Psixologiya 1



Yüklə 4,67 Mb.

səhifə57/197
tarix20.09.2017
ölçüsü4,67 Mb.
1   ...   53   54   55   56   57   58   59   60   ...   197

 

 

 



191 

 

danıĢıqdır.  Belliklə,  aydın  Ģəkildə  təsəvvür  etmək  lazımdır  ki, 



«proyeksiya olmamıĢ» hisslər olmur, əgər təzahür edərsə onlar 

artıq  hisslər  deyil,  sadəcə  olaraq  emosional  təəssürat  – 

emosiyadır.  Bu cür nəticəyə  gəlmək olduqca vacibdir. Beləki, 

Bu  bizim  sonrakı  addımı  atmağımıza,  proyeksə  olunmuĢ 

hisslərin  daima  bizim  sərvət  meyllərimizlə  əlaqələnməsinə 

kömək  edir.  BaĢqa  sözlə,  bizdən  kimsə  mütəəssir  olur,  öz 

hisslərini duyur və Ģəxsi əhəmiyyətli obyektə proyeksə edirsə, 

mütləq  onları  öz  Ģəxsi  sərvətləri  ilə  əlaqələndirir.  Burada 

«əlaqələndirmək»  anlayıĢını  dəqiqləĢdirmək  zəruridir.  Beləki, 

bu  iki  aspektdə  təzahür  edə  bilər.  Birinci  tip  xarici  (zahiri) 

əlaqələndirmə  olub,  burada  əlaqələndirmə  hisslərin  zahiri 

proyeksləĢməsində 

təzahür 

edir, 


insan 

tərəfindən 

qiymətləndirilir,  lakin  həqiqi  Ģəxsi  sərvət  səviyyəsinə  qalxa 

bilmir.  Bu  cür  hadisə  çox  vaxt  sözdə  fəallıq  Ģəklində  təzahür 

edir  və  «Belə  də  iĢ olar»,  «Bu  heç  bir  çərçivəyə  sığmır»  və s. 

ifadələrində  özünü  göstərir,  faktiki  olaraq  yalançı  informasiya 

xarakteri daĢıyır. Xarici təzahür edən hisslər və onları müĢayət 

edən  replika  insanın  həqiqi  niyyəti,  məqsəd  və  dəyərlərinə 

uyğun gəlmir. Buna görə də proyeksləĢdirilmiĢ hisslərin xarici 

və  ya  yalançı  qarĢılaĢdırılması  Ģəxsiyyətin  sərvət  özəyinin 

həqiqi  qarĢılaĢdırılmasında  aydın  Ģəkildə  fərqləndirilməlidir. 

Belə olduqda iĢ və hərəkətlərin həyata keçirilməsi ilə bağlı olan 

iradi  cəhd  aktuallaĢır.  Bu  da  qarĢılıqlı  əlaqələndirilmiĢ 

elementlər  silsiləsində  insan  davranıĢının  istiqamətini  izah 

etməyə imkan verən son mərhələni təĢkil edir.   

   


Özünü yoxlamaq üçün sual  və tapĢırıqlar 

 

1.

 



ġəxsiyyət nəyə deyilir? 

2.

 



ġəxsiyyət, fərd və fərdiyyət anlayıĢlarını səciyyə-  

                 ləndirin. 

3.

 

ġəxsiyyətin psixoloji strukturuna nələr daxildir? 



4.

 

ġəxsiyyət haqqında əsas nəzəriyyələr hansılardır?  




 

 

 



192 

 

                 Onları səciyyələndirin. 



5.

 

ġəxsiyyətin fəallığını təmin edən amillər hansılar-  



                 dır?     

6.

 



Tələbat və onun növlərini səciyyələndirin. 

7.

 



ġəxsiyyətin davranıĢ motivləri hansılardır? 

8.

 



Maraq nəyə deyilir? Onun növlərini səciyyələn-  

                 dirin. 

9.

 

DünyagörüĢü, əqidə və idealları səciyyələndirin. 



10.

 

 Mənlik Ģüuru nədir? 



11.

 

 Ġnsanda «mən-obraz»ının hansı tipləri var? 



12.

 

 Özünüqiymətləndirmə nədir və onun hansı tipləri  



                  vardır? 

13.


 

«Ġddia səviyyəsi» nədir? Onu səciyyələndirin.  

    

  

Referat, məruzə, və müstəqil tədqiqat üçün mövzular 



 

1.

 



ġəxsiyytin formalaĢmasının Ģəraiti və amilləri. 

2.

 



Müxtəlif  elm  sahələrində  Ģəxsiyətin  tərifi  və  onların 

təhlili. 

3.

 

ġəxsiyyətin sabitliyi problemi. 



4.

 

QloballaĢma və Ģəxsiyyətin qarĢılıqlı əlaqəsi. 



 

Ə d ə b i y y a t 

 

Bayramov Ə.S., Əlizadə Ə.Ə. Psixologiya.2-ci nəĢri – 

Bakı, 2002, s. 128-138; 209-235. 



Bayramov Ə.S., Əlizadə Ə.Ə. Sosial psixologiya. – Ba-

kı, 2003, s. 51-70. 



Bayramov Ə.S. ġəxsiyyətin təĢəkkülünün aktual 

psixoloji problemləri. – Bakı, 1989. 



Həmzəyev M.Ə. Pedaqoji psixologiya. – Bakı, 1991. 

Əliyev R.Ġ. ġəxsiyyət və onun formalaĢmasının 

etnopsixoloji əsasları. – Bakı, 2000. 




 

 

 



193 

 

Seidov S.Ġ. Psixoloqiə menedjmenta. - Baku, 2000, s. 

102-126; 168-200. 

Kovalev A.Q. Psixoloqiə liçnosti. -  M., 1970, s.5-22 

Nemov R.S.  Psixoloqiə. V 3-x kn., kn.1 – M., 1998. 

Mayers D. Psixoloqiə. – Minsk, 2001, s. 564-611. 

Psixoloqiə liçnosti. Tekstı. – M., 1982, s. 11-41. 

Zayqarnik B.V. Teoriə liçnosti v zarubejnoy psi- xolo-

qii. – M., 1982. 



Medjidova S.M. Psixoloqiçeskie tipı. Tipoloqiə «69». 

Baku, 2001. 



Mamedova Q.K. Problemı tipoloqii liçnosti v psixoloqii 

i  xudojestvennoy  literature.-  Baku, 

2003. 

Bodalev A.A. Psixoloqiə o liçnosti. – M., 1988, s. 31-59 

Psixoloqiə formirovaniə i razvitiə liçnosti. – M., 1981. 

 



 

 

 



194 

 

6-cı  F Ə S Ġ L 

 

QRUPLARIN  PSĠXOLOGĠYASI 

 

Q ı s a   x ü l a s ə 

 

Qruplar  haqqında  anlayıĢ.  Qrupları  səciyyələndirən  əsas  

amillər.  Qrup  sosial  mənsubiyyətə,  birgə  fəaliyyətin  və  ünsiyyətin 

xarakterinə görə birləĢən insan birliyi kimi. Sosial qruplar və onların 

adi insan birldiyindən fərqi. Sosial qrupların funksiyaları.  

Qrupların təsnifatı. Böyük və kiçik qruplar. Ġlkin qruplar və 

onları    səciyyələndirən  xüsusiyyətlər.  Kiçik  qrupların  növləri:  Ģərti 

və real qruplar; rəsmi  (formal) və qeyri rəsmi (qeyri-formal)  qrup-

lar; referent (etalon) qruplar.  



Kiçik  qrupların  fenomenologiyası  və  strukturu.  Kiçik 

qrupların  fenomenologiyası  haqqında  anlayıĢ.  Qrup  üzvlərinin 

mövqeləri  və  statusu,  fərdin  kiçik  qrupdakı  daxili  yönəliĢliyi 

(ustanovkası).  Kiçik  qrupların  həcmi  və  strukturu.  Qrupdaxili 

kommunikasiyanın  struktur  tipləri  və  variantları.  MərkəzləĢdirilmiĢ 

kommunikasiya  strukturu,  tipi  və  onun  variantları:  frontal,  radial, 

ierarxık; mərkəzləĢdirilməmiĢ kommunikasiya strukturu tipi və onun 

variantları: zəncirvari, dairəvi və tam; onların xarakteristikası. Kiçik 

qruplarda psixoloji uyuĢma və onun istiqamətləri: struktur, funksion-

al  və  adaptiv;  onların  pstxoloji  xarakteristikası.  Qrup  təzyiqi  feno-

meni  və  onun  xüsusiyyətləri:  konformizm  (konformluq),  qrupdaxili 

təlqin  və  nonkonformizm  qrup  təzyiqi  hadisələri  kimi.  «Qrup 

qütbləĢməsi»  fenomeni.  Qruplarda  rəhbərlik  və  liderlik  problemi. 

Rəhbərlik  və  liderlik  anlayıĢlarının  müqayisəli  təhlili.  Qruplarda 

rəhbərlik  üslubu  və  onun  tipləri:  avtokratik,  avtoritar,  demokratik, 

laqeyd və qeyri sabit.  



Qruplarda 

Ģəxsiyyətlərarası  münasibətlər.  Qruplarda 

Ģəxsiyyətlərarası münasibətlər haqqında. Qruplarda Ģəxsiyyətlərarası 

münasibətlərin  səviyyələri: vasitəsiz asılılıq, vasitəli asılılıq. ictimai 

vəzifələr. Psixoloji iqlim  qruplarda Ģəxsiyyətlərarası münasibətlərin 

mühüm  göstəricisi  kimi.  ġəxsiyyətlərarası  münasibətlərin  növləri: 

rəsmi,  qeyri-rəsmi,  Ģəxsi,  iĢgüzar.  Qrupların  inkiĢaf  səviyyəsindən 






Dostları ilə paylaş:
1   ...   53   54   55   56   57   58   59   60   ...   197


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə