Boshlang‘ich sinf matematika darslarida o‘quvchilarning fikrlash qobiliyatlarini o‘stirish



Yüklə 2,43 Mb.
səhifə13/19
tarix18.04.2022
ölçüsü2,43 Mb.
#85626
1   ...   9   10   11   12   13   14   15   16   ...   19
boshlangich sinf matematika darslarida oquvchilarning fikrlash qobiliyatlarini ostirish

Ko‘riladigan turdagi masalalarni echish usullarini shakllantirish. Ayrim turdagi masalalarni echishga orgatishning uchinchi bosqichdagi ish metodikasini oquvchilarda berilgan sonlar va izlanayotgan son orasida tayin boglanish mavjud bolgan masalalarni echish oquvchilarda shakllantirishdir. Boshqacha aytganda, oquvchini echish usulini umumlashtirilishi va harakatlanayotgan turdagi istalgan masalani echa bilishga erishish kerak. Ayrim turdagi masalalarni echish uslubini umumlashtirish ustida ishlash eslab qolish ishi bilan almashtirilishi kerak emas. CHunki bu holda oquvchi tanish turdagi masalani taniy biladi va uni echishdagi amallarni bajarish tartibini joylaydi. Avval

qoshaman songra bolaman va h.k. Oquvchining butun harakati berilgan sonlar va izlanayotgan ikkitadan ortiq amallar bilan echiladigan masalalar kiritiladi.

Masala. Lola 9 ta bir xil daftarcha sotib oldi va ular uchun 72 so‗m pul toladi. Uning dugonasi esa 2 ta daftarcha ham sotib oldi. Dugonasi qancha pul tolagan? Bu bosqichda shu kattaliklar qatnashgan bitta teskari proporsional boganishli masalalarni kiritsa boladi.

Har biri 300 so‗mli 3 ta daftarchaning hammasi 4 ta somsa qancha pul tursa shuncha turadi. Somsa qancha turadi?

Kichik yoshdagi oquvchilar malum turdagi masalalarni echish usullarini togri umurnlashtirishning asosiy shartlaridan biri bu masalalarni etarli miqtorda echishdir. Biroq qaralayotgan turdagi masalalar bilan aralashtirilib ishlatiladi. Bu masalalarning echilish usulini yodlab olishning oldini olish uchun zarurdir.

Echish usulini umumlashtirishda harfiy son orasidagi tegishli boglanishlarni ochib berishga qaratilgan bulish kerak, buning asosida tegishli arfmetik amalni tanlaydi.

Bolalarga umumlashtirish uchun yordam beradigan metodik usullarni korsatib beramiz.

Malum turdagi masalalarni echish usullarini togri umumlashtirish uchun masalalarni tanlash va joylashtirish sistemasi katta ahamiyatga ega. Sistema malum talablarni qanoatlantirish lozim. Eng avvalo masalalar asta-sekin murakkablashib borishi kerak. Murakkablashtirish masala echiladigan amallarning sonini orttirish yoli bilan berilgan.

3. Echishni ayrim amallar korinishida yozish. Bir nechta amalli ifodani va tenglamani amallarga doir tushuntirish ogzaki; yozma bajarib birdaniga tuzish mumkin. Amallarni bosqichlar deb ataluvchi usul bilan ketma-ket yozish mumkin.

Masala: Dokonda har biri 2400 som turadigan 6 juft tufli uchun, 4 juft oyoq kiyimga qancha tolanan bolsa shuncha pul toladi. Bir juft oyoq kiyim qancha turadi?

  1. Ifodatuzib echamiz.


(2400-6):4= 14400:4=3600 oyoq kiyimning bahosi.

Javob: oyoq kiyimning bir jufti 3600 so‗m


  1. Ifodani tushuntirishlarni yozmasdan ketma-ket yozish 240O-6 (so‗m)


(2400-6):4 so‗m (240O6):4 =3600som

Javob: oyoq kiyimning bahosi 3600so‗m
g) Tenglama tuzib echamiz.
X(so‗m)- oyoq kiyim bahosi (2400*6):4 so‗m (X·6)so‗m-oyoq kiyimlar jami puli x·4=2400-8 x-4=2400-6 x=2400-6:4=23

x=14400:4 x=3600 so‗m
Murakkab masala bir necha sodda masalalarni oz ichiga olib bunda sodda masalalarni ozoro shunday boglanganki ularning bir xilllarining izlanayotgan sonlari boshqalar uchun berilgan sonlar boladi. Murakkab masallalarni echishi uni turli xil sodda masalalarga ajratib echishga keltiriladi.

1. Maktabda 10 ta qiz navbatchilik qildi. Bolalar esa 3 ta ortiq edi. Maktabda nechta bola navbatchilik qildi?


Yüklə 2,43 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   9   10   11   12   13   14   15   16   ...   19




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə