Microsoft Word Antol-18-Seki


 Keçən sənə fənni səyahət üçün Dəhnələrə getmişdik.  - Oturaq.  144



Yüklə 3,58 Mb.

səhifə147/147
tarix24.12.2017
ölçüsü3,58 Mb.
1   ...   139   140   141   142   143   144   145   146   147

 

523 


143

 Keçən sənə fənni səyahət üçün Dəhnələrə getmişdik. 

- Oturaq. 

144

 Сeсimlərin qumaşı çox illər davam edib ömür sürür. Mə-

sələn, həmişə  işlənən  yorğan-döşəkdə 60-70 il davam edib durur. 

Bu cecimlərdən rus məmurları bizdən alıb qapı və aquşqa pərdəsi 

qayırardılar.  

- Pəncərə.   



145 

Hər ailədə qız doğulan gündən başlamış onun anası, nənəsi 

o qıza müdam cəhaz tədarükü görəcəklər. 

- Cehiz.  



146

  Ən  qədim  zamandan  bəri  şəhər  və  kənd  mülkləri  yer  əh-

linin adət və ənənəsinə uyğun və təsərrüfatına əlverişli bir planda, 

bir  səpkidə  tikilərdi,  bağbanlığa,  tərəvəzə,  arıçılığa,  kümdarlığa, 

maldarlığa, tavuqçuluğa mümkün qədər fürsətli olardı. 

- Quşçuluğa. 



147 

Sair  təsərrüfatdan  qətinəzər  hər  ailədə  kümçülük  peşəsi 

xüsusi bir movqe dutmuşdu. 

- Burada: əl çəkmiş. 



148 

Hüsula gələn baramanı əyirmək üçün hər həyatda mancılıq 

olardı. 

- Həyətdə.



    

149 

Qüllab tikişi üçün saxnağı, kargahı qurulardı. 

- Qarmaq, hilgər. 

150,  151 

Burada  kəndçi  ailəsinin  sükunət  etdiyi  evi  və  həyatı 

vardır. 



 

Sakin olduğu. 

-

  

Həyəti. 

152

 Bu evlərin aquşqa və qapısı labüd səkiyə açılacaqdır.  

- Pəncərə. 



153 

Bu quruluş, əvvəla, qadınların hicat adətini və ismət məsə-

ləsini təyin edir və saniyən, qarət-basqından mühafizət edir. 

- İkincisi. 



154  

Səkiyə çıxmış olsalar bir-bir qaçağı qırmaq olar. 

- Balkona, eyvana. 



 

524 


155 

Məzərrətli cücülər və heyvancıqlar çoq yuva salmazdı. 

- Zərərverici. 

156 

Böylə çardaqların cinəsində də tavuqlar yumurtlardı. 

- Cinə (bəzi yerlərdə: cinik) çardağın (damın) əsas giriş qapısı 

tərəfdə 1-2 metr enində səkiyəbənzər çıxıntıya deyilir. 



157,  158 

Ailə  əfradı  və  qonaqları  hacət  qəzasını  rəf  üçün  xiya-

banlara çəkilib sərnə arasına getmək qədimi adətdir. 

- Ailə üzvləri. 

- Su başına çıxmaq üçün.  

  

 

 



 

525 


MÜNDƏRICAT 

 

Tərtibçidən (Hikmət Əbdülhəlimov).......................................5 



Şəkи folkloruna daha bиr nəzər (Faiq Çələbи)....................25 

 

I.  Əmək nəğmələri.........................................................59 

II.  Lirik mahnılar............................................................60  

III. Şəkidə türk hərbi marşı.............................................61 

IV. İnanclar.......................................................................62 

V. 

Yanıltmaclar............................................................66 

VI.  Tapmacalar..............................................................68 

VII.  Atalar sözü və məsəllər...........................................69 



VIII. Əfsanələr, rəvayətlər...............................................78 

Peşə............................................................................78 

Qisas...........................................................................78 

Üzlü qonaq.................................................................78 

Allah dəvələri iynənin gözündən keçirir....................79 

Arvad əməli qurtaran deyil.........................................80 

Süleyman peyğəmbərin təəssüfü................................82 

Etiraf...........................................................................82 

Yerdəyişmə.................................................................83 

Elm və helm................................................................83 

Eşşəkliya şükür elə! ...................................................84 

Allaha təvəkkül...........................................................84 

Şah səni üstümə göndərdi ki, mən də tutub didim......85  

Dərdsiz adamın alt köynəyi........................................86  

Beyində gənə..............................................................87  

Birin də...birin də........................................................88 

Halal qardaşlar............................................................88        

Qəza toru.....................................................................89  

Xan qızını kimə verər.................................................89  

Bacılar.........................................................................90 

Kim gözəldir? ............................................................91 

Qoysaydın, götürərdin................................................91 




 

526 


Ərəbin dəvəsiylə halallaşması....................................92 

Allah taalanın işinə qarışmaq olmaz...........................93 

Əzrayılın dostluğu......................................................93 

Hamam əhvalatı..........................................................94 

İbadət və tamah...........................................................95 

Babı babına, qarpız qabına.........................................95  

Loğman həkim............................................................96 

Kişini kişi edən arvad olar..........................................97 

Beşik daşı..................................................................100 

Gözəlliyi görmək qabiliyyəti....................................100 

 

Tarixi rəvayətlər..............................................................101 

Şeyx Şamilin naibi Hacı Muradın Nuxada son  

      günlərilə bağlı tarixi rəvayətlər..........................101 

Birinci rəvayət..........................................................101 

İkinci rəvayət............................................................103 

Şeyx Şamilin Şəki xanı Hacı Çələbi xanla  

      qohumluğuna dair tarixi rəvayət.........................104 

Şəki xanı İsmayıl xanın öz arvadını qətlə yetirməsi.106 

“Şəki xanlarının ixtisar üzrə tarixi”nə dair tarixi  

  rəvayət.....................................................................106  

Molla Cumanın ölümü ilə bağlı tarixi rəvayət..........110  

Oryat kəndi ilə bağlı tarixi rəvayət...........................110 

Topal Teymurun tək əyax qaza qonaq edilməsi.......111 

 

Pəhlivan rəvayətləri.........................................................112 

Pəhlivanın qızı..........................................................112 

İsə kişiylə ərəb pəhlivanı..........................................113 

Qırdanellə Əliqılıncın güləşi....................................116 

 

Toponim rəvayət..............................................................117 

Oraban kəndi.............................................................117  



 

 


 

527 


IX.  Nağıllar....................................................................118 

Xeyirxahlıq...............................................................118 

Haqq var, divan yoxdu..............................................121 

Göz görmiyən, qulaq eşitmiyən söz........................ 122 

Mürdəşir və meyitə su tökən................................... 125 

Kimin yaşı çoxdur....................................................126 

Canavarın üç öküzlə dostluğu...................................126  

Çaqqalla qəbalə bağladı............................................127 

Yaxşı oğul niniyir ata malını, pis oğul niniyir  

ata malını? .........................................................128 

Ata vəsiyyəti............................................................133 

Papağını üçüncü dəfə göyə atıb tutma.....................138 

Kosayla keçəl, yaxud görək kim kimi aldadır..........141 

 

X. 

Lətifələr...................................................................146 

XI.  Zarafatlar................................................................191 

Lütfəli Abdullayevin zarafatları...............................191 

Yetim oğlu Nurəddinin zarafatları...........................195 

Tapdığın zarafatları..................................................201 

Hacıhəbibillahların Nuru müəllimin zarafatları.......205 

Biləcik zarafatları.....................................................214 

Dodu zarafatları........................................................214 

Xatirəyə dönmüş zarafatlar......................................216 

Cürbəcür zarafatlar...................................................219 

 

XII.  Zarafat təriflər........................................................223  

XIII. Məzəli ixtilətlər.......................................................224  

Dodu ixtilətləri..........................................................224 

Biləcik ixtilətləri.......................................................229 

Qışlaq ixtilətləri........................................................231 

Layisqi ixtilətləri.......................................................234   

Qaraqoyunlu ixtilətləri..............................................235  

Cürbəcür ixtilətlər.....................................................245 

 



 

528 


XIV. Əhvalatlar............................................................. 257 

Dodu əhvalatları......................................................257 

Cürbəcür əhvalatlar.................................................260 

Qaraqoyunlu əhvalatları..........................................283 



 

XV. 

Qaravəlli..............................................................299 

XVI.   Bayatılar.............................................................301 

XVII.  Xoyratlar (kəsik bayatılar)............................... 313 

XVIII. Dildemələr (ağılar) .............................................317 

XIX.  Deyimlər, söyləmələr, qoşqular.........................325 

XX. 

Vəsf.......................................................................331 

XXI.  Sanama.................................................................331  

XXII.  Aşıq yaradıcılığı...................................................332 

Molla Cuma..........................................................332 

Dastan: Həsən Əminin öküzü..........................332 

Molla Cuma ilə Aşıq Könlünün deyişməsi......341 

Qız....................................................................357 

Cümə gün.........................................................358 

Mənə...........................................................359  

Molla Oruc.......................................................360 

Burşlu qızı........................................................360 



Aşıq Sənəm...........................................................361 

 

Kəndçi sevgisi..................................................361 

Oğlanla qızın deyişməsi...................................363 

“Şişə”...............................................................366 



Aşıq Sirac..............................................................367 

Ustadnamə.......................................................367 

Qanar-qanar.....................................................369 

Payızda.............................................................370 

Dinə bilmir.......................................................371 

Gəlməsə...........................................................372 

Hökmü.............................................................372 

Yoxdur (Qıfılbənd) .........................................373 

Zoğal (Müxəmməs “Kəmsavad və Sirac”  



 

529 


dastanından parça)..................................374 

Olsa.................................................................375 

Dolandırır........................................................375 

Əlfinaz (Qoşayarpaq)......................................376 

Gələrsən...........................................................377 

Aşıq Sakit..............................................................378 

Yoxdur.............................................................378 

Var...................................................................378 

Bizi (Divani) ...................................................379 

Dörd, dörd........................................................380 

Taxta qaşıq.......................................................381 

Moddu............................................................. 387 

Olaydım.......................................................... 388 

Yığılın..............................................................389 

Od əmim (Təcnis) ...........................................390 

Yaşada (Dodaqdəyməz təcnis)........................390    

 

XXIII. Aşıq rəvayətləri...................................................392 

Molla Cuma ilə Aşıq Ələsgərin deyişməsi...........392 

Molla Сumanın Molla Surxaydan gileyi..............394 

Molla Сumanın Qıpçaq səfəri..............................396 

Molla Сumanın qərib aşıqla görüşü.....................397 

Haram ət...............................................................399 

Molla Cuma və Bilal............................................399 

Molla Cuma ilə Aşıq Donunun deyişməsi...........400 

Ustad və şəyird.................................................... 402 

 

XXIV. Əlavələr...............................................................405 

Müəllifli bayatılar...............................................405 

Cürbəcür adətlər.................................................406 

Keçmişdə Şəkidə həccə getmə adəti...............406 

Bəzi toy adətləri və əhvalatları.......................407 

Xalq mahnıları....................................................410 

Dastanlar və aşıq havaları..................................410 



 

530 


Oyun havaları.....................................................412 

Müqəddəs sayılan yerlər....................................414 

Babaratma Piri................................................414 

Oxut Piri.........................................................415 

Güldəstə Piri...................................................416 

Mustafa Əfəndi ziyarətgahı............................418 

Şeyx Nurullah Əfəndi Ziyarəti.......................420 



Şəkidə bəzi məhəllə, nəsil, tayfa və soy adları..423 

Əhalinin geydiyi libası və libas üçün toxuduğu  

   ipək parçaları haqqında...............................429 

Kəndçi mülkünün quruluşu...............................434 

Şəki ifadələri (Frazeologiya)..............................438 

Lüğət......................................................... ..........453 

Yaşayış yerləri (kənd, qəsəbə) ixtisarla adları.470 

Göstərici. Şəxs, Mifoloji və folklor obrazları,  

    adları.............................................................471 

Söyləyicilər, toplayıcılar və qaynaqlar haqqında  

    məlumat........................................................487 

Qeyd və şərhlər...................................................506 

 



 

531 


Azərbaycan folkloru antologiyasi.   

XVI kitab, Şəki folkloru, III cild,  

Бакы , 2008. 

 

 

 



Няшриjjатын директору:  

Надир Мяммядли 

Няшриjjат редактору:

  

Тащир Оруъов 

Компцтердя jы‹дылар:

  

Рущянэиз Ялищцсейнова 

   

 

 

 

 

Корректорлары:

  

 

 

Компцтер тяртибчиси вя 

техники редактору:

 

 

Рамин Абдуллайев 

 

 

 

 

Йы‹ылма‹а верилмиш: 08.10.2008. 

Чапа имзаланмыш: 10.11.2008. 

Ка‹ыз форматы: 60/84  1/32. 

Мятбяя ка‹ызы: №1. 

Щяъми: 33,25 ч/в. 

Тиражы: 500. 

Гиjмяти мцгавиля иля. 

 

 

 

Китаб АМЕА Фолклор Институтунун  

Компцтер Мяркязиндя йыьылмыш, сящифялянмиш  

вя “Нурлан” НПМ-дя щазыр диапозитивлярдян  

офсет цсулу иля чап олунмушдур. 

 

: antologiyalar
antologiyalar -> Azərbaycan miLLİ elmlər akademiyasi folklor institutu ­­­­­­­­­­­
antologiyalar -> Azərbaycan miLLİ elmlər akademiyasifolklor institutu
antologiyalar -> Azərbaycan nağillari
antologiyalar -> Azsayli xalqlarin folkloru
antologiyalar -> Azərbaycan miLLİ elmlər akademiyasi folklor institutu azərbaycan folkloru antologiyasi (Cəbrayıl, Ağdam, Laçın, Qubadlı, Zəngilan, Ağcabədi və Kəlbəcər rayonlarından toplanmış folklor nümunələri) baki – “Nurlan“ – 2012
antologiyalar -> Azərbaycan miLLİ elmlər akademiyasi folklor institutu azərbaycan folkloru antologiyasi (Cəbrayıl, Ağdam, Laçın, Qubadlı, Zəngilan, Ağcabədi və Kəlbəcər rayonlarından toplanmış folklor nümunələri) baki – “Nurlan“ – 2012
antologiyalar -> Microsoft Word Qarabag-folklor-da-tarixdir-9
antologiyalar -> Azərbaycan miLLİ elmlər akademiyasi folklor institutu


Dostları ilə paylaş:
1   ...   139   140   141   142   143   144   145   146   147


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə