YEGANLI S.T.. HACIYEV E. M.
dan ən vacibi studiyanın veriliş proqramını satın almaq, fırmamn reklam
rolikinin və ayrı-ayrı reklam elanlarının təşkilidir. Reklam proqramlarımn
tərtibi ahcılann tələblərinə uyğun olmalıdır. Reklam roliklərini tərtib etməkdən
ötrü turist təşkilatı reklam mütəxəssisinə müraciət edir, o da reklam roliki
çəkir, onun tekstini hazırlayır, müəyyən müddəti onu veriliş proqramlanna
əlavə edir.
Reklam elanları. Bu reklamı televiziyada təşkil etmək çox asandır.
Reklam elanında turfırma yeni marşrutlar, qiymətli istirahətin şərtləri haqqında
məlumatlar verir.
Beləliklə, yuxarıda göstərildiyi kimi, turist firmalarının geniş miqyasda
reklamın müxtəlif formalanndan istifadə etmək imkanları vardır. Reklamın hər
hansı bir növündən istifadə etmək firmanın büdcəsindən və reklamın
istiqamətindən asılıdır. Turist firmaları ümumi maliyyə dövriyyəsindən ancaq
10 %-ni istifadə edə bilərlər. Buna görə də, turizm sahəsində olan reklamlar
yüksək dərəcədə, başqa sahələrə nisbətən ünvanlı olmalıdırlar. Bu turist
sahəsində reklamın vacib xüsusiyyətidir. Turist firması nadir hallarda
televiziya reklamlarından istifadə edir. Televiziya reklamı çox baha başa gəlir.
Turist firması, bu reklamdan öz imicini qaldırmaqdan ötrü istifadə edir. Ona
görə də, turizm şirkətləri ən çox dövriyyə çap nəşriyyatından istifadə edirlər, öz
elanlarını qəzetlərdə, xüsusi jurnallarda, reklam lövhələrində yerləşdirir və
bilavasitə poçtla göndərilir. Sərgilərdə və turist ekspozisiyalarında iştirak
etmək də yaxşı nəticələr verir. Bu reklam informasiya texnologiyasını dərindən
bilmək, informasiya materiallarından bacanqla istifadə etmək imkanları
yaradır. Bu imkanlardan məharətlə istifadə edə bilən turist şirkətləri yaxşı
nəticə əldə edirlər.
21.3
Turizmdə sərgi və ekspozisiya işlərinin təşkili
Turist firması öz alıcılan və partnyorları qarşısında daim qz imicini
qaldırmalı, öz müştəriləri ilə müntəzəm əlaqə saxlamalı və təklif etdiyi
proqramlar haqqında onların fikrini bilməlidir. Bundan ötrü, turist təşkilatları
turizm sahəsində sərgilər və ekspozisiyalar təşkil etməlidir. Böyük ustalıqla
təşkil olunmuş sərgilər turist məhsulunun hərəkətə gətirilməsinə kömək edir.
Yaxşı planlaşdırılmış və təşkil olunmuş sərgi və nümayiş olunmuş eksponatlar
müştərilərin gözündə firmanın imicini qaldıra bilər və turist əlaqələrini
genişləndirər, Bu da satışa yeni müştərilərin cəlb olunmasını, satış məhsulunun
miqdarının artırılmasını təmin edir. Sərgidə turist firması alıcılarla bilavasitə
kontakta girir,
öz məhsulunun müsbət və
184
T U R İ Z M
mənfi cəhətlərini öyrənir və alıcılara yeni proqramlar haqqında məlumatlar
verir.
Bəziləri turist sərgilərini və ekspozisiyalan yerində satış reklamı ilə qa-
nşdırırlar. Yerində satışla ekspozisiyalar arasında fərq ondadır ki,
ekspozisiyalar müəssisələrdə pərakəndə məhsul satışlannı nümayiş etdirmirlər.
Sərgi və ekspozisiyalann əsas məqsədi reklam olunan turist məhsullanmn
topdan satışını təmin etməkdir. Bu cür ekspozisiyalar öz xarakterinə görə
informasiya və maarifləndirmə xarakteri daşıyırlar. Onlar ixtisaslaşmış
auditoriyada yeni turist proqramlanm və marşrutlarını təqdim edirlər. Belə
ekspozisiyalar alıcıları turist məhsulunu almağa təkid etmirlər. Onlar ancaq
turist məhsulu ətrafında yaxşı əhval ruhiyyə yaradır və firmanın müsbət imicini
möhkəmləndirirlər.
İmic - ingilis sözüdür. Onun mənası surət, nəinsə əksi deməkdir.
Mütəxəssislərin rəyincə firmanın adını və onun satış nişanını firmanın
təqdimatında çox böyük rolu vardır. Hər şey addan başlayır. Alıcılar üçün
firmanın adının çox böyük əhəmiyyəti var. Firmanın adı, satış markası və
embleması cazibədardısa, müştərilər ona etibarla yanaşırlar. Turist bazarında
rəqabət kəskinləşdikcə, firmaya etibar və inam məsələsi çox vacib əhəmiyyət
kəsb edir. Yaxşı satış markası istifadə etməklə və ya tərtib etməklə turist
firmalarının çoxu yaxşı ad qazanır və çoxlu gəlir götürürlər. Firmanın
markasını uzun müddət yüksək səviyyədə saxlanılması onun imicini qorumaq
deməkdir. Firmanın markası iki funksiyanı yerinə yetirir - qarantiya və reklam
funksiyalarını. Birinci funksiyanın pozulması avtomatik olaraq ikincisinin də
pozulmasına səbəb olur. Ona görə də, sanballı firmaların sərgi fəaliyyətində
yüksək imicinin qorunub saxlanılması reklamın vacib məsələlərindən biridir.
Ondan ötrü, firma sərgidə özünün ən çox gələcəyi olan proqramlarını və turist
məhsulunu nümayiş etdirir!
O firmalar sərgilərdə üstünlük qazanır ki, onlar məşhur və sanballı
partnyorlarla əməkdaşlıq edirlər. Məşhur atalar sözündə deyilir ki: «Mənə de
dostun kimdir, mən də deyim, sən kimsən». Bu atalar sözü bütövlükdə turizm
şirkətinə aiddir. Məşhur təşkilatlarla əməkdaşlığın geniş işıqlandırılması turist
firması üçün yaxşı nəticələr verə bilər. Məsələn, turist firmasının beynəlxalq
təşkilatlarda iştirakı onun imicini partnyorlann və müştərilərin gözündə
qaldırır. Ona görə ki. beynəlxalq təşkilatlar öz adlarını qoruyur və hər təşkilatla
əməkdaşlığa can atmırlar. Sərgi zamanı xidmət mədəniyyəti, operativlik və
firmanın nümayəndələrinin sərgidə dəqiq işləməsi müsbət imicin yaranmasına
səbəb olur. Xüsusi ilə. işçilərin firma pallarını qeyd etmək lazımdır. Firmanın
iş paltarı onun emblemasına və firmanın nişanına uyğun olmalıdır. İşçilərin
firmanın formasında
sərgi za
1 8 5