Bakixanovun



Yüklə 279,25 Kb.

səhifə1/49
tarix24.12.2017
ölçüsü279,25 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   49


 
AZƏRBAYCAN MİLLİ ELMLƏR AKADEMİYASI   
U
MƏHƏMMƏD FÜZULİ adına ƏLYAZMALAR İNSTİTUTU 
 
 
 
 
MÖHSÜN NAĞISOYLU 
 
 
 
 
ABBASQULU  
AĞA 
BAKIXANOVUN 
“RİYAZÜL-QÜDS” 
ƏSƏRİ 
 
 
“Elm və təhsil” 
Bakı -2014 

 



 
 
 
 
 
 
 
 
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Məhəmməd Füzuli 
adına Əlyazmalar İnstitutu elmi şurasının 22 yanvar 2014-cü il 
tarixli 1 №-li iclasının qərarı ilə nəşr olunur. 
 
 
Redaktorlar:                                       Nəsib GÖYÜŞOV 
                                                     filologiya üzrə elmlər doktoru 
 
 
         Raqub KƏRİMOV 
filologiya üzrə fəlsəfə doktoru  
 
 
Möhsün Nağısoylu. A.Bakıxanovun “Riyazül-qüds” əsəri. 
Bakı: “Elm və təhsil”, 2014, 174 səh. 
 
 
Təkmilləşdirilmiş, əlavələr edilmiş ikinci nəşr. 
 
 
 
Kitab görkəmli maarifçi şair və yazıçı Abbasqulu ağa 
Bakıxanovun “Riyazül-qüds” əsərinə həsr olunmuş ilk müstəqil 
elmi araşdırmadır. Monoqrafiyada “Riyazül-qüds” klassik-
sərbəst tərcümə nümunəsi kimi araşdırılır, əsərin dil-üslub və 
bədii xüsusiyyətləri tədqiq olunur. 
 
 



 
 
 
 
 
 
 
Abbasqulu Ağa Bakıxanovun 220 illik yubileyinin 
keçirilməsi haqqında 
 
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 
Sərəncamı 
 
Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu 
maddəsinin 32-ci bəndini rəhbər tutaraq, milli ictimai fikrin, 
elmin və mədəniyyətin inkişafına dəyərli töhfələr vermiş 
Abbasqulu Ağa Bakıxanovun 220 illik yubileyinin 
keçirilməsini təmin etmək məqsədi ilə qərara alıram: 
 
1.
  Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət və Turizm 
Nazirliyi Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası və 
Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi ilə birlikdə, 
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin təkliflərini nəzərə 
almaqla, Abbasqulu Ağa Bakıxanovun 220 illik 
yubileyinə həsr olunmuş tədbirlər planını hazırlayıb 
həyata keçirsin. 
 
2.
  Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti bu 
Sərəncamdan irəli gələn məsələləri həll etsin. 
 
 
 İlham Əliyev, 
 Azərbaycan Respublikasının Prezidenti 
 



 
 Bakı şəhəri, 12 fevral 2014-cü il. 
 
 
 
 
KİTABIN İÇİNDƏKİLƏR 
 
ÖN SÖZ..........................................................................3 
I FƏSİL. «RİYAZUL-QÜDS» KLASSİK MƏQTƏL 
NÜMUNƏSİ KİMİ.................................................................8 
1.1.Kərbəla vaqiəsi və bu mövzuda yazılan əsərlər........8 
1.2. «Riyazül-qüds» haqqındakı məlumatlara baxış.......15 
1.3. «Riyazül-qüds»ün əlyazması haqqında...................21 
1.4. «Riyazül-qüds»ün yazılma səbəbi və qaynaqları.....31 
1.5. «Riyazül-qüds»ün mövzusu və məzmunu, quruluşu 
və janrı.....................................................................................40 
II FƏSİL. «CƏLAÜL-ÜYUN» və «RİYAZUL-QÜDS»:  
MƏTNLƏRİN MÜQAYİSƏLİ TƏHLİLİ............................48 
2.1. Məhəmməd Bağır Məclisi və onun «Cəlaül-üyun» 
əsəri haqqında................................................................48 
2.2. «Riyazül-qüds»: tərcümə, yoxsa orijinal əsər? 
Məsələyə A.Bakıxanovun münasibəti...........................52 
2.3. «Cəlaül-üyun» və «Riyazül-qüds»: oxşar 
cəhətlər. «Riyazül-qüds»ün tərcümə xüusiyyətləri.........65 
2.4. «Cəlaül-üyun» və «Riyazül-qüds»: fərqli cəhətlər...94 
III FƏSİL. «RİYAZUL-QÜDS»ÜN  DİL-ÜSLUB VƏ 
BƏDİİ XÜSUSİYYƏTLƏRİ................................................101 
Birinci bölmə. 
«Riyazül-qüds» və «Hədiqətüs-süəda»: 
səsləşmə məqamları...............................................................101 
İkinci bölmə. 
«Riyazül-qüds»ün dil-üslub və bədii 
sənətkarlıq xüsusiyyətləri..................................................... 125 
NƏTİCƏ......................................................................155 
ƏDƏBİYYAT.............................................................158 



 
Xülasə (rus dilində)......................................................165 
Xülasə (ingilis dilində).................................................167 
Əlavələr........................................................................168 
 
 
ÖN SÖZ 
 
 
Hər hansı bir söz sənətkarının  həyat və yaradıcılığı, 
dünyagörüşü haqqında tam və dolğun, düzgün və dəqiq nəticələr 
əldə etmək, qəti fikir söyləmək üçün onun qələmindən çıxan 
bütün əsərlər hərtərəfli şəkildə öyrənilməli, geniş təhlil 
süzgəcindən keçirilməlidir. Bu məsələdə həmin şair və yazıçının 
yaşadığı zaman və məkanın bütün incəlikləri, tələb və istəkləri 
göz önünə alınmalı, ən başlıcası isə obyektivlik, qərəzsizlik əsas 
götürülməlidir. Məlum olduğu kimi, Azərbaycan ədəbiyyatşü-
naslığında bu məsələdə son illərədək həm açıq-aşkar bir boşluq 
özünü göstərmiş, həm də dövrün məlum qadağa və əngəlləri 
üzündən müəyyən dərəcədə birtərəfliyə, qərəzçiliyə yol 
verilmişdir. Belə ki, ayrı-ayrı klassik şair və yazıçıların bəzi 
əsərləri, xüsusilə də dini mövzuda qələmə aldıqları kitabları 
dövrün ideoloji baxışları üzündən diqqətdən kənarda qalmış, 
daha doğrusu, nə araşdırılmış, nə də nəşr edilmişdir. Dahi söz 
ustadı Məhəmməd Füzulinin qüdrətli qələmindən çıxmış 
«Hədiqətüs-süəda» («Xoşbəxtlər bağı») əsərinin taleyi buna 
nümunə ola bilər. Məlum olduğu kimi, bu böyük söz 
sənətkarının sözügedən əsəri Azərbaycanda yalnız ölkəmiz 
müstəqillik qazanandan sonra, yəni 1993-cü ildə ilk dəfə tam 
şəkildə nəşr edilmiş (29), son illərdə isə 
haqqında
 iki 
monoqrafıya (47;  54) yazılmışdır. XIX əsrin görkəmli 
 
Azərbaycan maarifçi yazıçısı, şairi və alimi, ensiklopedik zəka 
sahibi Abbasqulu ağa Bakıxanovun «Riyazül-qüds» («Cənnət 
bağları») əsərinə də indiyədək bu mövqedən yanaşılmış və o 
məhz sırf dini məzmun daşıdığına görə lazımı səviyyədə 




Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   49


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə