M-az (9). indd



Yüklə 23,52 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə9/48
tarix17.11.2018
ölçüsü23,52 Mb.
#80668
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   48

20
Mədəniyyət.AZ / 9 • 2016
...Açılış mərasimindən sonra festivalın ilk tamaşası – Akademik 
Milli Dram Teatrının “Ölülər”i oynanıldı. Ötən teatr mövsümündə 
teatrın baş rejissoru Azər Paşa Nemətin quruluşunda premyera-
sı gerçəkləşən bu ikihissəli komediya Mirzə Cəlilin personajlarının 
dəqiq təsviri baxımından qiymətləndirilə bilən tamaşalardandır. 
Akademik Milli Dram Teatrının səhnəsinə ilk dəfə çıxmayan “ölülər” 
və “dirilər” yeni yozumda, xarakterləri bir qədər fərqli detallarla açıl-
mağa cəhdlə təqdim edildi. Tamaşadan sonra çıxış edən Ə.Vəliyev 
yaradıcı heyəti sənət uğuru və layiqli töhfə münasibətilə təbrik 
edərək Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin xatirə hədiyyəsi ilə şəhər 
rəhbərini
 
mükafatlandırdı. Öz növbəsində E.Usubov isə Şəki şəhər 
İcra Hakimiyyəti adından rəmzi mükafatı tamaşanın quruluşçu rejis-
soru Azər Paşa Nemətə təqdim etdi. Akademik Milli Dram Teatrının 
şəhərə hədiyyəsi teatrın tarixindən bəhs edən ikicildlik nəşr, “Ölülər” 
tamaşasının afişa və proqramı oldu. 
TÜRKSOY toplantısı və ərəb qadınlarının
 “Mirvari günləri”
Şəkinin bu il türkdilli dövlətlərin “Mədəniyyət paytaxtı” elan 
edilməsi festivalın əhəmiyyətini daha da artırmışdı. “Üç məkan” II 
Şəki Beynəlxalq Teatr Festivalının ikinci gününün ilk yarısında 2016-
cı ilin Şəki şəhərinin türkdilli dövlətlərin mədəniyyət paytaxtı elan 
edilməsi ilə əlaqədar və festivalın xassəsinə uyğun olaraq TÜRKSOY 
Teatr Direktorları Şurasının V toplantısı baş tutdu. Beynəlxalq 
Türk Mədəniyyəti Təşkilatı – TÜRKSOY-un ortaq dilli, mədəniyyətli 
xalqlar arasında əlaqələrin genişlənməsi və dünyaya açıq olması 
istiqamətində reallaşdırdığı tədbirlərdən biri kimi “Üç məkan” 
festivalı çərçivəsində TÜRKSOY Teatr Direktorları Şurasının V 
toplantısı bu əhəmiyyətə daha bir töhfə verdi. “Mədəniyyət paytaxtı” 
ili çərçivəsində TÜRKSOY xəttiylə bir sıra layihələr gerçəkləşib. Və bu 
ildən etibarən şurada Azərbaycanı S.Rəhman adına Şəki Dövlət Dram 
Teatrının direktoru Hikmət Nəbili təmsil edir. Azərbaycan Mədəniyyət 
və Turizm Nazirliyinin TÜRKSOY-dakı təmsilçisi Elçin Qafarlı 
toplantıda diqqətə çatdırdı ki, təşkilatın nəzdində Teatr Direktorları 
Şurası 2011-ci ildə yaradılıb. Ötən müddət ərzində türkdilli ölkələrin 
dramaturqlarının pyeslərindən ibarət 2 almanax çap olunub. 
Üçüncü almanaxda isə uşaq pyeslərinə yer ayrılması planlaşdırılır. 
TÜRKSOY-da təmsil olunan və təmsil olunmayan türkdilli ölkələr 
arasında dramaturgiya və rejissor mübadiləsi aparılıb, dramaturqlar 
arasında müsabiqə keçirilib. Türkiyənin Adana şəhərindəki Çukurova 
Universitetində gənc qazax dramaturqu Oljas Janaydarovun müasir 
gənclərin həyatından bəhs edən “Rəqslər, üstəgəl” pyesinə həmin 
universitetin azərbaycanlı professoru Cahangir Novruzov quruluş 
verib. Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrının rejissoru 
Nicat Kazımov isə Moldovanın Dionis Tanasoğlu adına Qaqauz Milli 
Teatrında türk yazıçısı Əziz Nesinin “Öldür məni, can-ciyər” pyesini 
tamaşaya qoyub. TÜRKSOY-un qərarı ilə “Kitabi-Dədə Qorqud” 
dastanının 12 boyu üzrə 12 ölkədə teatr tamaşasının hazırlanması 
işləri də uğurla davam edir – artıq 8 boy səhnələşdirilib. 
* * * 
Axşam isə S.Rəhman adına Şəki Dövlət Dram Teatrının 
səhnəsində Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin “Əl-Əhli Dubay Teatrı” 
“Mirvari günlər” tamaşasını təqdim etdi. Müəllifi B.Abdullah, quru-
luşçu rejissoru Naci Əlhay olan tamaşada iki iştirakçı var. İkisi də 
qadındır. Bədriyyə Əhməd və Budur Muhəmməd nəsibi acı tale ol-
muş iki qadını – hafizəsini itirmiş ananı və onun İngiltərədə balet 
təhsili almış qızını canlandırmağa çalışdılar. Tamaşanın ovqatını 
zəngin, amma qumarbaz ailə başçısı ucbatından həyatın 
dibinə yuvarlanan dolanışıq, nostalji əhvallar, xatirələr, öv-
ladlıq borcu, vətən sevgisi və Qərbmeyilli peşə seçimi kimi 
fərqli durumdan doğan mirvarisayaq, başqa sözlə, göz yaşı 
damlalarını andıran ab-hava təşkil edir. Ərəb dünyasının 
teatr aləminə üz tutmasının özü bir fakt (tarixi ötən əsrin 
50-ci illərindən başlasa da) kimi o dərəcədə maraqdoğuran 
və təqdirəlayiqdir ki, tamaşanın bədii keyfiyyətlərinin, akt-
risaların plastikasının, artistizminin səviyyəsi barədə nəinki 
tənqidi, hətta analitik fikir söyləmək də yersiz görünür. 
Tamaşa bitəndən sonra S.Rəhman adına Şəki Dövlət 
Dram Teatrının baş rejissoru Mirbala Səlimli və S.Vurğun 
adına Azərbaycan Dövlət Dram Teatrının direktoru Ədalət 
Hacıyev yaradıcı heyəti xatirə hədiyyəsi ilə mükafatlandır-
dılar.
l
l l d l
2
2
2
2
20
0
0
Mədəniyyət.AZ / 9 • 2016


21
Mədəniyyət.AZ / 9 • 2016
Festivalın ikinci günü həm də Mingəçevir Dövlət Dram Teatrın-
da İran İslam Respublikasının “Neğab Teatrı”nın “Kütləvi xoşbəxtlik” 
(X.Təğianinin əsəri üzrə) tamaşası da oynanıldı.
“Gözəl güllər”in “Piy”i
“Üç məkan” II Şəki Beynəlxalq Teatr Festivalının üçüncü günü 
ukraynalı gənclərin ən yaxşı, teatral mənada, hoqqabazlıqları ilə 
yadda qaldı. Xarkovun 5 yaşlı “Gözəl güllər” Müstəqil Teatrının 
truppası, demək olar ki, bütünlüklə pantomima, amma pantomi-
madan fərqli olaraq plastik həllə yox, bədənin müxtəlif üzvlərini 
“dilləndirmək” tərziylə, komediya, absurd, komikslər janrında qu-
rulan tamaşalarının dramaturji materialını əsasən özləri düşünüb 
tərtib edirlər. Festival çərçivəsində xarkovlu gənclər özlərinin ən 
məşhur səhnə əsərlərindən olan “Piy” tamaşasını oynadılar və Şəki 
teatrsevərlərinə əsl zövq yaşatdılar. Teatrın yaradıcılarından biri İqor 
Klyuçnikin müəllifi olduğu “Piy” müasir cəmiyyətin şərtlərinə uyğun-
laşıb aqressivləşən və uyğunlaşmayıb göylərə qovuşmağı üstün tu-
tan insanların həyat hekayətlərinin kaleydoskopudur. Bu kaleydos-
kopda yalnız hər gün baş verən, iştirakçısına çevrildiyimiz, müşahidə 
etdiyimiz, yaxud xəbər tutduğumuz hadisələr 
göstərilmir, həm də ola biləcəklər, gözlənilənlər 
də təqdim olunur. 2013-cü ildə hazırlanan sati-
rik tamaşada müxtəlif sosial mətləblərə az qala 
projektor işığı salınır. Bu mətləblərə hakimiyyət 
və maddi təminat hərisliyi, televiziyadan, so-
sial şəbəkələrdən asılılıq, ziyanlı vərdişlər və 
bunlardan doğan kəmsavadlıq, dardüşüncəlilik, 
mənəviyyatsızlıq, məhəbbəti ötəri hisslə səhv sal-
ma, məzmunsuz yaşam tərzi, müasir cəmiyyətin 
artıq nəsnələri və məşğuliyyətləri aid edilir. Au-
dio eff ektlərlə müşayiət olunan komiks plas-
tik etüdlərlə zəngindir. Tamaşanın doğurduğu 
təəssüratlardan biri rus dilindəki məşhur “С жиру 
бесится” (“Qudurasan, qurbağa”) deyiminə necə 
kökləndisə, daha o kökdən düşmədi. 
Teatrın truppası festivalın diplomu və şəhər icra hakimiyyətinin 
xatirə hədiyyəsi ilə təltifl əndi.
Gürcüsayaq yuğlama
Festivalın dördüncü günü Şəki Dövlət Dram Teatrının səhnəsində 
“Ev yiyəsi və qonaq” əsərinin nümayişi məhz bu anımı doğurdu. Gür-
cüstan Respublikasının Axmeteli adına Tbilisi Dövlət Dram Tetrının 
quruluşunda Vaja Pşavelanın əsərinin səhnə quruluşu yaddaqa-
lan oldu. Rejissoru İrakli Qogiya olan tamaşada söhbət qan davası 
ənənəsi ilə qonaqpərvərlik səciyyəsinin sözün məcazi və müstəqim 
mənalarında qarşıdurmasından gedir. Rus klassikləri tərəfindən 
bir neçə dəfə rus dilinə, həmçinin Avropa dillərinə tərcümə edilən, 
kinematoqrafçıların sevimli mövzusuna çevrilən “Ev yiyəsi və qo-
naq” poeması əsasında İrakli Qogiyanın ustalıqla hazırladığı tamaşa 
əsərin daşıdığı pritça yükünü yarı yolda yerə atmadı, sonadək daşı-
yıb mənzilbaşına çatdırdı. 
Dekorasiyasında gürcü sənət adamlarına xas müstəsna yaradı-
cı yanaşma (güzgü eff ekti, epik poemaya uyğun qədimi 
dekorasiya və libasların və ifadəliliyi) aktyor ifasında və 
deməli, rejissor yozumunda isə savadlılıq və məsuliyyət 
olan səhnə əsəri bədii mətnin təsvirini deyil, belə demək 
mümkünsə, düzgün mütaliəsini və fərdi qavrayışını çat-
dırdı. Tamaşada rolları gənc nəslə mənsub aktyorlar çox 
məharətlə ifa etdilər. Belə gənclərdən biri Musa rolunun 
ifaçısı, səhnədə canlandırdığı personajın şərti təyinində 
kəndin ağsaqqalı olan Georgi Miqriaulidir (gerçəklikdə 
çox şən, söhbətcil gürcü gənci): “Əslində Musa perso-
naj, surət yox, o epoxanın çox pis tərəfidir. Bütün ta-
maşa əsərin qanadlı kəlamı olan “evindəki qonaq qan 
düşməninsə də, ona hörmət əskik olmamalıdır” cümləsi 
üzərində qurulub. Tamaşa ucqar gürcü kəndlərində, 
həmçinin Pşavelanın doğulduğu Çarqalidə və elə mənim 
də kəndimdə oynanılıb. Pşavelanın yaratdığı bu möcüzə 
hər bir gürcü üçün doğma, yaxın mövzudur. Poemada 
təsvir olunan anlayışlar bu gün də Gürcüstanda aktualdır 



Yüklə 23,52 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   48




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə