1 QİYMƏTLƏNDİRM



Yüklə 3,31 Mb.

səhifə146/147
tarix14.09.2018
ölçüsü3,31 Mb.
1   ...   139   140   141   142   143   144   145   146   147

395 

 

gələcəkdəki  dəyərləri  nəzərə  alınmadığından,bu  metod  statik  hesablamalara 

daxil olur. 

    Təcrübədə gəlirlilik metodunun 2-ci şərti daha çox istifadə edilir. 

    Gəlirlilik metodunun müsbət cəhətləri : 

1)  nformasiyanın əldə edilməsi ilə hesablamalar çətin deyildir ; 

2) Layihənin bütün iqtisadi ömrü nəzərə alındığından bundan əvvəlki 2 metoda 

görə üstünlüyə malikdir ; 

3) Daha çox qısa müddətli layihələrdə istifadə edilir. 

     Gəlirlilik metodunun mənfi cəhətləri : 

1)  Fərqli  iqtisadi  ömrü  olan  layihələrdə  dövrü  nəticə  verməyə  bilər,bu  zaman 

hesablamalar ödəmə dövrü metoduna görə aparılmalıdır ; 

2) Kapital həcmi fərqli olan layihələrdə dövrü nəticə almaq olmur ; 

3) Zaman amili nəzərə alınmadığından gələcəkdəki dəyişikliklər ( pul axınlarının 

cari və gələcək dəyərləri) layihəyə daxil olmur. 

Mapı  metodundakı  hesablamalar  iqtisadi  ömür  ilə  amortizasiya 

nisbətləri  arasındakı  asılılıqdan  çıxan  qrafikə  (  MAPI  qrafiki  )  əsaslanır.Mapı 

metodu aşağıdakı mərhələrdən ibarətdir : 

1) Amortizasiya nisbətləri ilə iqtisadi ömürlərə görə MAPI qrafiki qurulur: 

                                                                      

                                     

 

    Hesablamalar MAPI qrafiki əsasında aparılır.Qrafikin ordinat oxunda birdə



çox  amortizasiya  nisbəti  götürülür.Amortizasiya  nisbətləri  ilə  iqtisadi  ömürlə

arasındakı  asılılıq  əyri  xətlərlə  göstərilir.Daha  sonra,iqtisadi  ömürlər  absis  oxu 

üzərində götürülür. 

    Qiymətləndirmədə absis oxundan ordinat oxuna paralel düz xətt çəkilir və A 

kəsişmə  nöqtəsi  yeni  amortizasiya  sibətini  verir.Qrafikdə  göstərilən  hər  bir 

ə

yriyə görə fərqli kəsişmə nöqtəsi tapıla bilər və əldə edilən hər bir amortizasiya 



nisbətinə görə qitmətləndirmə aparmaq olar. 

2)  Kapital  həcmi,təxmini  iqtisadi  ömür,qalıq  dəyəri  və  MAPI(Amortizasiya) 

nisbəti götürülür.MAPI nisbətinə görə layihə xərcləri tapılır. 


396 

 

3) Vegilər çıxıldıqdan sonra xalis mənfəət tapılır.Xalis mənfəətdən amortizasiya 

dəyəri(MAPI nisbətinə görə hesablanmış amortizasiya dəyəri) çıxıldıqdan sonra 

yerdə  qalan  dəyər  kapital  həcminə  bölünür  və  layihənin  gəlirliliyi 

tapılır.Nəticədə gəlirliliyi böyük olan layihə seçilir. 

     MAPI metodunun mənfi cəhətləri : 

a) müxtəlif iqtisadi ömürlü layihələrdə dövrü nəticə vermməyə bilər ; 

b)  zaman  amili  nəzərə  alınmadığından,  gələcəkdəki  dəyişikliklər  layihəyə  daxil 

olmur ; 

c)  birillik  dəyər  götürülməsinə  baxmayaraq,MAPI  metodu  layihənin  bütün 

iqtisadi  ömrünü  əhatə  etmədiyindən  uzunmüddətli  investisiya  layihələrində 

dövrü nəticə almaq olmur. 

    Bu  metod  gəlirlilik  metodunun  digər  bir  növü  kimi  də  götürülə  bilər.Lakin 

gəlirlilik  metoduna  nisbətən  əsas  fərqi,burada  amortizasiya  xərclərinin  nəzərə 

alınmasıdır. 

    Ödəmə  dövrü  –  investisiya  zamanı  kapital  qoyuluşunun  hansı  müddətə  geri 

dönməsini göstərir.Bu metod bəzən dinamik qiymətləndirməyə də aid edilir. 

    Ödəmə dövrü müddəti qalıq dəyərinin olub-olmamasına görə 2 cür hesablanır 



a) Ödəmə dövrü(il) ( əgər qalıq dəyər yoxdursa) = Kapital həcmi / pul axınlarının 

orta qiyməti 

b)  Ödəmə  dövrü(il)  (əgər  qalıq  dəyər  varsa)  =  (Kapital  həcmi  /  2)  /  pul 

axınlarının orta qiyməti 

    Ödəmə  dövrünün  hesablanmasında  gəlirlilik  nisbətinin  tərsini  də  götürmə

olar. 

    Bu metodun müsbət cəhətləri : 

a) informasiyanın əldə edilməsi ilə hesablamalar çətin deyildir; 

b) layihənin bütün iqtisadi ömrü nəzərə alındığından üstünlük təşkil edir; 

c) qısamüddətli layihələrdə istifadə edilir ; 

d) kapital həcmi nəzərə alınır; 

e) kapitalın geri dönmə müddəti ilə ödəmə dövr sayı müəyyənləşdirilir. 

    Ödəmə dövrü metodunun mənfi cəhətləri ; 

a) müxtəlif iqtisadi ömrə malik layihələrdə dövrü nəticə verməyə bilər və bunun 

üçün iqtisadi ömürlərin eyni olması lazımdır. 

b)  zaman  amili  nəzərə  alınmadığından  gələcəkdəki  dəyişikliklər  layihəyə  daxil 

olmur. 

   Bu  metodla  hesablamalar  sadəcə  iqtisadi  ömrü  eyni  olan  layihələr  üçün 

nəzərdə tutulub. 

   Statik  qiymətləndirmənin  çatışmayan  cəhətlərini  həll  etmək  üçün  dinamik 

qiymətləndirmədən istifadə edilir.  

 

 

         15.3.  nvestisiya layihələrinin hazırlanması aşağıdakı mərhələri 

               




Dostları ilə paylaş:
1   ...   139   140   141   142   143   144   145   146   147


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə