Azərba yca n mġLLĠ elm lər akadem ġyasi a. Bakixanov adina tarġX Ġnstġtutu



Yüklə 5,21 Mb.

səhifə126/223
tarix17.09.2017
ölçüsü5,21 Mb.
1   ...   122   123   124   125   126   127   128   129   ...   223

258 

 

problemin i  "tələm-tələsik  qaydada"  həll  etmək  mü mkün  deyildi.  Ona  görə  də 



əmək  "qəhrəmanları"nı  irəli  çəkmək  zəru rəti  meydana  gəldi.  Beləliklə,  ölkədə  

Aleksey  Staxanovun  Donbasda  əmək  rekordları  ilə  meydana  gələn  küt ləvi 

istehsalat  yenilikçiləri  hərəkatı  baĢlandı.  Staxanov  hərəkatı  yeni  texn ikanı 

öyrənmək,  yüksək  əmək  məhsuldarlığ ı  uğrunda  ümu mxalq  hərəkat ını 

geniĢləndirmək məqsədilə əhəmiyyətli idi. 

Mərkəz  Staxanov  hərəkatının  xalq  təsərrüfatının  bütün  sahələrində 

yayılmasına  xüsusi  səy  göstərirdi.  "Pravda"  qəzeti  1935-ci  il  10  o ktyabr  tarixli 

nömrəsinin  "Staxanov  hərəkatını  təĢkil  etmək  lazımd ır"  adlı  baĢ  məqaləsində 

yazırdı:  "Sosialist  əməy inin  yüksək  məhsuldarlığ ı  uğrunda  staxanovçular 

hərəkatını təĢkil etmək lazımdır.  Bunu iĢgüzarlıq la, əzmlə, hər gün, boĢboğazlığa 

və  zahiri  gurultuya  yol  vemədən  etmək  lazımd ır.  Hər  bir  partiya  və  həmkarlar 

Ġttifaqı  təĢkilatının  baĢlıca  vəzifəsi  indi  bundan  ibarətdir".  "Pravda"  hələ  ilin  

əvvəlindən  Azərbaycan  neft  sənayesində  olan  geriliyin  aradan  qaldırılmasında 

yenilikçilər  hərəkatın ın  həlledici  əhəmiyyətinə  diqqəti  cəlb  edərək  yazırdı: 

"Staxanovçular  hərəkatının  Bakı  və  Qro znı  neft  sahələrin i  əhatə  etməsi  mütləq  

lazımd ır. Məh z bu hərəkat elə b ir baĢlanğıc olar ki, bunun yardımı ilə bakılılar və 

qroznılılar  neft  sənayesini  yenidən  xalq  təsərrüfatının  qabaqcıl  sahəsinə  çıxara 

bilərlər"

27



AK(b)P MK-nın qəra rı ilə  1935-ci ilin oktyabrında Sta xanov iĢ üsulu ilə  



tanıĢ olmaq üçün qabaqcıl neftçilərdən ġiĢkanov, Nəcəfov, Mehrabov, Tümenko, 

Parfyonov Donbasa göndərildi

28

. Həmin ilin noyabr ayında Bakıda neft sənayesi 



staxanovçularının  Ümu mbakı  toplanıĢı  keçirildi  və  burada  staxanovçular  Zaxar 

Parfyonov,  Ġsmayıl  M ikay ıl,  Mixa il  ġiĢkanov  çıxıĢ  edərək,  konkret  fakt larla  

Staxanov  üsulunun  əməkdə  yüksək  göstəricilər  əldə  etməyə,  əmək 

məhsuldarlığın ı  artırmağa  imkan  verməsindən  danıĢdılar.  Toplantı  bütün  Ġttifaq 

neftçilərin i bu hərəkata qoĢulmağa çağırdı.  

Staxanov  hərəkatı  neft  sənayesi  fəhlələrinin  texniki  təlimin in  

geniĢlənməsinə  səbəb  oldu.  Əzizbəyov  neft  trestində  1318  nəfər  dövlət  texn iki 

imtahanından keçdi. 

Lakin   Staxanov  hərəkatının  neft  sənayesində  zəif  artması  mər  kəzi 

narahat  edirdi,  hətta  ÜĠK(b)  M K  Plenumu  (21-25  dekab  1935-ci  il)  bunu 

vurğulayıb  diqqət  mərkəzinə  çəkmiĢdi.  1936-c  ilə  kimi  respublika  neft 

sənayesində 4300 staxanovçu var idi, bu ara bütün fəhlələrin ü mu mi sayının 15,5 

faizini təĢkil edird i

29



Staxanov  hərəkatı  respublika  xalq  təsərrüfatının  digər  sahələrində  də 

geriləy ird i.  1935-ci  ildə  altı  min  nəfərə  yaxın  fəhləsi  olan  Bakı  dəmir  yol 

qovĢağını  əsas  müəssisələrində  Staxanov  hərəkatı  ilə  cəmi  180  nəfər  əhatə 

olunmuĢdu

30




259 

 

Bütün  ölkədə  olduğu  kimi,  A zərbaycanda  da  zəhmətkeĢlərin  əmək 



fəallığ ının  artması  bir  ço x  hallarda  yaranmıĢ  əlveriĢli  iĢ  Ģəraiti  və  istehsal 

texn ikasın ın təkmilləĢdirilməsi və ondan səmərəli  istifadə edilməsi ilə yox, bu və 

ya  digər  siyasi  hadisələrlə  və  yaxud  rəhbərliyin  göstəriĢləri  ilə  uzlaĢdırılırd ı. 

Məsələn,  1936-cı  ildə  Gəncə  toxuculuq  ko mb inatında  SSRĠ-n in  Yeni 

Konstitusiyası  layihəsinin  müzakirəsi  zaman ı  250  nəfərlik  dörd  Staxanov 

briqadası təĢkil edilmiĢdi. Gəncə yağ-piy ko mb inatında isə SSRĠ yeyinti sənayesi 

xalq  ko missarı  A.Mikoyanın  1936-c ı  il  fevra lın  11-də  göndərdiyi  teleqra m 

əsasında,  məhz  onun  təyin  etdiyi  gündə  -  fevralın  12-də  Staxanov  dekadası 

keçirilməsinə baĢlandı

31



Sta xanov  ili  adlanan  1936-c ı  ildə  Azə rbaycanda  Staxanov  hərəkatı 

partiya,  həmkarlar  Ġttifaqı  və  ko mso mol  təĢkilatların ın  gərgin  fəaliyyəti 

nəticəsində  ayrı-ayrı  adamların  rekord larından  kütləvi  hərəkata  çevrilird i.  Məhz 

bu  ildən  neft  sənayesində  və  eləcə  də  sənayenin  digər  sahələrində   Staxanov 

növbələri, günləri, beĢgünlükləri, ongünlükləri, iy irmigünlükləri, ay lıq ları və i.a.  

kimi yüksək məhsuldar formalardan istifadə olunurdu. 

Azərbaycan  neft  sənayesində  ilk  dəfə  Staxanov  növbəsi  Qaraçuxu r 

mədənin in  2-ci  qazıma  qrupunda  tətbiq  olunmuĢdu.  Staxanov  beĢgünlüyü 

keçirilməsin in  isə  ilk  təĢəbbüsçüsü  Ġliç  bu xtası  mədəninin  kollektivi  idi.  Ġliç 

buxtası  fəhlələri  1936-cı  il  yanvarın  18-də  Len inin  xatirəsinin  yad  edilməsi 

Ģərəfinə  yanvar  ayının  22-26-da  bütün  Azərbaycan  neft  sənayesində  Staxanov 

beĢgünlüyünün keçirilməsin i təklif etmiĢdilər. Ġliç bu xtasının  fəhlələri  Staxanov 

beĢgünlüyündə gündəlik neft hasilatın ı 440-500 tona qədər artırır, qazıma plan ını 

isə hər gün 150-200 faiz ödəyirdilər

32



1936-c ı  il  yanvarın  20-də  "Pravda"  qəzetində  "Staxanov  beĢgünlüyü" 



adlı baĢ  məqalədə tək-tək staxanovçularm  rekordlarına yüksək qiy mət verilərək, 

beĢgünlüyün daha böyük əhəmiyyətə malik o lması göstərilird i

33



1936-c ı  ilin  ilk  dörd  ayında  isə  respublika  neft  sənayesindəki 



staxanovçuların sayı üç dəfə artaraq 13 min nəfərə çatırd ı

34



Neft  sənayesində  bütöv  mədən  və  zavodlarda,  trestlərdə  Staxanov 

ongünlüyü, iyirmigünlüyü keçirilird i ki, bu da artıq yenilikçilər hərəkatın ın geniĢ 

yayıldığı böyük kollektiv lərdə Staxanov üsulunun tətbiqi demək idi. 

1936-c ı il fevra l ayın ın 9-dan 19-də k neftayırma  zavodlarında Sta xanov 

ongünlüyü keçirilirdi. 

1936-c ı  il  iyunun  25-29-da  Moskvada  SSRĠ  Ağır  Sənaye  Xa lq  

Ko missarlığı  yanında  ġura  fəaliyyətə  baĢladı.  ġuranın  iĢində  daĢ  kömür,  neft, 

metallurg iya  və  maĢınqayırma  sənayesinin  adlı-sanlı  adamları,  professorlar, 

mühəndislər iĢtirak edirdilər. 





Dostları ilə paylaş:
1   ...   122   123   124   125   126   127   128   129   ...   223


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə