Azərba yca n mġLLĠ elm lər akadem ġyasi a. Bakixanov adina tarġX Ġnstġtutu



Yüklə 5,21 Mb.

səhifə177/223
tarix17.09.2017
ölçüsü5,21 Mb.
1   ...   173   174   175   176   177   178   179   180   ...   223

361 

 

1941-c i  ilin  fevralında  çağırılmıĢ  XVIII  Ümu mittifaq  partiya  konfransı 



sənayenin və nəqliyyatın inkiĢafı  məsələlə rin i  mü zakirə edərək, ölkəni daha ço x 

təmin  etmək  məqsədilə  partiya  təĢkilatları  qarĢısında  neft  planını  yerinə 

yetirməyi  sürətləndirmə k  üçün bütün qüvvələri  səfərbər  etmə k  tələbini  qoydu

94



Azərbaycanın  fəhlə  sinfi,  onun  qabaqcıl  dəstəsi  olan  neftçilər  müdafiə 

sənayesinin ehtiyaclarını təmin etmək üçün əllərindən gələn hər Ģeyi etdilər. 

Hərbi  dairələrdə,  o  cümlədən  Zaqafqaziya  dairəsində  gərgin   hərbi-

təĢkilati və tədris-döyüĢ iĢləri görü lürdü. O dövrün ən vacib tədbirlərindən  biri  

yerli  milli  hissələrin yenidən  təĢkili  oldu. 

ÜĠK(b)P  və  SSRĠ  XKġ-nin  1938-ci  il  martın  7-də  qəbul  etdiyi  qərarla 

və SSRĠ  XMK həmin il aprelin 16-da verdiyi əmrlə Qızıl orduda hərbi hissələrin 

ko mplektləĢdirilməsi üçün vahid sistem yaradıld ı.  Bu, respublikalarda milli hərbi 

hissələrin  ləğv  olunması  demə k  idi.  Lakin  sonralar  bu  səhv  h esab  edildi  və 

müharibənin  gediĢində  milli  hərbi  hissələr  yaradıldı.  1938-ci  il  mayın  5-dən 

iyunun  1-nə  qədər  Zaqafqaziya  hərbi  dairəsi  ərazi  prinsipi  nəzərə  alın madan 

yenidən  quruldu

95

.  KeçmiĢ  Azərbaycan  diviziyası  77-c i  piyada  diviziyası 



adlandı.  Həmin  vaxtdan  orduya  çağırılmıĢ  azərbaycanlılar  qulluq  keçmək  üçün 

təkcə  77-ci  d iviziyaya  deyil,  Qızıl  ordunun  baĢqa  diviziyalarına  da 

göndərilirdilər.  Div iziyaların, həmçinin digər hərbi hissələrin hazırlan ması döyüĢ 

bölgələrinə  olduqca  yaxın  Ģəraitdə  həyata  keçirilirdi.  1940-cı  ildə  Zaqafqaziya 

hərbi  Dairəsi  Hərbi  ġurasın ın  keçird iyi  baxıĢlarda  77-ci  diviziya  taktiki  hazırlıq  

cəhətdən yaxĢı nəticələr nü mayiĢ etdird i

96



Ko mandir 



kadrların, 

həmçinin 

azərbaycanlı 

ko mandirlərin  

hazırlan masına  ciddi  fikir  verilirdi.  Respublikada  qırmızı  ko mandirlərin  əsas 

hazırlay ıcısı  Serqo  Orconikid ze  adına  piyada  məktəbi  id i.  30-cu  illər  ərzində  o, 

779  gənc  qırmızı  ko mandir  bura xmıĢdı.  Onların  sırasında  Böyük  Vətən 

müharibəsində  ĢöhrətlənmiĢ,  tank  qoĢunları  general-mayoru,  iki  dəfə  Sovet 

Ġttifaqı 

Qəhrəman ı 

H.Aslanov, 

general-mayor 

A.Abbasov, 

qvardiya 

polkovnikləri  H.Z.Hüseynov  və  A.F.Vəzirov,  podpolkovnik,  Sovet  Ġttifaqı 

Qəhrəmanı Z.M.Bünyadov və baĢqaları olmuĢdular. 

Ən  vacib  və  təxirəsalın maz  vəzifələrdən  biri  hava  hücumundan 

müdafiəni  gücləndirmə k  id i.  1940-cı  ildə  müəssisələrdə  və  yaĢayıĢ  evlərində 

yerli  hava  hücumuna  və  yanğına  qarĢı  sanitar  dəstələri  yaradıldı.  Rayon  və 

Ģəhərlər  miqyasında  ardıcıl  o laraq  həyəcan  siqnalları  verilib  hazırlıq  məĢqləri 

keçirilird i. 

Hava  hücumundan  müdafiəni  gücləndirməy in  döyüĢ  tələbinə  uyğun 

olaraq  zenitçi  ko mandirlər  hazırlamaq  üçün  Bakıda  xüsusi  zenit -artilleriya 

məktəbi yarad ıld ı

98




362 

 

Bakıda neft sənayesində yanğına qarĢı mübarizə  xid məti yaxĢılaĢdırıldı, 



mədənlərdə könüllü yanğın cəmiyyətlərinin ö zəkləri təĢkil edildi. 

Azərbaycan  zəhmətkeĢlərinin  beynəlxalq  əlaqələri.  Müharibə 

ərəfəsindəki  mü rəkkəb  beynəlxalq  Ģəraitdə  Azərbaycan  zəh mətkeĢlə ri  özlərinin  

xarici ölkə xalq ları ilə əlaqələrini saxlamağı davam etdirird ilər. 

"Dəmir  hasar"  siyasətinin  həyata  keçirilməsilə  bağlı  bir  ço x  səbəblər, 

həmçinin  qonĢu  Türkiyə,  Ġran  və  digər  ġərq  ölkələrinin  hakim  dairələrinin  

siyasəti  nəticəsində  Azərbaycanın  həmin  ölkələrlə  əlaqələri  zəifləmiĢ, 

seyrəkləĢmiĢdi. 

Bununla  bərabər  Sovet  Azərbaycanının  zəhmətkeĢləri  həmiĢə  baĢqa 

xarici  ölkələrin  xalq ları  ilə  ənənəvi  əlaqələr  saxlamağa  çalıĢ mıĢ,  bu  ölkələ rin  

xalq larının  qabaqcıl  qüvvələri  ilə  həmrəy liy ini  b ild irmiĢdi.  1938-ci  ildə 

Azərbaycanda  BĠKT  (Beynəlxalq  Ġnqilabçılara  Kö mək  TəĢkilatı)  günü  ispan 

fəhlələrinə  kö məyi  gücləndirmək  əlaməti  ilə  qeyd  olunmuĢdu.  1938-ci  ilin  

may ında Bakıya gəlmiĢ ispan fəhlələrin in nümayəndələri, Ġspaniya xalqına faĢist 

irt icasına  qarĢı  mübarizədə  kö məyə  görə  bakılıla ra  öz  təĢəkkürlərini 

bildirmiĢdilə r

99

.  Azərbaycan  BĠKT-i  antifaĢist  mübarizədə  və  beynəlxalq  



həmrəy liy in in kiĢafında xeyli iĢ görmüĢdü. 

FaĢizm  qurbanları  ilə  həmrəylik  formalarından  biri  onların  adına  zərbə 

briqadalarının  yaradılması  idi.  1938-1940-cı  illərdə  respublikanın  sənaye 

müəssisələri və kolxo zlarında  E.Telman ın, K.Setkinin və R.Lüksemburqun və b. 

Ģərəfinə zərbə briqadaları yaradılmıĢdı

100


Azərbaycan  BIKT-i  xarici  ölkələrin  siyasi  dustaqlarına  kö mək  etmiĢdi. 

O,  dekabrda  Bo lqarıstan  həbsxanasına  məktub  göndərmiĢ   Santyaqo 

(Portuqaliya),  Anqalt  (A lmaniya)  həbsxanalarındakı  dus taqları  himayəyə 

götürmüĢ,  himayədarlıq  etdikləri  Ġtaliya,  Bo lqarıstan,  PolĢa  dustaqlarına  yardım 

göndərmiĢdi

101



Bakı ġəhər rayonu BĠKT -in 1939-cu  ildə keçirilmiĢ konfransı məktublar 



və  maddi  kö mək  yolu  ilə  himayəsində  olan  dustaqxanalarla  əlaqə  saxlamağı 

qərara almıĢdı

102



1939-cu  il  sentyabrın  1-dən  1940-c ı  il  yanvarın  1-nə  qədər  Bakının  



Lenin  rayonunun  (indiki  Sabunçu)  BĠKT -i  Ġtaliya,  Alman iya,  Yaponiya  və 

Ġspaniyanın dörd dustaqxanası ilə əlaqə yaradaraq, onların dustaqlarına  maddi və 

mənəvi kö mək etmiĢdi

103


1940-c ı  il  ma rtın  8-də  Azərbaycan  BĠKT -i  "Kap italın  dustaqlarına  

kö məyi  gücləndirmək  haqqında"  xüsusi  qərar  qəbul  etdi

104


.  Bu,  respublika  

zəh mətkeĢləri  tərəfindən  müdafiə  olundu.  Qərar  barədə  məlu mat  almıĢ  Xan lar 

(indiki  Göygöl),  Xaçmaz,  VartaĢen  (indiki  Oğu z),  Göyçay  və  baĢqa  rayonların  

zəh mətkeĢləri b ildird ilə r  ki, onla r yeni qüvvə ilə  xarici siyasi dustaqlara kö mə k 






Dostları ilə paylaş:
1   ...   173   174   175   176   177   178   179   180   ...   223


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə