli rolu



Yüklə 0,52 Mb.
səhifə2/8
tarix17.09.2017
ölçüsü0,52 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8

İslama imanın birinci dərəcəli rolu

Dünyada baş verən möhtəşəm yenilikdə İslama imanın rolu birinci dərəcəlidir. Biz İslam üçün işlədiyimizə görə Allah-Taala da bizə yardım edir. İran xalqı Allaha, İslama və Qurana imanlı olduğundan dünyanın digər xalqları ona hörmət bəsləyir. O əziz rəhbərin qəlbi doğruçu, ixlaslı və aydın iman nuru ilə işıqlandığından insanların qəlbində özünə belə yer açdı, onların beynində və ruhunda dərin təsirlər buraxdı. Allah bu dövrün ən böyük işlərini görə bilmək üçün ona qüdrət və qüvvə bəxş etdi.

Bizim kəşf etdiyimiz və inqilabın qələbəsində əsas amil bildiyimiz sirri bizim düşmənlərimiz - yəni hegemonizm, dünya quldurları, güc və pul sahibləri, asılı və muzdur mürtəcelər də kəşf etmişlər. Onlar İran xalqının əzəmət və qələbəsinin əsas səbəbini anlamış, eynilə erkən İslam çağında və əziz Peyğəmbərin (s) dövründə olduğu kimi, bütün qüvvələri ilə xalqın imanını vurmağa səfərbər olmuşlar. Buna əsasən, düşmənliyin əsas səbəbi imandır. Hegemon güclər anlamışlar ki, bu xalq iman sayəsində birləşdi, öz rəhbərini seçdi və dünyanın ən böyük güclərindən qorxmadı. Onlar anlamışlar ki, bizim bütün uğur və inkişaflarımız imanın sayəsində əldə olunmuşdur. Odur ki, bizim imanımızla və İslamımızla düşmən oldular, özlərinin təbliğat və siyasət üsulları ilə İslamın və inqilabın həqiqi simasını gözdən salmağa çalışdılar. Onlar bizi fundamentalist adlandırmaqla bizə söyüş verdiklərini düşünürlər, halbuki bu bizi tərifləməkdir.

Biz İslamın təməllərinə qayıtdığımıza görə fəxr edirik. Bu bizim qüdrətimizin sirridir. Bu bir neçə ildə qlobal hegemonizmin bütün təbliğatı bizim xalqımızın İslam inancını aşağılamaq üzərində mərkəzləşmişdir. Bizim xalqımız hər hansı bir şəkildə İslamı və İslam inancını təhqir edən şəxslərdən keçməyəcək. İslam və İslam inancı bizim izzət və qələbə amilimizdir. O bizim dünya və axirətimizi islah edəcək.1


İslam inqilabı ilahi imana arxalandı!

Bizim İslam inqilabımız digər inqilabların əksinə olaraq, ilahi imana arxalandı və arxalanır. Ona malik olanlar maddi güclərin təhdidindən qorxmurlar: "(Onlar) arxalarınca gəlib hələ özlərinə çatmamış (şəhidlik səadətinə nail olmamış) kəslərin (axirətdə) heç bir qorxusu olmayacağına və onların qəm-qüssə görməyəcəklərinə görə şadlıq edirlər"2. Bizim xalqımız heç kəsdən qorxmur.

İslam imanının, ilahi və mənəvi inancın xüsusiyyəti Allaha arxalanmaqdır. Belə arxalanmaq əvvəla insanın düşməndən qorxmamasına, vahiməyə düşməməsinə səbəb olur. İkincisi, Allaha etiqad bəsləyən və onun üçün işləyən şəxs öz vəzifəsini yerinə yetirdiyini düşünür; deyir ki, əgər öldürülsək də, geri çəkilsək də, qalibik. Bizim vəzifəmiz bu işi görmək idi, biz də işi görmüş, əməli yerinə yetirmiş, təbiətdə və tarixdə öz təsirimizi buraxmışıq. Buna görə qalibik. Allah-Taala bu təsirdən digər təsirlər doğurur və onların nəticəsi bir gün aşkara çıxacaq.

Bu, mömin insanın fikridir. Bu hərəkatın başında duran Böyük İmam bu etiqadın timsalı idi. Buna görə müharibədə, siyasi və iqtisadi mübarizələrdə nə özü şübhəyə düşdü, nə də ümumi hərəkətə və xalqa təsir göstərə bilən şəxslərin şübhəyə düşməsinə imkan verdi. Yol aydın idi, o da bu aydın yolu qətiyyətlə davam etdirdi və düşmən gördü ki, bu inqilab təhdid və tamahlandırmalarla geri çəkilən inqilablardan deyil.1


Bizim quruluşumuzun müqavimət və iqtidarının sirri: Allahla mənəvi əlaqə

Bizim hamımız Allahı özümüzdən razı salmağa səy göstərək. Bizim inqilabımızın qabarıq cəhəti də budur. Qarşısında dünyanın bütün supergüclərinin, NATO-nun və region mürtəcelərinin düzüldüyü, əngəl törətdiyi və məhvinə çalışdığı bir quruluş bu gün Allahın lütfü ilə keçmişdəkindən daha güclü və daha köklüdür, ayaqda qalmış və düşmənlərini etirafa vadar etmişdir. İslam Respublikasının yerinə başqa hansı quruluş olsaydı, bütün bu düşmənlik və çəkişmələrlə ya məhv olmuşdu, ya da unudulmuşdu.

Biz öz prinsiplərimizdən əl çəkmədik və birinci gündə dediyimiz güclü haqq sözünü sonacan dedik. Allahın lütfü ilə nə qədər ki, damarlarımızda qan və canımızda təpər var, onu deyəcəyik. Bu quruluşun müqavimət və iqtidarının sirri budur ki, onun insanlarının Allahla səmimi və etiqadi əlaqəsi və vilayət bağlılığı var. İran xalqı sübut etdi ki, düşmən onlara tamah sala bilməz. Səbəbi Allaha bu iman və onun razılığı üçün çalışmaqdır.

Dünyanın müxtəlif ölkələrində sizin və inqilabın lehinə şüar verirlər. Biz Avropa, Afrika, Orta Şərq, Şərqi Asiya və digər ölkələrin müsəlmanları ilə nə qədər əlaqə yarada bilmişik ki, əziz imamımızın kədərli matəmində bu şəkildə dərdimizi bölüşdülər. Bir iranlı heyət bir ölkəyə səfər etmişdi, oranın xalqı qollarını boyunlarına salıb ağlayırdılar. Bu əlaqəni biz yaratmışıq?! Xeyr! Bu mənəvi, duyğusal və emosional əlaqəni Allah yaratmışdır.

Qurani-kərimdə əziz Peyğəmbərə (s) müraciətlə buyurur: "Əgər sən Yer üzündə nə varsa, hamısını xərcləsəydin belə, yenə də onların ürəklərini birləşdirə bilməzdin"2. Əgər dünyanın bütün pullarını xərcləsəydin də, ürəkləri bu qədər bir-birinə yaxınlaşdıra bilməzdin. Neft pulu bir şey deyil, ölkənin beynəlxalq valyuta gəliri bir şey deyil; əgər dünyanın bütün pullarını da təbliğata, təbliğat amillərinə, kütləvi informasiya vasitələrinə və siyasi partiyalara xərcləsəydik, bu gün mövcud olan bu duyğusal əlaqəni yarada bilməzdik. Bunun əsas amili Allah-Taaladır.1

İslam tövhid dinidir. Tövhid isə insanın Allahdan başqa hər hansı bir əşya və hər hansı bir şəxs qarşısında bəndəlikdən, itaətdən və təslimdən qurtuluşu, bəşər quruluşlarının istismar zəncirlərini, şeytan və maddi güclərdən qorxu tilsimini qırmaq, Allahın insanın daxilində yaratdığı və işlətməsini qəti bir vəzifə kimi tələb etdiyi tükənməz qüvvələrə güvənməkdir. Tövhid - məzlumların qiyam, mübarizə və müqavimət şərti ilə zalım və hegemonlara qələbəsinə dair ilahi vədəyə inam, Allahın rəhmətinə könül vermək, məğlubiyyət ehtimalından qorxmamaq, ilah vədin həyata keçməsi yolunda insanı təhdid edən zəhmət və təhlükələri yaxşı qarşılamaqdır. Tövhid - yolun problemlərini Allaha tapşırmaq, özünü qəti və son qələbəyə ümidvar etmək, mübarizədə gözü cəmiyyəti hər bir zülm, ayrıseçkilik, cəhalət və şirkdən xilas etməkdən ibarət olan uca məqsədə dikmək, hərəkət əsnasında yaranan şəxsi uğursuzluqların əvəzini Allahın yanında axtarmaqdır. Xülasə, tövhid - özünü Allahın tükənməz qüdrət və hikmət okeanına bitişik və bağlı görmək, ümidlə və təşvişə düşmədən ən uca məqsədə doğru irəliləməkdir. Müsəlmanlara söz verilmiş bütün izzət və ucalıq tövhidə dair belə aydın və dərin dərkin və imanın nəticəsidir.2


İslamın sayəsində gözəl həyat

Siz ibadət etdikdə, mənəvi halda bir dua oxuduqda, diqqətlə bir namaz qıldıqda, bir yoxsula kömək etdikdə həzz aldığınızı duyursunuz. Bu həzzi yeməklə duymaq olmur. Hər bir mömin insan öz həyatında az-çox belə halları təcrübə etmişdir; bəziləri az, bəziləri çox. Allah bəndəliyinin bu ləzzətini dadmış insanlar Allaha diqqət, ibadət, münacat halında, Allah üçün və Allah qarşısında ağlayarkən elə ləzzət duyurlar ki, bundan ötrü dünyanı və onda olanları verməyə razı olarlar.

Əlbəttə, maddi məsələlər insanı o haldan çıxarır. O hal bəzən yaranır. Mənəvi ləzzət həmin hallara deyilir. Allahla və mənəvi məqsədlərlə tanış olmayanlar bu ləzzətin nə olduğunu bilmirlər. Bəzi insanlar maddi quruluşların uğursuz sayəsində bir ömür yaşayıblar, amma onlar üçün Allaha diqqət və mənəvi ləzzət halı bir an da yaranmayıb. Onlar mənim və sizin nə dediyimizi anlamırlar.

İslam insanları elə ucaltmaq, qəlbləri elə işıqlandırmaq, məndən və sizdən pislikləri elə qoparıb tullamaq istəyir ki, biz həmin mənəvi ləzzəti yalnız ibadət mehrabında yox, həyatımızın bütün anlarında, hətta iş yerində, dərs zamanı, döyüş cəbhəsində, təlim-tərbiyə və quruculuq zamanı da hiss edək. "Daim namaz halında olanların xoş halına!" Onlar iş-güc zamanı da Allahladırlar, yeyib-içərkən də Allahı xatırlayırlar. Belə bir insandan ətrafa nur saçılır. Əgər dünya belə insanlar yetişdirə bilsə, müharibələrin, zülmlərin, haqsızlıqların və çirkinliklərin kökü kəsiləcək. Gözəl həyat budur.

Deməli, gözəl həyatın mənası bu deyil ki, bəzi şəxslər yalnız namaz qılsınlar, ibadət etsinlər, məişət və maddiyyat barədə isə əsla düşünməsinlər. Xeyr, gözəl həyat dünya və axirətə malik olmaqdır. Gözəl həyat maddiyyat və mənəviyyatın hər ikisinə birgə yiyələnməkdir. Gözəl həyat odur ki, xalq çalışır, quruculuqla məşğul olur, sənayeni, ticarəti və əkinçiliyi zirvəyə çatdırır, elm və texnika əldə edir, bütün cəhətlərdən müxtəlif inkişaflara nail olur. Amma bu halların hamısında onun qəlbi Allahladır və Allahla günbəgün daha çox tanış olur. İslam quruluşunun məqsədi budur; Peyğəmbərlərin elan etdiyi, dünyanın islahatçı şəxslərinin dediyi, son 150-200 ildə İslamın görkəmli şəxsiyyətlərinin elan etdiyi məqsəd budur...

Siz əziz xalqa son məsələni demək istəyirəm. Qardaş və bacılar! Ey böyük xalq! Bu, şişirtmə deyil. Siz həqiqətən böyük, əzəmətli, bənzərsiz, yaxud bənzəri az olan bir xalqsınız. Sizin gözəl həyata – yəni həm maddi həyata, rifaha, həm də mənəvi həyata, psixoloji rahatlığa, ürək sevincinə və mənəvi saflığa doğru yolunuz açıqdır, lakin bunun üçün çalışmaq, birləşmək, iman, fəaliyyət və əməl lazımdır. Allaha şükür olsun ki, bunlar sizdə var və onu artırmalısınız.

İşləyin, birliyinizi qoruyun, Allahı yada salın, bir-birinizin qayğısına qalın, bir-birinizlə mehriban olun, bir-birinizə qarşı kin bəsləməyin, kiçik maraqlar sizi bir-birinizdən ayırmasın. Allaha şükür olsun ki, ayırmayıb və ayırmayacaq; baxmayaraq ki, düşmən bunu istəyir. Əgər bu ruhiyyə ilə, bu imanla, bu doğruçu addımla hərəkət etsəniz, İslam Respublikası Allahın söz verdiyi gözəl həyatın zirvəsinə çatacaq.1
İslam - insanların gözəl həyatı

Yadda saxlayın ki, bizim müəyyən məqsədlərimiz İslamda xülasə olunur. İslam yalnız bir etiqad deyil, həm də insanların gözəl həyat konsepsiyasıdır. İslam həyatından və İslam quruluşundan söhbət etdikdə bizim məqsədimiz insanın sevdiyi bütün xeyirlərin mövcud olduğu gözəl quruluş və həyatdır; həm maddi rifah, ictimai rifah və psixoloji təhlükəsizlik təmin olunur, həm onda mənəvi saflıq, elm, tədqiqat, bəndəlik, ixlas və Allaha diqqət müşahidə olunur. İslam bu nemətləri bizə verir. İslam ona etiqad bəsləyən və onun təlimləri əsasında yaşayan xalqı müdafiə edə bildiyini göstərmişdir.

Düzdür, dünya güclərinin bizimlə düşmənliyi İslama görədir: "Onlardan (möminlərdən) yalnız yenilməz qüvvət sahibi, (hər cür) şükrə (tərifə) layiq olan Allaha iman gətirdiklərinə görə intiqam alırdılar"1. Lakin bizim qərar tutub öz heysiyyətimizi, şəxsiyyətimizi və kimliyimizi müdafiə edə və özümüz üçün gözəl həyat yarada biləcəyimiz möhkəm qala və böyük səngər İslamdır. Bizim məqsədimiz və yolumuz bəllidir, aydındır, bu yolu getmək üçün heç bir çatışmazlığımız yoxdur. Əgər məqsədə çatmağın şərti iman, hərəkət və əməldirsə, Allah-Taala bizim qəlblərimizi özünün iman nuru ilə işıqlandırmış və İran xalqına öz hərəkət və əməlində çətinliklərə dözmək və maneələrdən qorxmamaq səadətini nəsib etmişdir.

Düşmənlərimiz istəsə də, istəməsə də, bu gün bizim yaşadığımız region dünyanın ən həssas regionlarından biridir. Burada hansı xalq yaşasa, bu üstünlüyə malik olacaq. Allah-Taala bu üstünlüyü bizə vermiş və bu çoxlu təbii imkanları ixtiyarımıza buraxmışdır. İndiyədək bizi inkişaf etdirən və məqsədlərimizə yaxınlaşdıran güclü iman və əməl amillərini qorumalıyıq.2


İslamda insan inkişafının bütün elementləri mövcuddur!

İslamda insanın həm maddi, həm də mənəvi inkişafının bütün elementləri mövcuddur. Yəni İslamda "Yerdə olanların hamısını sizin üçün yaratdı", "De ki, Allahın bəndələri üçün yaratdığı zinəti kim haram edib?", maddi mənbələrdən istifadə, işləmək, çalışmaq, Peyğəmbər (s) tərəfindən fəhlənin əlinin öpülməsi və Əmirəlmömininin (ə) işləməsi və bütün bunların mənası var. Bu da var ki, insan işləməsə, duası qəbul olunmaz. Bəzi adamlar gedib evdə oturdular, dedilər Allah-Taala söz verib ki, kim Ona təvəkkül etsə, Allah ona kifayət edər. Biz də Allaha təvəkkül edir və evdə otururuq. Peyğəmbər (s) buyurdu: "Allah sizin bir duanızı da qəbul etməyəcək". Bu nə üçündür? Bu onun üçündür ki, cəmiyyət maddi baxımdan inkişaf etsin və quruculuqla məşğul olsun. Siz insanların süffədə yaşadıqları erkən İslam çağının yaşayışı ilə əlli il sonrakı yaşayışı - müxtəlif maddi nemətlərin İslam ölkəsinə dolduğu zamanı müqayisə edin. Bu inkişaf onun nəticəsi idi.

İslam mənəvi inkişaf da yaradır və deyir ki, Allahın qapısına getməlisiniz: "Əgər duanız olmasaydı, Rəbbim sizə diqqət yetirməzdi", "Rəbbiniz buyurub ki, Məni çağırın, sizə cavab verim". Allahdan cavab eşitmək üçün dua etmək lazımdır.

İnsanın qəlbi, ruhi və mənəvi həyatı Allahla əlaqə olmadan mənasızdır. Allahı yaddan çıxaran kimi bu qəlb öz həyatını itirir və ruh ölür. Əgər Allahı yad etsə, Ona diqqət etsə, yenidən canlanır, əks təqdirdə ölü qalır. Əgər bu hal çox çəksə, cəmadata çevrilə bilər. İslam və Quran ayələri bizə bunu deyir. "İman gətirənlərin qəlblərinin Allahın zikri və Haqdan nazil olan (Quran) üçün yumşalması zamanı gəlib çatmadımı?!"1; "Bilin ki, qəlblər (möminlərin ürəkləri) yalnız Allahı yad etməklə rahat olar!"2 İslamda bunlar var. Ancaq həmin İslam deyir ki, təbii qaynaqları kəşf edin, bu dünyanı qurun, maddi imkanları ələ keçirin, elmə yiyələnin, dünyanı, təbiəti, maddə və mənbələri tanıyın, kəşf edin, onları yetişdirin, çünki bunlar sizə məxsusdur. Həmin İslam onun kənarında deyir ki, bu işləri Allah üçün edin, Allahı xatırlayın, Allahı yaddan çıxarmayın və bütün bu hərəkətləri ibadət formasında yerinə yetirin.

Yəni maddi quruculuqla mənəvi quruculuğu birləşdirin. Məhz buna görə İslamda maddi quruculuqla məşğul olan şəxsin Allah bəndələrinin ən zahidi olduğunu görürsünüz. Əmirəlmöminin (ə) öz əli ilə quyu qazdı, kanal düzəltdi və dəvə boğazı kimi bu quyudan su fantan vurmağa başladı. Həmin palçıqlı paltarla çıxıb quyunun yanında oturdu, bir kağız götürüb yazdı ki, mən bu quyunu yoxsullara vəqf etdim. Yeri abadlaşdırır və onu Allahın yolunda bağışlayır. Ən çox yaxşılıq, ən çox quruculuq edən və maddi işlərlə ən çox məşğul olan şəxs mənəvi cəhətdən ən üstün şəxsdir. İslam bunların hər ikisini tapşırır.3
İslam bütün dövrlər üçün şəfaverici bir proqramdır!

Biz Qurani-kərimdə belə oxuyuruq: "(Əksəriyyəti yazıb-oxumaq bilməyən) ümmi ərəblərə özlərindən peyğəmbər göndərən Odur. (Bu Peyğəmbər) əvvəllər haqq yoldan açıq-aşkar azsalar da, onlara (Allahın) ayələrini oxuyar, onları (mənəvi cəhətdən) təmizləyər, onlara Kitabı və hikməti öyrədər"1. Bu o demək deyil ki, son dinin və son peyğəmbərin gəlişi ilə bütün insanlar paklanacaqlar, yaxud paklanmışlar. Bu o demək deyil ki, bəşəriyyət Quranın gəlişindən sonra daha zülmün, ayrıseçkiliyin, bədbəxtliyin və təkamülə sarı yolun çatışmazlıqlarının üzünü görməyəcək. Əgər Peyğəmbərin (s) və İslam dininin ədalətin bərqərar edilməsi, məzlumların xilası, canlı və cansız bütlərin sındırılması üçün varlıq aləminə qədəm qoyduğunu deyiriksə, mənası o deyil ki, bu işıqlı günəşin doğuşundan sonra daha xalqa zülm olunmayacaq, tağut olmayacaq və heç bir büt bəşər həyatına hökmranlıq etməyəcək. Reallıq da göstərir ki, İslamın yaranmasından sonra dünyanın müxtəlif yerlərində və hətta bir neçə on illər ötəndən sonra İslam dünyasında da bütlər peyda oldular, tağutlar meydana çıxdılar, bəşəriyyətə zülmlər olundu və bəşəriyyətin həmişə düçar olduğu bədbəxtliklər yenidən başlandı.

Peyğəmbərliyin məqsədinin insanın xilası olmasının mənası başqa bir şeydir. Mənası budur ki, o, Peyğəmbərin (s) və İslamın bütün dövrlər üçün xalqa verdiyi şəfaverici proqramdır; insanların cəhaləti, zülmün bərqərar olunması, ayrıseçkilik, güclülərin vasitəsi ilə zəiflərin tapdanması və xilqətin başlanğıcından bəşərin fəryad çəkdiyi bütün dərdlər qarşısında bir proqramdır. Bütün proqramlarda olduğu kimi, əgər ona əməl olunsa, nəticəsi olacaq, tərk olunsa, yaxud pis anlaşılsa, yaxud ona əməl etmək cürəti və casarəti olmasa, yox kimi bir şey olacaq. Əgər ən yaxşı həkimlər də sizə ən düzgün nüsxələri yazsalar, amma siz onu oxuya bilməsəniz, yaxud səhv oxusanız, yaxud ona əməl etməsəniz və nəticədə tərk olunsa, xəstənin halına hansı təsiri göstərəcək və o mahir həkimin nə günahı?!

Əsrlər ötdü, müsəlmanlar Quranı unutdular və Quranın işıqlı xətləri həyatda məhv oldu; ya pis anladılar, ya bilərəkdən təhrif etdilər, ya anladılar, lakin hərəkətə cürətləri və şücaətləri olmadı, ya hərəkət də etdilər, nəticə də əldə olundu, lakin o nəticəni müdafiə edib saxlamaq üçün fədakarlıq göstərmədilər. Əgər erkən İslam çağında da Peyğəmbərin (s) sözünü anlamasaydılar, yaxud ona əməl etməyə cürət etməsəydilər və qorxsaydılar - necə ki, Quranda belə şəxslərin bəzisinə işarə olunmuşdur: "Başqa bir dəstə isə: “Evlərimiz açıqdır (kimsəsizdir, oğru girməsindən qorxuruq)” – deyə (geri qayıtmaq üçün) Peyğəmbərdən izin istəyirdi. Həqiqətdə evləri açıq deyildi. Onlar ancaq (döyüşdən) qaçmaq istəyirdilər"1 - yaxud əldə olunan üçün fədakarlıq göstərməsəydilər, qalmazdı.

Əmirəlmöminin (ə) öz dinləyicilərinə müraciətlə açıq şəkildə deyir ki, əgər erkən İslam çağında Peyğəmbərin (s) yanında biz də sizin kimi rəftar etsəydik, imanın bir budağı göyərməzdi, dinin bir dirəyi qalmazdı. Deməli, bu işlər lazımdır.2
İslam - müsəlmanların problemlərinin əlacı

O zaman cəhalət və təəssübkeşliyin Ərəbistan yarımadasında xalqın həyatına hakim etdiyi bəlaların əksəriyyəti bu gün müsəlman xalqların həyatına hakimdir. Bu gün İslam ölkələrində yoxsulluq, savadsızlıq, elmi gerilik, istibdad, hegemon güclərin istismarı və daxili ixtilaflar vardır. Bu gün dünyada yaşayan bir milyarddan artıq müsəlmanın dünya hadisələrində, dünyanın əsas məsələlərində təyinedici bir sözü və fikri ola bilər, amma bu ayrılıqla, daxili və ilkin problemlərlə əlbəyaxadırlar. İnsanlar, xalqlar, aralarında alimlərin və görkəmli şəxsiyyətlərin də olduğu bu əzəmətli toplum təsirsiz bir şeyə çevrilmişdir. Nə üçün? Bu dərdlərə hansı amil əlac qıla bilər? İslam və əziz Peyğəmbərin (s) təlimləri.3


İslam insanlara izzət bəxş edir!

İslam insanlara izzət bəxş edir. Bir insan öz daxilində izzət duyduqda düşmənlərin, əcnəbilərin və hegemon güclərin boyunduruğu altına girmir. Görürsünüz ki, qlobal güclər və bu gün hamısından çox ABŞ xalqların və ölkələrin ixtiyarını əlinə keçirmişdir. Onlar bəzi insanların nəfsinə hakim olan zəiflikdən istifadə edirlər. Əvvəl xalqları İslama, öz mədəniyyət və tarixlərinə qarşı etiqadsız və etinasız, sonra isə onlara ağalıq edirlər. Bütün dünyada bu üsuldan istifadə etmişlər. Bir xalq öz imanına sadiq olduqda, ona hörmət etdikdə isə əslində özünə, öz fikir və qərarına hörmət edir.4


Əsl İslam və Amerika İslamı

Allaha şükür olsun ki, bizim yolumuz aydın yol və imamın göstərdiyi İslamdır. Bizim yolumuz Allahın düşmənlərinin qorxduğu, məzlumların isə sevinib ümidvar olduğu İslamın yoludur, adı İslam olan, lakin əvvəldən axıra qədər İslam düşmənlərinin xidmətində duran dinin yox. Biz bunu İslam kimi qəbul etmirik. Bu, Amerika İslamıdır. Mərhum və hikmətli imamımız bu düzgün sözü dəfələrlə təkrarlamışdır.

Əsl İslam əbucəhllərin qorxduğu İslamdır. Əbucəhl və əbusüfyanların qorxmadığı və düşmən olmadığı bir İslamın İslam olmasına şübhə etmək lazımdır. Məzlum və məhrum təbəqələrin ümidvar olub könül vermədiyi İslam da əsl İslam deyil. Yalnız öz ölkəmizdə yox, bütün dünya səviyyəsində məzlum təbəqələrin yatmış və sönmüş arzularını yaşadıb dirçəldə bilməyən bir dinin İslam olmasına şübhə ilə yanaşın.

Bütün dindar bəşəriyyət bir xilaskarı və bütün müsəlmanlar vəd olunmuş Mehdini (ə) gözləyirlər. Müsəlmanlara görə, vəd olunmuş Mehdi (ə) belə xüsusiyyətə malikdir: "Allah zülm və haqsızlıqla dolan dünyanı onun vasitəsi ilə ədalətə qərq edəcək"1. Haqq və ədalətin bərpası, cəmiyyədə ədalətin bərqərar olunması, zülmün yer üzündən yox edilməsi vəd olunmuş Mehdinin (ə) xüsusiyyətləridir. Ədalət üçün səyin və zülmlə mübarizənin olmadığı bir İslam necə İslam ola və bəşəriyyət necə ona doğru hərəkət edə bilər?! Bəşəriyyət elə bir səmtə hərəkət edir ki, həzrət Mehdinin (ə) müqəddəs varlığı onun timsalı olsun. Və mütəvatir hədislərdə söylənmişdir ki, o, dünyanı haqq və ədalətlə doldurub zülmün kökünü kəsəcək.

Bizim yolumuz budur. İmamın təsvir etdiyi, mübarizələr dövründə və ondan öncəki danışıqlarından əlavə on il barəsində söhbət etdiyi İslam budur. Bu on ildə o, müxtəlif münasibətlərlə və müxtəlif hadisələr zamanı İslamı bizə göstərdi. Bu gün heç kim üçün qaranlıq nöqtə yoxdur. Bizim yolumuz çox etimadlı, ümidli və aydın olan bu yoldur.

Bu yolda ümid var, amma çalışmaq da lazımdır və bu çalışmaq Allahla əlaqə olmadan, özünü paklamadan və əxlaqi çirkinliklərdən uzaqlaşmadan mümkün deyil.2


İslam hakimiyyəti – cəmiyyətdə ədalətin və elmin hakimiyyəti

Bilmək lazımdır ki, İslam hakimiyyəti insanlara ədalətin, elmin və insafın hakimiyyətidir. Bu hakimiyyət insanların həm cismini, həm qəlbini, həm duyğularını, əxlaqını, real və mənəvi həyatını, həm də dünya və axirətini abadlaşdıra bilər. Din hakimiyyəti budur.

Din hakimiyyəti tağut hakimiyyətinin qarşı tərəfidir: "(O şəxs səndən) ayrılan kimi Yer üzündə fitnə-fəsad törətməyə, əkini və nəsli məhv etməyə çalışar". Tağut və fəsad hakimiyyəti dini və dünyanı tələf edir, yalnız dini yox. Biz keçmişdə öz ölkəmizdə bunu yaxından gördük və o dövrdə yaşayanların hamısı hiss etdilər. Allah hakimiyyəti insanların xilası, səadəti, Allah dininin hakimiyyəti, insanların əsaslı ehtiyaclarını, mənəvi, maddi, fərdi, ictimai ehtiyaclarını, dünya və axirət ehtiyaclarını təmin etməkdir. Bunların hamısı Allah dininin hakimiyyəti sayəsində təmin olunur.

Bunları xalqa, xüsusən də gənclərə izah etməlisiniz. Allaha şükür olsun ki, bizim xalqımız bu məsələyə ürəkdən inanır, onu qəbul edir. Onlar bütün varlıqları ilə Allah dininin hakimiyyətini müdafiə etdilər, səkkiz il müqəddəs müdafiədə onun üçün canlarını verdilər. Bu gün də elədir, lakin düşmənin hiylə və səyini unutmaq olmaz. Onlar işləyir, uzun müddətdən sonra bəhrəsini görmək və istifadə etmək üçün daim çalışırlar.1


Bu gün bəşəriyyət İslama ehtiyaclıdır!

Dünyanın mövcud sivilizasiyaları şübhəsiz, İslamın təlimlərindən bəhrələnmişlər. Bəşəriyyətdə mövcud olan yaxşı xüsusiyyət, üsul və uca məfhumlar ilahi dinlərdən, peyğəmbərlərin təlimlərindən və səmavi vəhydən götürülmüşdür; onun böyük bir hissəsi də məhz İslama aiddir. Lakin bu gün bəşər hər bir insaflı qəlbin qəbul etdiyi və anladığı İslam mənəviyyatına, paklığına, aydın, haqq və ürəkaçan bilgilərinə ehtiyaclıdır. Buna görə İslam dəvəti dünyada tərəfdar qazanmışdır və qeyri-müsəlmanların çoxu İslamın dəvətini qəbul etmişlər. İslamın dəvətini qəbul etmək İslam dinini rəsmən qəbul etmək demək deyil. Bu, onun bir mərhələsidir.2


Sizin ucaltdığınız İslam bayrağı dünyanı oyatmışdır!

Bu inqilab Allahın adı ilə baş verdiyindən həmişə şeytanlarla mübarizə halında, məzlumları müdafiə etdiyinə görə daim quldur və hegemonlarla əlbəyaxadır. İnsani dəyərlər üçün hərəkət etdiyinə görə insani dəyərlərlə müxalif olan şəxslər həmişə sizdən narazıdırlar. Siz ruh və qəlb sarıdan möhkəm olmalısınız.

Bu xalqın əlində böyük bir bayraq var. Sizin ucaltdığınız bu bayraq dünyanı oyatmışdır. Görün bu gün Fələstində nə baş verir, Şimali Afrikada nə baş verir; görün müsəlman cəmiyyətlərdə İslam öz haqqını necə əldə edir! Bu işləri siz gördünüz.

Müsəlmanları küfr və hegemonizm mədəniyyətinə qarşı zəif yetişdirmişdilər - acizlik hiss edirdi. Bu gün hökumətlərində milyonlarla müsəlmanın payının və haqqının olduğu yerlərdə İslam inqilabından öncəyə qədər heç kim İslamdan danışmağa cürət etmirdi. Bu gün cümə və camaat imamlarının təşkilatlar yaratdığı, məscidləri rövnəqləndirdiyi və mərkəzə çevirdiyi müsəlman ölkələrində dünənə qədər məscidlər əldən düşmüş bir qrup qocaya məxsus idi. Bu gün o məscidlər gənclərin və hərəkatların mərkəzidir. Bunu siz etdiniz. Bunu sizin hərəkətiniz və ilahi insan olan böyük rəhbəriniz etdi.1


Allahın bəndəliyi digərlərinin bəndəliyi və nökərliyi ilə uyuşmur!

Bəzi adamlar elə bilirlər ki, tövhidə etiqad ölümdən sonraya aiddir. Halbuki tövhidə etiqad bu dünyanın və həyatın qurucusudur. Bu gün bizim buna ehtiyacımız var; müsəlman xalqların buna ehtiyacı var.

Biz tövhidə və Allah bəndəliyinə nə qədər yaxınlaşsaq, tağutların və Allah şəriklərinin şəri bizim üzərimizdən bir o qədər uzaqlaşar. Müsəlman İran xalqı bu gün tövhid xəttində irəlilədiyi həddə ABŞ-ın və dünyanın digər hegemonlarının diluzunluğundan və əluzunluğundan rahat, əmrlərindən azad olmuşdur. Tövhidin və Allah bəndəliyinin xüsusiyyəti belədir. Allah bəndəliyi digərlərinin bəndəliyi və nökərliyi ilə uyuşmur. Bu, birinci şərtdir.

İkinci şərt də söz tövhidi və söz birliyidir. Müsəlman xalqlar birləşməlidirlər. Bu gün İslam dünyasının ən böyük faciələrindən biri budur ki, düşmənlərin səyi nəticəsində müsəlmanların vəhdət amilinə çevrilməli olan düşmən və işğalçı sionistlər onların ixtilaf vasitəsinə çevrilmişdir. Elə etmişlər ki, bəzi müsəlman hökumətlər bunu öz qardaşlarının qarşısında durmağa və həqiqətən ixtilafın yaranmasına vasitə etmişlər. Halbuki İslam ölkələrinn qəlbində belə bir düşmənin olması müsəlmanları bir-birinə yaxınlaşdırmalı, onlar vahid cəbhə və vahid əl yaratmalıdırlar.2


Din dünya problemlərinin açarı kimi

Din olmayanda dünyaya hegemon sistem hakim olur. Din bu problemlərin açarıdır. Müsəlman xalqlar bu gün İslama və onun hakimiyyətinə qayıtmağı özlərinin ən böyük vəzifələri bilməlidirlər. Bu gün müsəlman xalqların izləyəcəyi ən əziz, ən təcili, ən böyük və ən təsirli məqsəd budur. Bundan başqa çıxış yolu yoxdur.

Digər xalqların belə dəyər sistemləri olmadığından ifratçı, cahil və kor millətçiliyə düçar olurlar; biz bunu gördük. Siz nasionalizmin bəşər ailəsinin başına nə gətirdiyini gördünüz. Nasionalizm bir xalqda bir neçə gün hərarət, qürur, həvəs və coşqu yarada bilər, amma bəşər ailəsini məhv edir. Bu regionda müsəlman xalqlar arasında iranlı, ərəb və türk millətçilikləri yaratmağa, ölkələr daxilində müxtəlif millətçilikləri alovlandırmağa, onları bir-birindən ayırmağa çalışdılar. Bu, müstəmləkə planı idi.

Allaha şükür olsun ki, İslam inqilabı ən azı bu regionun bir hissəsində bu məsələləri həll etdi. Əgər bir xalqa bir dəyər sistemi və düzgün bir dünyagörüşü hakim olmasa, belə təfəkkürlərin təsiri altına düşər. Təəssüf ki, digər dinlərdə bir cəmiyyəti idarə edəcək gücə malik olan dəyər sistemi yoxdur. Bunu iddia da etmirlər. Bu gün geniş yayılmış dinlərdə bir ictimai quruluşun əsasları yoxdur. Əlbəttə, düzgün üsul və formalarında mütləq olmuşdur, amma müsəlmanlarda bu qaydalar indi də var.

Müsəlmanlar İslam quruluşuna və İslam təfəkkürünə qayıtmalı, bununla özlərini başıuca etməli və bir milyardlıq qüvvələri ilə dünyanı başucalığına sarı aparmağı bacarmalıdırlar. Bu gün çıxış yolu və son peyğəmbərin elçilik mesajı budur. Əgər belə olsa, bu gün əlamət və nümunəsini Fars körfəzində gördüyünüz bu quldurluqlar bitəcək.1
İslam quruluşunda hərəkətin və hakimiyyətin əsası bir ilahi əmrdir!

Əsas məsələ budur ki, Allah üçün qiyam etmiş və Onun yoluna qədəm qoymuş İran xalqı ilahi xalq olmalı, Allaha güvənməli və nəticədə Allahın köməyi ilə bu yolu son mərhələyə çatdırmalıdırlar. Materialist dünya mənəviyyatın ətrini duymamışdır; əlbəttə, məqsəd bu dünyaya hakim olan güclərdir.2


İslam dini hələ də xalqları özünə cəzb edir!

Heç bir məktəb, heç bir səngər, heç bir ümid və güvənc yeri yoxdur. Əlbəttə, haqsevər insanlar heç zaman məhv olmurlar. Hegemon gücdən və onun güc göstərməsindən doğan qorxu və şiddətin, indi törətdiyi və sonra daha çox törədəcəyi qanunsuz işlərin heç biri unudulmayacaq, dəqiq və həssas insanların yadından çıxmayacaq. Yoxsul, asılı və Qərb hegemonluğunun xidmətində duran müxtəlif ölkələrdə gənc nəsillər keçmişdə olduğu kimi, mütləq fəal və coşqulu olacaqlar. Bunlar məhv olmurlar. Amma arxasında durmaları, hegemon və zalımların qarşısında öz qeyzlərini söndürməkdən ötrü istifadə etmələri üçün səngər və vasitələri yoxdur. Yalnız bir vasitə var və o, İslamdır; özü də düzgün izahlı və inqilabçı, böyük imamızın təbiri ilə desək, əsl Məhəmməd (s) islamı. Dünyanın bütün supergüclərinin qarşısında dayanan və onlardan qorxmayan bu İslamdır; hələ də xalqları özünə məftun edən amil bu İslamdır. Siz bu gün dünyanın harasına səfər etsəniz, istər müsəlman, istər qeyri-müsəlman ölkələrinə getsəniz, çoxlu insanların və gənclərin bu İslama həvəs göstərdiyini, uzaqdan görüb-eşitdikləri bu İslamın qaraltısı ilə ümidləndiyini, ona könül verdiyini görərsiniz. Buna görə sizə yaxınlaşır, sizinlə danışır, sizdən soruşur və çoxları sizdən kömək istəyirlər.

Bu qədər nəhəng hegemonizmin, şeytanın və şeytanlıqların qarşısında dayanan yeganə səngər budur. Nəticə budur ki, bu gün İslamla, bu həqiqəti və bu məktəbi təbliğ edən, onun bayrağını ucaldan quruluşla düşmənliklər əvvəlkindən daha çoxdur. Bu da məsələnin o biri tərəfidir.1
Əsas İslamdır!

Əsas İslamdır. Biz İslam üçün hərəkət etməliyik. Bu gün İran İslamın əsas mərkəzidir. İran - müsəlman İrandır. Hər hansı bir miliyyətdən və irqdən olan dünya müsəlmanları bu gün gözlərini İrana dikmişlər. Millətçilər bir-birini dəf edirlər, amma bizim İranımızda, bu pak və müqəddəs məmləkətdə digər xalqları özünə cəzb edən amil nədir? Bu, iman, İslam və böyük İslam məqsədləri yolunda mübarizədən ibarətdir. Bu məqsədlərin ən böyüyü zülmlə vuruşmaq, azadlıq və ədalət yolunda çalışmaqdır, başqa bir şey deyil. Xalqlar bunlara vurulmuşlar.2


Bir insanı və bir toplumu izzətli edən amil həqiqi İslamdır!

Qardaşlar! Allah-Taala ilə olaq ki, O, bizə kömək etsin: "Kim Allah üçün çalışsa, Allah da onun üçün çalışar"1. Əgər Allah üçün çalışsaq, Allah üçün niyyət etsək, qərar versək və hərəkət etsək, Allah-Taala iradəsini bizim inkişafımıza yönəldəcək və o zaman dünyanın bütün qanunları bizimlə yoldaş olacaq. Bu olmasa, biz də dünyanın ayrı cür xalqlarından olacağıq. İnsan Allahla olmadıqda, Allah üçün işləmədikdə, adının iranlı, yaxud başqa bir şey olması, müsəlman və ya qeyri-müsəlman olması nəyi dəyişdirər?! Bu zaman insanın İslama dini etiqadı olsa da, bir neçə ibadət əməlini yerinə yetirsə də, İslam izzətinin ona nəsib olmasına kim zəmanət verə bilər?! Biz əsrlərlə İslam izzətindən məhrum olduğumuzu gördük.

İndinin özündə adı müsəlman olanlar çox zillət içərisində yaşayırlar; kafirlər onlara hakimdirlər, ABŞ onlara hakimdir, Qərbin vəfasız, vicdansız və laqeyd ekspertləri onlara hakimdir. Əgər İslamın adı kifayət edirsə, adı müsəlman olanların hamısı izzətli olmalıdırlar. Halbuki heç də belə olmadığını görürük. Bir insanı və bir toplumu izzətli edən amil həqiqi İslam - yəni Allaha təslim olmaqdır: "İslam təslim olmaqdır"2. Din də budur; din təslim olmaqdır: "Həqiqətən Allah yanında din yalnız İslamdır"3. Din Allah qarşısında təslim olmaqdır; "Kim İslamdan başqa bir din ardınca gedərsə, ondan qəbul olunmaz"4. Sizin dininiz Allah qarşısında təslimçilik olmalıdır. Böyüklərimiz, kiçiklərimiz, ruhanilərimiz, hərbçilərimiz, cəmiyyətimizin adi şəxsləri, xüsusən də vəzifəli adamlarımız həqiqətən Allaha təslim olsunlar, ehtirasları, şəxsi istək və qərəzləri onların qərarlarına təsir göstərməsin.5
Gələcək İslama məxsusdur!

Bu gün müsəlman xalqlar oyanmışlar və İslam hakimiyyətinə doğru irəliləyirlər. Bir müddət öncəyə qədər yalnız bizim qabaqcıl xalqımızın ağzından çıxan İslam şüarları bu gün digər müsəlman xalqlar arasında da yayılmışdır və sevilir. Şərqdən qərbədək İslam dünyasının hər bir yerində xalqlara İslam kimliyi hissi qayıtmışdır.

Hegemonizmin siyasətləri nə zamana qədər bəzi müsəlman ölkələrinin gənclərinin həcc səfərinə mane ola biləcək?! Nə zamana qədər İslam ölkələrinin agah və ayıq müsəlmanlarının Məkkə və Mədinəyə girişinin qarşısını ala biləcəklər?! Bu gün Şimali Afrikada və digər müsəlman ölkələrində İslam şücaəti bu regionların siyasi vəziyyətini dəyişdirmək halındadır. Bu ölkələrin əhalisinə də həcci qadağan edə biləcəklərmi?! Biz iki şərafətli hərəmin ziyarətini və həcci öz xalqımızın danılmaz haqqı bilir və onu bu qəti hüququ pozan Səud ailəsindən var gücümüzlə tələb edirik. Allahın gücü və qüvvəsi ilə bunu onlardan alacağıq!

Küfr və hegemonizm cəbhəsi bilsin ki, gələcək İslama məxsusdur. Heç bir tədbir və heç bir güc İslamın artan iqtidarının, şüar və dəyərlərinin müsəlman cəmiyyətlərinə yayılmasının qarşısını ala bilməyəcək.

Bizim əziz xalqımız bilsin və bilir ki, onların inqilab çağındakı qiyam və fədakarlığından sonra yaranmış İslam izzəti, əzəməti və təntənəsi hər gün ötdükcə onların izzətini, əzəmətini və iqtidarını artırır. Düşmənlərin hiyləsi onların cəsur müqaviməti və dözümü qarşısında duruş gətirə bilməyəcək.

Hegemonizm və onun müttəfiqləri İslamın güclü dalğası qarşısında geri çəkilməyə məhkumdurlar. Məkkə şəhidlərinin və İslam inqilabının digər şəhidlərinin pak qanı İslamın hərəkət və inkişaf yolunu açıb, dünyanın çoxlu yerlərində İslam bayrağını dalğalandıracaqdır.1


İslam – xalqın özünüdərk amili

Digər xüsusiyyət budur ki, həmin imkanlı cəbhə bu gün İslamın və İslam oyanışının onun üçün yaratdığı təhlükəyə qarşı olduqca həssasdır. Bu həssaslıq ondan irəli gəlir ki, İslamın bir əxlaq tövsiyəsi həddindən kənara çıxdığını və bir quruluş yaradacaq fikir mövqeyində olduğunu görür. İslam düşmənləri İslamın bir inqilab, əsaslı və güclü bir quruluş yarada bildiyini gördülər. Gördülər ki, İslam bir xalqı özünə inandırıb, psixoloji məğlubiyyət halətindən özünə güvənməyə, özü və öz dini ilə qürur duymaq halına çatdırdı. Onlar İslamın bir xalqı qeyd etdiyimiz vasitələrdən heç birinin təsir göstərə bilməyəcəyi həddə qüdrətli və güclü edə bildiyini gördülər.2


Bizim nəyimiz varsa, İslamdandır!

Bizim nəyimiz varsa, İslamın sayəsindədir. İnqilabın yaranması İslamın sayəsində baş verdi. Əgər İslam imanı və bu imanın qəlblərə güclü təsiri olmasaydı, bu ölkənin hamınızın bildiyi keçmişindən və xüsusən son əsrdə yaşananlardan sonra heç bir güclü əl bu xalqı hərəkətə gətirə bilməzdi. O misilsiz rəhbərliyi bizim üçün yaradan amil dini inanc idi. Yəni siz imamın mənəvi iqtidarının və gücünün miqdarını nə qədər təxmin etsəniz, o həzrətin dindarlığını, imanını və mənəviyyatını da o qədər təxmin etməlisiniz; yəni onun qüdrəti dindarlığına, dinə və dini inanca dərin və güclü sadiqliyinə və onda olan mənəvi cazibəyə görə idi.

İnqilabın qələbəsindən sonra bu xalqın möhkəm dayanması, İslam Respublikasının güclənib indiki mərhələyə çatması, müxtəlif sahələrdə yaranan inkişaflar, məcburi müharibənin, indiyədək siyasi və iqtisadi dünyada apardığımız çoxlu müharibələrin hamısının qələbə ilə nəticələnməsi, - baxmayaraq ki, onların bir çoxunu hələ bitirməmişik - bunların hamısı bizim İslam inancımıza və bu xalqın dini etiqadlarına borcludur. Biz bunu qorumalıyıq. Sözlərimizdə, əməllərimizdə, istiqamətlərimizdə və müxtəlif siyasi seçimlərimizdə bu bizə meyar olmalıdır. Heç bir məsələ dini mülahizənin önünü kəsib ona hakim olmamalıdır. Bizim bütün fikir və qərarlarımız dini inanc, dini icazə və İslam hökmü meyarı ilə ölçülməli, bu və ya digər əməlin düzgün olub-olmamasına hökm edilməlidir. Bu, bizim inkişaf yolumuzdur. Bu, bizim xalqımızı məmurlarına qarşı nikbin edəcək və onların arxasında saxlayacaq.1
Bizim nəyimiz varsa, həqiqi və inqilabçı İslamın sayəsində əldə olunmuşdur!

Xalq unutmamalıdır ki, bizim nəyimiz varsa, əsl və inqilabçı İslamın sayəsində əldə olunmuşdur; məzlum və məhrum təbəqələr barədə düşünən İslamın, güclülərin və sərvətlilərin xidmətində duran İslamın yox. Bəli, dünyada İslam iddiası edən digər şəxslər də var, amma onların İslamı Məhəmməd (s) İslamı deyil, Əbu Cəhl və Əbu Ləhəb İslamıdır, Amerika İslamıdır. İslam iddiasını və İslamın adını daha çox talamaq, sui-istifadə etmək və aldatmaq üçün vasitə edən şəxslər var. O İslam oliqarxların, varlıların və xarici banklarda milyardlarla dolları olanların xeyrinə işləyən İslamdır. Biz belə İslamı qəbul etmirik.

Nəyiniz varsa, İslamdandır. Nəyiniz varsa, Allaha güvənməkdən və Onunla əlaqədəndir. Allahla əlaqəni unutmayın. Nəyiniz varsa, İslamdandır. Nəyiniz varsa, Allaha güvənməkdən və Onunla mənəvi əlaqədəndir. Allahla mənəvi əlaqəni unutmayın. Qarşıdan ramazan ayı - özünüislah ayı, ibadətin, Quranın, Allaha diqqətin, Allahı yad etməyin, tövbə və yardım istəyinin baharı gəlir. Onun qədrini bilin. Xalqın müxtəlif təbəqələri, xüsusən də gənclər ramazan ayını qənimət bilib Allaha sığınsınlar, Onun hidayətini və diqqətini istəsinlər, Ona arxalansınlar və düşmənlərindən əsla qorxmasınlar.1
İslamın bu xalqın üzərinə düşən sərin kölgəsi

İslam bizim hərbi qüvvələrimizə və xalqımıza izzət və qüdrət verdi. İslam özünün sərin kölgəsini bu xalqın üzərinə saldı və böyük qlobal güclərin istismarından uzaq olan həqiqi əmin-amanlığı xalqımıza bəxş etdi. Bu gün dünyanın bir çox xalqları özlərini dünyaya, yaxud onun bir hissəsinə hakim olan, yaxud hakim olmaqda olan güclərin dairəsində əsir görürlər. Bizim xalqımız isə İslamın sayəsində azaddır. Bizim xalqımızın bu fədakarlığının və qüdrətinin təsirindən İslam bayrağı da ucaldı. Buna görə bu gün xalqlar sizin qəhrəmanlıqlarınızdan həyəcanlanırlar. Bu böyük fəxrdir. Bütün xalq bunu qorumalı və hərbi təşkilatlarda, xüsusən də təhsil mərkəzlərində diqqətlə araşdırmalıdırlar.2


İslama sarılmaq - müsəlman xalqların yeganə qurtuluş yolu

Sizin bu böyük cihadınız haqda yalnız bir cümlə demək istəyirəm. O da budur ki, əgər müsəlman xalqlar üçün qələbənin əsas sirrini tapmaq istəsək, bütün tarixi və sosioloji araşdırmalardan sonra bu nəticəyə gələrik: Müsəlman xalqların qurtuluşu üçün İslama sarılmaqdan başqa heç bir çıxış yolları yoxdur. Heç bir müsəlman xalqın İslama sarılmadan hegemonizmin düzəltdiyi bu nəhəng problemlər vadisində öz yolunu tapıb salamatlıqla keçməsi imkansızdır. İran da eyni durumda idi və İslama sarılması onu xilas etdi. İndi də biz iranlılar çox çətin olan bu yolu sona qədər qələbə ilə getmək istəyiriksə, İslamımızdan ikiəlli yapışmalı və onu qorumalıyıq. Əfqanıstanın da İslama sarılmaqdan başqa yolu yoxdur.3


Bizim inqilabımız saleh insan yetişdirmək üçün baş verdi!

Bizim inqilabımız saleh insan yetişdirmək üçün baş verdi. Saleh insanın rolu budur. Mənim əziz qardaşlarım! Bu inqilabı bu günə qədər saxlayan amil saleh insanların və bizim xalqımızın malik olduğu düzgünlük miqdarından ibarətdir. Biz xalqımız haqda mübaliğə etmirik. Bu gün düzgünlük çoxdur, hakimdir və düzgünlüyə sarı hərəkət proqramlaşdırılmışdır. Və sözsüz ki, mütləq düzgünlüyə qədər olduqca uzun məsafə vardır.

Düşmən təxribatı qaçaqçılıq formasında baş verəndə siz, sizə tabe olanlar və komitə gənci kimi sizinlə işləyənlər orada hazır olursunuz; məcburi müharibə formasında baş verəndə müharibəyə gedirsiniz; fəsad və pozğunluğu yaymaq istəyəndə bu sahədə işə girişirsiniz; əbəs işləri, narkotik maddələri və puçluğu yayanda bu hallara qarşı mübarizə aparırsınız. Bunun mənası saleh insanları və gəncləri inqilaba və onun nailiyyətlərinə qarşı sadiqlikdə himayə eləmək, özündən bilmək, qorumaq və möhkəm saxlamaqdır. Bu yalnız sizə məxsus deyil, müxtəlif təbəqələrdən olan bütün saleh gənclər, bütün yaxşı insanlar və bütün mömin qardaşlar belədirlər. Əlbəttə, vəzifələrin ağır və yüngülü var, insanlar bir deyil və təcrübələr istedadları aşkara çıxarır.1
İslam prinsipləri üzərində nə qədər möhkəm dayansanız, bir o qədər uğur qazanacaqsınız!

Əziz qardaşlar! Bunu da əlavə edim ki, İslam prinsipləri üzərində nə qədər möhkəm dayansanız, bir o qədər uğur qazanacaqsınız. Dünyanın, hətta bizim müxaliflərimizin də etiraf etdiyi bugünkü diplomatik uğurlarımız birinci növbədə bu sahədə çalışan sizlərin dindarlığına və düzgünlüyünə borcludur. Bunu qoruyun. Xüsusən xarici ölkələrdəki səfirlərimiz özlərinin, ailələrinin və həmkarlarının İslamın zahiri məsələlərinə tam şəkildə riayət etmələrinə diqqət yetirsinlər və işçi götürərkən bu məsələləri nəzərə alsınlar. Bu sahədə heç zaman səhlənkarlıq və yümşaqlıq göstərməyin. Sizin və bizim diplomatiyamızın şəxsiyyəti bununla formalaşır.

Biz sadiqlik və güclü dini etiqad göstərdikdə düşmən bizdə yaxşı tanımadığı, lakin heybətindən qorxduğu gücü hiss edəcək. Belə etiqad və iqtidar heybət yaradır. Adi və zahiri güclər – pul, sərvət, elm, silah və bu kimi məsələlər dərk olunası, təyin ediləsidir və çoxlarında bizdən artıq vardır. Bizdə müstəsna olan, dünyanın diqqətini və digərlərinin hörmətini cəlb edən amil isə bizim ilahi düşüncəyə və etiqada bağlılığımızdır. Bu işdə heç bir çəkinmə, güzəşt, səhlənkarlıq və bazarlıq ola bilməz. Bu etiqadı bacardıqca qoruyun. Bu da yalnız İslamın zahiri işləri, əmanəti və İslama güclü bağlantı ilə təmin oluna bilər. Buna çox riayət edin!1
İslamın sayəsində

Biz İslamın sayəsində düşməni məyus etdik; İslamın sayəsində düşmənin çoxlu tələlərindən qurtulduq; İslamın sayəsində bu ölkənin maddi və mənəvi abadlığına aparan yola çıxdıq, indi həmin yolda irəliləyirik və çoxlu nailiyyətlər əldə etmişik. Bunlar İslamın sayəsində əldə olundu. Nəyimiz varsa, İslamdandır; nəyimiz varsa, Qurandandır; nəyimiz varsa, o böyük insanın rəhbərliyindəndir. Bilirik ki, bu xalqı xoşbəxt, maddi və mənəvi cəhətdən inkişaf etdirmək üçün bu yolu mütləq davam etdirmək lazımdır. Bizim problemlərimiz İslama sarılmağın və bu yolda müstəqilliyin sayəsində həll olunacaq. Allaha şükür olsun ki, bu gün ölkənin bütün məmurları bu məsələyə tam inamla işləyir, zəhmət çəkir və çalışırlar.

Dünya müsəlmanları İslama nə qədər yaxınlaşsalar, izzəti daha yaxşı dadacaq, bir-biri ilə nə qədər sıx birləşsələr, İslamdan istifadə imkanına daha çox malik olacaqlar.2
İslam – beynəlxalq istismarçı sistem qarşısında maneə

ABŞ və onun quyruqları yaxşı anlamışlar ki, din və dini inanc hakim olsa və vüsət tapsa, beynəlxalq istismarçı sistemlərini qoruya bilməyəcəklər. ABŞ-ın, digər güclərin, mürtəcelərin, zalım hakimlərin və beynəlxalq istismarçılıq şəbəkəsinin uğur qazanması üçün xalqın dindən və dini inanclardan uzaqlaşması, avara, imansız, etiqadsız, təəssübsüz və dini qeyrətsiz bir xalqa çevrilməsi lazımdır. Onlar xalqları belə istəyirlər. Buna görə müsəlman İran kimi bir mərkəzdən imanın, əməlin və cihadın ətrafa yayılıb hər yeri bürüdüyünü gördükdə ona qarşı güclü mübarizə aparırlar... Əgər müsəlmanlar İslamı müdafiə etmək istəyirlərsə, özlərini gücləndirməlidirlər. Biz müsəlman İranda, din əsasında, Peyğəmbər (s) və Əhli-beyt övladı olan ümmət imamının əli ilə qurulmuş müqəddəs quruluşda öz xalqımızın bütün gücü, milli, fitri və iman qüvvəsi ilə İslamın həqiqi iqtidarına doğru irəliləməyə qərar vermişik. Və əminik ki, Allah bizə yardımçı olacaq.1

Qlobal hegemonizm və onun ən çirkin nümayəndəsi olan zalım ABŞ hökumətinin problemi yalnız İran bazarını, yaxud ölkəmizin sərvətlərini itirməsi deyil. Sözsüz ki, bu da var; çünki dünyanın kapitalist quruluşları üçün pul, sərvət və maddi maraq hər şeydir, amma məsələ bununla bitmir. Bu, məsələnin bir hissəsidir. Əsas məsələ budur: hegemon qüvvələr görür, gələcəyə baxır, anlayır və bilirlər ki, xalqın iman və duyğularına arxalanan bu güclü və mömin İslam hərəkəti bu şəkildə inkişaf etsə, ABŞ-ın, onun müttəfiq və muzdurlarının hegemonluğunun davam etməsi müşkül və hətta qeyri-mümkün olacaq. Onlar haqlıdırlar. Biz də bunu gizlətmirik.2
Bu xalqın yeganə güvənc yeri - Allahı yada salmaq, Ona təvəkkül və etimad etmək

Bizim hamımız - istər məmurlar, istər adi xalq yadda saxlamalıdırlar ki, böyük, mübariz və təkallahlı bir xalqın yeganə güvənc yeri Allahı yad etmək, Allaha təvəkkül və etimad etməkdir. Bu bizi irəliyə apardı, qalib etdi və buraya çatdırdı. Əgər bizim yerimizdə bütün şərtlərimizə malik olan başqa bir xalq olsaydı, onun üçün də bu qədər düşmən, blokada, səkkizillik müharibə, daxildən və xaricdən müxtəlif problemlər, təbliğat hücumu, mədəni hücum, maliyyə hücumu, pul hücumu, hərbi hücum, bir neçə onillik, hətta bir neçə yüzillik fəsad keçmişi olsaydı, lakin bizdən fərqli olaraq, imanı və dini olmasaydı, şübhəsiz, o xalq duruş gətirməz, buraya çatmaz, yolda diz çökər, bu gün dünyada ucaltdığımız və fəxr etdiyimiz qələbə bayrağını ucalda bilməzdi.3


İslamın nurlu günəşi

Bu gün bu böyük təhdidlə mübarizə aparmaq üçün İslamdan, mömin və iradəli insanlardan başqa heç bir ümid yeri yoxdur. Allaha şükür olsun ki, bu gün İslamın həyatverici və nurlu günəşi yenidən insanların qəlbinə və canına saçmağa başlayıb, çoxlu müsəlman xalqlar İslamı öz həyatlarında canlandırmaq üçün antidini amillərlə mübarizəyə başlamışlar. Bu, sevindirici və ümidverici bir hərəkətdir. Allahın yardımı ilə bu hərəkət ABŞ-ın və hər bir zalım qüvvənin şeytani istismar zəncirini açacaq və hamını xilas edəcək: "Allah (lövhi-məhfuzda): “And olsun ki, Mən və peyğəmbərlərim qalib gələcəyik!” – deyə yazmışdır".1

Xalqlar və hökumətlər əsl Məhəmməd İslamına – sərlövhəsi böyük şeytanın və digər şeytanların təsirini xalqların həyatından çıxarmaq olan İslama təmayül ruhiyyəsi qarşısında eyni dərəcədə məsuliyyət daşıyırlar. Müsəlman hökumətlər öz ölkə və xalqlarını sevirlərsə, bilsinlər ki, xalqların və ölkələrin həyatını, şərəfini, müstəqilliyini və hökumətlərin iqtidarını təmin edən amil budur.

Allah-Taaladan bütün dünya müsəlmanlarının oyanışını, şərəfini, izzətini, hegemonizmin caynağından qurtuluşunu və Allahın düşmənləri ilə mübarizədə qələbəsini diləyirəm!2


Biz İslamın və xalqımızın izzəti yolunda hərəkət edirik!

Qeyd etdik ki, izzət, hikmət və məsələhət bizim beynəlxalq münasibətlərimiz üçün zəruri üçbucaqdır. İzzət: "İslam üstün gəlir və onu üstün gəlinmir"3; "Allah heç vaxt kafirlərə möminlərin əleyhinə olan bir yol qoymaz!"4 Biz öz izzətimizi irqçiliklə, nasionalizmlə və təəssüf ki, bütün dünyanın öz əhatəsinə hasar çəkdiyi sözlərlə sabit etmək istəmirik. Filan Avropa ölkəsi sübut edir ki, mənim irqim ən üstün irqdir. O birisi deyir ki, xeyr, mənim irqim ən üstündür. Hətta bu öyünmə dünya müharibələrinə, çoxlu qırğınlara və xərclərə də səbəb olur. Xeyr! Biz özümüz üçün izzəti İslam təfəkkürünün əsas xüsusiyyəti və meyarı olan tövhid etiqadı, Allaha könül vermək, Onun bəndələrini sevmək və onlara xidmət göstərmək əsasında tanıyırıq. Məhz buna görə də biz özünün digər xalqlarla münasibətlərində təkəbbürlülük, hegemonluq və lovğalıq edən hər bir gücü rədd edirik. Əgər siz filan irqdənsinizsə, bu özünüz üçündür. Əgər siz sərvətli, qüdrətli, yaxud mütərəqqi texnologiyaya sahibsinizsə, özünüz üçündür. Sizin texnologiyanız sizin özünüz üçündür, bizim üçün deyil. Nə üçün öyünürsünüz?5


Bu inqilab mənəvi dəyərlər əsasında baş verdi!

Bu inqilab qələbə çalanda dünyada mənəvi dəyərlər ölmüş, dünya xalqlarının həyatının bütün sahələrinə maddi dəyərlər hakim olmuşdu. Bu inqilab mənəvi dəyərlər əsasında baş verdi. Bu gün dünyada materializmin təməllərinin titrədiyini, materialist inqilabların uşaq oyuncağı kimi uçub-dağıldığını görürsünüz. Materializmlə fəxr edən, mənəviyyata və dinə zidd olduğuna görə öyünən və böyük imperatorluq yaratmış marksizm və sosializm quruluşu dağılmış, məhv olmuşdur.

On iki il öncə vəziyyət belə deyildi. On iki il öncə Şərq imperatorluğu və dünyanın marksist quruluşu özünü o qədər qüdrətli sayırdı ki, əlində olanlarla kifayətlənməyib özünə yol açmaq üçün Əfqanıstana hücum etdi. Materializmə əsaslanan bir quruluş belə qüdrət duyurdu. Bu gün o quruluş dağılmış, məhv olmuş, ondan bir şey qalmamışdır. Maraqlı burasıdır ki, onun hakim olduğu ölkələrdə mübarizə bayrağı mənəviyyat, din, Allah və məsihilik şüarı verən şəxslərin əlindədir. Bu, sizin inqilabınızın təsirlərindəndir.

Sizin inqilabınız qələbə çalanda dünyada xüsusən xilasedici bir bayraq kimi İslamdan əsər-əlamət yox idi. Müsəlman ölkələrində də kimsə inqilab etmək istəsəydi, inqilabın təməlləri marksizm olmalı, yəni kommunist inqilabı baş verməli idi.

Çox çalışıb İslamı təsirsiz və öz gümanlarına görə məhv etmişdilər. Heç kəs özünün müsəlman olması ilə fəxr etməyə cürət göstərmirdi. Bu gün isə baxın! Harada bir neçə müsəlman toplaşmışsa, hətta azlıqda olsalar da, Quranı yüksəyə qaldırıb fəxrlə deyirlər ki, biz müsəlmanıq. Bu sizin inqilabınızın təsirlərindəndir. Bunu siz etdiniz. Bunu imam etdi.1
Mənəvi dəyərlərin dirçəlməsi və materialist güclərin acizliyi

Əvvəldə siz qardaş və bacıların hamısına, İslam Respublikasının əziz qonaqlarına "xoş gəldin" deyirəm və ümidvaram ki, dünya müsəlmanları arasında uca Quran təlimlərinə əsaslanan qardaşlıq və səmimiyyət günbəgün möhkəmlənsin.

Bu günlər İran xalqı, həmçinin bu böyük inqilabın əsl mahiyyətini dərk edən və onun qədrini bilən bütün şəxslər üçün çox böyük və xatirəli günlərdir. Həmin parlaq günlərdən on iki il ötür. Bu məmləkətdə bizim əzəmətli rəhbərimizin və böyük imamımızın başçılığı ilə Quran prinsipləri və İslam təməlləri əsasında baş verən inqilab günbəgün genişlənmiş və bu on iki ilin sınaqlarında inqilabın sözü bir-bir sübuta yetmişdir.

Bu inqilabın birinci sözü bu idi ki, mənəvi dəyərlərin hakimiyyət dövrü başlanmışdır. O zaman bu sözü anlayan, ona inanan şəxslər az idi. Çünki materialist dalğalar və materializmə əsaslanan qüvvələr dünyanı tutmuşdular. Bu gün isə bu həqiqəti tam dərk edib anlayan şəxslər çoxdur. Bu gün dünyanın hər bir yerində mənəvi dəyərlər yenidən dirçəlmək üzrədir və onların çoxu dirçəlmişdir. Müxtəlif formalarda - istər marksist təfəkkürlər formasında, istər ondan təhlükəli formada, yəni pulla, güclə və təbliğatla yanaşı olan, qlobal hegemonizmdə və hamısından çox ABŞ hökumətində görünən materiyanın hakimiyyəti formasında olan materializm öz uğursuzluğunu və acizliyini göstərmişdir.


Materialist güclər mənəvi dəyərlərlə mübarizədə acizdirlər!

İnqilabın digər mesajı bu idi ki, materialist güclər mənəvi dəyərlərlə, insanların hərəkət və iradəsi ilə mübarizədə acizdirlər. Bu gün dünyada bu həqiqəti anlamayan insan azdır. Yalnız dünyanın hadisələrini diqqətlə izləməyənlər bunu anlamazlar. Materialist gücə arxalanan hegemon qurumların ən böyük zəiflik əlaməti budur ki, bu inqilab, bu quruluş və əsl İslam müsəlman İran ölkəsində qaldı, günbəgün gücləndi və möhkəmləndi. Dünyada bir İslam quruluşunun yaranıb qala və günbəgün güclənə bilməsi materialist güclərin puçluğunun və acizliyinin əlamətidir. Çünki bacarsalar, dözməz, belə bir gücü yaşamağa qoymaz və bütün gücləri ilə ona qarşı çıxarlar.

On iki ildir hegemon qurumlar özlərinin bütün mümkün vasitələri ilə inqilabçı İslamla və İslam inqilabı ilə mübarizə aparırlar. Bu gün Qərb və sionizm təbliğatı üçün şərait tələb etdiyindən bizə qarşı müharibənin səkkizillik sirlərinin çoxu ifşa olunur. Bu gün hamı etiraf edir ki, bizim qonşumuzun İslam Respublikasına təcavüz etdiyi səkkiz il boyu müxtəlif vasitələrlə ona kömək etmişlər. Biz səkkiz il müharibə boyu deyirdik ki, bütün hegemon güclər təcavüzkarın arxasında dururlar. Amma bu gün bu iddia onların özləri tərəfindən təsdiq olunur.

Eyni zamanda İslam Respublikası, İslam inqilabı və İslamın sözü qaldı, gücləndi və yayıldı. Siz bu gün müsəlmanların yaşadığı Asiyada, Afrikada və digər regionlarda müsəlmanların İslam təməllərinə qayıdışına dair güclü meyl və rəğbət əlamətlərini görürsünüz. Bunun mənası odur ki, hegemon cəbhə mübarizəyə qadir deyil.1


Mənəviyyat və İslam Respublikası quruluşu

Bunu bilin ki, dünyanın vəziyyəti dəyişəcək və mənəviyyat özünün qlobal güc haqqını əldə edəcək. Bunda heç bir şübhə yoxdur. ABŞ kimi böyük güclərin dünyada mənəviyyatın bu sürətli hərəkətini məhv etmələri daha imkansızdır. İslam Respublikası quruluşuna nə etsələr, bu quruluşun məzlumluğunun və müqavimətinin əks-sədası İslam dünyası miqyasında daha oyadıcı və daha yaşadıcı təsirlər buraxacaq, insanları oyadacaq. Necə ki, bu günə qədər hər bir hadisədə belə olmuşdur.2


Mənəviyyatı qorumaq həmişə uğurlu yoldur!

İşiniz çox mühüm işdir. Bu sahədə şeytan qoşunları haqq qalalarına çox hücum edirlər. Düşmənin hücumu harada güclüdürsə, haqq qüvvələrinin hazırlığı daha dəqiq olmalıdır. Təyyarəyə minib xarici bir ölkəyə gedib-qayıtmaq, hər cür adamla - hava limanında bir cür, təyyarədə bir cür, orada bir cür adamlarla rastlaşmaq zəif halqalardandır. Bu zəif halqadan ehtiyatlı olun. Təzyiq zamanı adətən zəif halqa qırılır. Bu qurumlarda çalışan gənclərə və uşaqlara bacardığınız qədər daha çox mənəviyyat aşılayın. Heç bir şey insanı mənəviyyət qədər qorumur.

Hərdən düşünürlər ki, filankəs filan həssas postda çalışdığından onu maddi baxımdan yaxşı təmin etməliyik ki, təsirlənməsin. Düzdür, bu da bir yoldur, amma həmişə uğurlu yol deyil. Həmişə uğurlu olan mənəviyyatı qorumaq yoludur. Biz heç bir sahədə cəmiyyətin mənəviyyat səviyyəsinin enməsinə imkan verməməliyik. Bir sahə də sizin sahənizdir. Ehtiyatlı olun. Bilin ki, bu müqəddəs quruluş haqqa doğru hərəkət etdiyindən Allah-Taala ona dayaq olacaq.

İmam bir dəfə mənə buyurdu ki, inqilabın əvvəlindən işlərimizi aparan bir qüdrət əlini hiss edirəm. Təxminən buna bənzər ibarələrlə buyurdu. Mən o zaman onun sözünü qeyd etdim. Mən indi bu qüdrət əlini hiss edir, Allah-Taalanın bu quruluşu bir istiqamətə yönəltdiyini və bizim dərkinə belə aciz olduğumuz çatışmazlıqları özünün kamil qüdrəti ilə təkmil etdiyini görürəm.

İstiqamət düzgün istiqamətdir. Siz düşməninizdən güclüsünüz. Biz bu gün mənəvi cəhətdən düşmənin bu uzun və zahirən sıx qoşunlarından güclüyük. Düzdür, onların çoxlu pulları, daha üstün texnologiyaları, bizim malik olmadığımız çox şeyləri var. Amma bizdə də onların məhrum olduğu bir şey var. Bu, Allah-Taalaya güvənməkdir. O isə hər şeydən - həm texnologiyadan, həm bəşər elmindən, həm də Yer üzünün bütün varlıqlarından güclüdür. Onun bir işarəsi və bir iradəsi bütün dünyanı alt-üst edər. Bizim belə dayağımız var. Biz Allaha bu güvənci qorumalıyıq. Bu bir xəzinədir. Əgər ona malik olsaq, uğur gətirər, malik olmasaq və əldən versək, daha əldən vermişik. Biz hadisə tufanları qarşısında çoxlu ölkələr və xalqlar kimi bir saman çöpüyük. Bizi tükənməz və məğlubedilməz edən amil Allah-Taalaya arxalanmaqdan ibarətdir. Bu amili möhkəm qoruyun.1



: lib -> doc
doc -> Ayətullah Seyid Əli Xamenei Vİlayət nuru
doc -> Zərİf məqamlar (Böyük Rəhbər Ayətullah Xameneinin 1979-2004-cü illərdə müəllim və tələbələr qarşısında çıxışlarından seçmələr) Beşinci cild Tərtib edən: Həsən Qüddusizadə Çevirən: Maqsud Əzizoğlu Birinci fəsil
doc -> Hicab Böyük Rəhbər həzrət Ayətullah Xameneinin tövsiyələrində Tərtib edən: Məhəmmədhüseyn Himmətinejad
doc -> Vilayət bağçası altıncı cİld
doc -> Zeynəlabidin Bəhrami
doc -> Tərtib edən: Səid Mirzai Giriş İkinci Qüds Günündən bir xatirə
doc -> Uğursuz plan İslam İnqilabının Böyük Rəhbəri Həzrət Ayətullah Seyid Əli Xameneinin 2009-cu IL fitnəsi haqda çıxışlarından seçmələr
doc -> AşİQLİK ŞƏRİƏTİ Ustad Əli Şəriətinin fikirləri və hikmətli kəlamları
doc -> İsraf İslam İnqilabının Böyük Rəhbəri Həzrət Ayətullah Xameneinin israf haqda tövsiyələri
doc -> Birinci fəsil: İnqilabı, quruluşu və ölkəni müdafiə etməkdə fəhlələrin rolu


Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə